De Dalai Lama van het Regenwoud: Yanomami sjamaan Davi Kopenawa

Door Lucifall gepubliceerd op Sunday 20 July 14:08

De Dalai Lama van het Regenwoud: Yanomami sjamaan Davi Kopenawa

Onlangs publiceerde Davi Kopenawa samen met antropo7f667f84e3956c774ddfc289d07dda82_1405861loog Bruce Albert het boek ‘The Falling Sky: Words of a Yanomami shaman’. Het beschrijft de unieke inzichten van het wereldbeeld van de Yanomami's en het levensverhaal van Davi. Deze Dalai Lama van het regenwoud, zelf behorende tot de Yanomami- stam heeft er zijn levenswerk van gemaakt om de Inheemse volkeren van het regenwoud te redden en is president van Hutukara, het deel van de hemel waaruit de aarde werd geboren.

Hoe leven de Yanomami

92bf0d91ea7ba13e18b96bafcdd541b9_1405861De Yanomami leven in grote gemeenschapshuizen, de yanos of shabonos. Deze kunnen wel vierhonderd mensen huisvesten. Het middelste open gedeelte wordt gebruikt voor rituelen en feesten. Iedere gemeenschap is onafhankelijk en de Yanomami kennen geenopperhoofden’. Besluiten worden op basis van consensus genomen, na langdurig overleg, waarbij iedereen aan het woord komt.

Elk gezin heeft een eigen haardvuur om eten te bereiden en waar ’s nachts hangmatten hangen.

06e187acc7256314133f31175f3ebdf0_1405861De vrouwen verzorgen de moestuinen en verzamelen schaaldieren, noten, honing en insectenlarven. Zowel de mannen als de vrouwen vissen waarbij ze klimplanten gebruiken waardoor de vissen verdoofd raken en boven komen drijven. Dit volk gebruikt maar liefst 500 verschillende planten voedsel, medicijnen, om gebruiksvoorwerpen te maken en huizen mee te bouwen.

 

8f71d3068679295d8105e5fe6927f56e_1405861De mannen jagen; ongeveer 10 procent van wat de Yanomami eten is afkomstig van de jacht.

Een jager eet nooit het vlees van eigen jacht, maar zal het verdelen onder vrienden en familie en krijgt zelf van een andere jager vlees voor zichzelf. Een mooi voorbeeld van de gemeenschapszin van dit volk.

e51a41ff1451be254bd6ddd3cae30b53_1405861Deze levenswijze betekent dat de Yanomami gemiddeld minder dan vier uur per dag kwijt zijn aan het voorzien in hun materiële behoeften waardoor zij vrije tijd in overvloed hebben en tijd over hebben voor andere belangrijke zaken als rituelen en feesten zoals bijvoorbeeld de ceremonie die wordt gehouden bij de oogst van de perzikpalm of de reahu, een feest om een overledene te herdenken.

De Yanomami en sjamanisme.

98a6f05a3cb124e06ec4d73e17be4b19_1405861Voor de Yanomami is het geestenrijk onlosmakelijk verbonden met het leven. Het geestenrijk leeft voor hen overal: in iedere steen, boom, dier en berg schuilt een geest. Boosaardige geesten zijn daarbij dan vb. de veroorzakers van ziekten of aanvallen. Sjamanen kunnen de ziekten van de bossen genezen dus voorzien het volk in eigen medische behoefte vermits er geen uitheemse ziekte wordt binnengebracht.

Om het genezingsproces in gang te zetten inhaleert de sjamaan yakoana waardoor deze in trance geraakt en dan geesten, xapiripë genaamd ontmoet.

Sjamaan Davi Kopenawa verwoordt het sjamanisme als volgt:

Alleen de mensen die de xapiripë kennen, kunnen ze zien, want de xapiripë zijn erg klein en helder als licht. Er zijn vele, vele xapiripë, duizenden xapiripë, net sterren. Ze zijn prachtig, versierd met papegaaienveren en geschilderd met urucum (oftewel annatto, een soort kleurstof) en anderen hebben oraikok. Weer anderen dragen oorbellen en gebruiken zwarte verf, dansen ontzettend mooi en zingen op allerlei manieren.”

De levenswijze van de Yanomami dreigt te verdwijnen

714752afe396ddfbafc99afa31207cf1_1405861Duizenden jaren hebben zij kunnen leven op hun traditionele manier in de regenwouden van

Zuid-Amerika. Het Yanomami volk is de grootste geïsoleerd levende Inheemse volksstam van dit continent. Nu zijn er nog 32.000 Yanomami, die het grootste beboste gebied ter wereld bewonen. Zij leven in de bergen en regenwouden van Noord Brazilië en het zuiden van Venezuela in een gebied wat vier keer zo groot is als Nederland. Heden ten dage wordt het bestaan van de Yanomami bedreigd door gewelddadige aanvallen, illegale indringers op hun land en ziektes.

Het bestaan van de Yanomami wordt bedreigd

c40c454cb1bce477a4f48dc42d367706_1405861De levenswijze van dit Inheemse volk wordt op meerdere manieren bedreigd.

Zo zijn er momenteel 1000 illegale goudzoekers werkzaam op land van de Yanomami. In Brazilië bespreekt het parlement een wetsvoorstel, die als het wordt aangenomen, de goudwinning op grote schaal toestaat in Inheems gebied. De standpunten van de Yanomami zijn hier 'voor het gemak' onvoldoende in meegenomen, niet allerminst omdat zij geen toegang hebben tot onafhankelijke informatie over de gevolgen van deze praktijken. Gelukzoekers die daar nu al dodelijke ziekten verspreiden en de rivieren vervuilen met hun kwikzilver dreigen daarmee de vrije hand te krijgen.

a2bd13e9b4e52b5ca37ab7c03859a85c_1405861Davi Kopenawa, president van de Hutukara Yanomami Vereniging en sjamaan waarschuwt voor de gevolgen en zegt hierover Goudzoekers zullen enkel de natuur vernietigen. Ze zullen de stromen en rivieren vernietigen, de vissen doden, onze natuurlijke omgeving doden – en ons doden. Bovendien [zullen de goudzoekers] ziektes meebrengen die er eerder niet waren in ons gebied.”
Ons land is ons erfgoed” “Ons gebied moet gerespecteerd worden. Ons land is onze erfenis, een erfenis die ons beschermt.”“De Yanomami willen niet dat het nationale parlement het wetsvoorstel goedkeurt en dat de president het tekent. Wij willen deze wet niet aanvaarden.”

3f7469529a524d12c641bd72a2becb2c_1405861Naast deze dreiging van gouddelvers worden de Inheemse volken in dit gebied op nog meer manieren belaagd. Veehouders kappen woud en gebruiken het land voor hun vee. Hiernaast heeft dit volk vooral in Venezuela geen toegang tot essentiële zorg.

Indringers brengen ziekten mee

Sinds 1940 begonnen de Yanomami contact te maken met buitenstaanders. In die tijd trokken Braziliaanse overheidsteams het regenwoud in om de grens met buurland Venezuela af te bakenen. In no time vestigden zich daar groepen missionarissen en de Braziliaanse Indian Protection Service. Deze 'nieuwe' mensen veroorzaakte de eerste mazelen- en griepepidemieën, waardoor veel van de Yanomami stierven.

In de jaren ’70 wordt er door de Amazone langs de noordelijke grens een weg aangelegd. De wegwerkers brachten ziektes mee waar de Inheemse inwoners niet tegen waren bestand. Hierdoor werden twee dorpen met hun inwoners compleet weggevaagd. Deze weg bracht kolonisten, ziekten en alcohol.

1c9e1348285ce8d47cd5d5733c90ef2d_1405861

De 2 G's : Goudkoorts en Genocide

In de 80-er jaren werd het erfgoed van de Yanomami overspoelt door 40.000 Braziliaanse goudzoekers. Goudkoorts en genocide komen dan samen. Dorpen werden verwoest, Inheemse mensen beschoten en de Yanomami werden blootgesteld aan ziekten. In zeven jaar tijd stierf 20% van de Yanomami bevolking.

Survival International,8656fd4953d53b7dc5c4358119e3deed_1405861 CCPY (Pro Yonomami Commission) startten een internationale campagne onder leiding van Davi Kopenawa waardoor in 1992 het gebied van de Yanomami werd afgebakend en de goudzoekers werden weggestuurd. Deze lieten zich echter niet wegsturen en keerden weer terug. In 1993 vallen vervolgens goudzoekers het dorp Haximú binnen en vermoorden zestien Yanomami, waaronder een baby. Vijf goudzoekers werden door een Braziliaanse rechtbank schuldig bevonden aan genocide. Drie wisten te ontkomen en twee van hen zitten een gevangenisstraf uit,

De problemen voor deYanomami duren voort. De 'vooruitgang' rukt op...

Het eigendomsrecht van de Yanomami op hun land wordt door de regering niet erkent ook al heeft zij de internationale wet – Conventie 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie – die dit waarborgt, ondertekend. Velen uit de Braziliaanse gevestigde orde willen dat het gebied van de Yanomami wordt verkleind en opengesteld voor veehouderij, goudwinning en kolonisatie.

Middenin het Yanomami gebied heeft het Braziliaanse barakken neergezet. Door de komst van de soldaten zijn Yanomami vrouwen in de prostitutie geraakt en besmet met seksueel overdraagbare aandoeningen.

af5a72830c3de0f77350f0f5e7a3d473_1405861

Yanomami organiseren zich.

Samen richtten de Yanomami een Braziliaans NGO, CCPY, een onderwijsproject op waarbij trainingen worden gegeven aan Yanomami onderwijzers. Ze leren lezen schrijven en rekenen maar er worden ook Yanomami geschoold als gezondheidswerkers voor Uhiri, een gezondheidsorganisatie. Helaas is in 2004 de gezondheidszorg van de Yanomami overgenomen door een nationale gezondheidsorganisatie van de Braziliaanse regering. Een chaotisch gezondheidssysteem dat door vele Yanomami wordt gehekeld.

In 2011 hebben de Yanomami in Venezuela hun eigen mensenrechtenorganisatie, Horonami gesticht.

Davi Kopenawa Yanomami

Davi Kopenawa is rond 1955 geboren in Marakana, een ge58563f5aadf552195d1d3d84a2e80647_1405861meenschap in de Braziliaanse staat Roraima in de Noord Amazone. Hij is een sjamaan en de spreekbuis van de Yanomami. Hij is ook de leider geweest van de langdurige campagne die uiteindelijk resulteerde in de erkenning van de landrechten van de Yanomami in 1992. Hij heeft de bijnaam 'Kopenawa' te danken aan zijn vasthoudendheid en strijdvaardige geest. Davi verloor beide ouders aan een epidemie die zijn volk trof. En ziekte die gebracht was door contact met een niet-Yanomami.

Davi leeft in de Watoriki (winderige berg) gemeenschap waar hij samen met zijn schoonvader Lorival sjamaan is. Hij is getrouwd met Fátima en heeft zes kinderen en twee kleinkinderen.

Het gevecht om het regenwoud: Kopenawa

cb9b20bbe28ad3e908218140a5d3dfd2_1405861In 1985 begon Davi zijn gevecht voor de erkenning van het gebied van de Yanomami. In 1989 won de Portugees sprekende woordvoerder van de Yanomami indianen de 'UN Global 500' prijs als erkenning voor zijn strijd voor het regenwoud. Hij leerde Portugees van een Christelijke missie en dat stelde hem in staat te kunnen communiceren met de Braziliaanse overheden en de media. Hij sprak het Britse en Zweedse parlement toe over de catast14b5d11fd2f914ce154fbc80ce61650e_1405861rofale impact op de gezondheid van zijn volk als consequentie van de illegale invasie van 40000 goudzoekers. Tussen 1987 en 1993 stierf een vijfde van de Yanomami door ziekten overgebracht door de gouddelvers. Prins Charles benoemde deze situatie als genocide. In 1992 werd het gebied van meer dan 9,6 miljoen hectare groot van de Yanomami erkend door Brazilië. In dit gebied wonen meer dan 16 000 Yanomami.

Our work is to protect nature, the wind, the mountains, the forest, the animals, and this is what we want to teach you people. Davi Kopenawa

c7aee033ae38776d1121b2da64f32112_140586120 jaar lang heeft Davi de wereld over gereisd en heeft gesproken in vele landen. De Sjamaan verliet de grond van zijn voorouders, het gebied waar hun geesten rondwaren om de wereld het verhaal en de boodschap van de Yanomami te vertellen over de importantie van het respecteren van de rechten van Inheemse volkeren en hun fundamentele en unieke rol voor het behoud van het regenwoud ten voordele van de gehele mensheid.

5bf7b95032844243a674ca654ec8e0e4_1405861

Hutukara, het deel van de hemel waaruit de aarde werd geboren

In 2004 werd Hutukara geschapen. Yanomami uitf1fde54569084684fea7c3d66293dea3_1405861 elf regio's in Brazilië komen bijeen om gezamenlijk een organisatie te vormen die opkomt voor eigen rechten en het opzetten van zelfhulpprojecten. Deze samenwerking tussen deze Inheemse stammen leidde tot het oprichten van Hutukara, oftewel ‘het deel van de hemel waaruit de aarde werd geboren’.

Davi gaat door in zijn gevecht voor de Yanomami en andere Inheemse natuurvolken zal niet rusten tot hun rechten gewaarborgd zijn en nageleefd worden. Davi Kopenawa is de globale ambassadeur geworden van Inheemse volkeren en wordt daarom door velen de Dalai lama van het Regenwoud genoemd.

552beeedcbe64baadc7a6251f7ced179_1405861

The Falling Sky: words of a Yanomami shaman

In november 2013 publiceert Davi Kopenawa samen met antropoloog Bruce Albert het boek ‘The Falling Sky: Words of a Yanomami shaman. ( ISBN 9780674724686). In een hardcover van 648

pagina's wordt het levensverhaal en het kosmisch-ecologische idee van Davi Kopenawa beschreven. Het is tevens het eerste boek ooit geschreven door een Yanomami. Hij schetst het onvergetelijke verhaal van de Yanomami cultuur van het verleden en het heden in het hart van het regenwoud727d2debbb3a891f38d480fd826d3467_1405861 maar ook de dagelijkse wereld van zijn volk waar Inheemse kennis en sjamanistische tradities het gevecht met de buitenwereld moet aangaan. Hij beschrijft zijn initiatie en ervaring als sjamaan en zijn eerste ontmoeting met buitenstaanders zoals overheden, missionarissen, wegwerkers, veehouders en goudzoekers. De lezer wordt op meeslepende wijze meegenomen in een wereld van voortdurende culturele repressie, vernietiging van het regenwoud en doden ten gevolge van epidemieën en geweld. The Falling Sky neemt u mee naar zijn wereld en inzichten van de Yanomami. Dit juweel, deze klankbuis van het regenwoud bekritiseert op sjamanistische wijze de handel en wandel van de Westerse industrie welke gedreven wordt door eindeloze hebzucht, massaal geweld en ecologische blindheid.

Dit intrigerende boek is te bestellen via Survival international via deze link. U steunt deze organisatie en daarmee de Yanomami ook nog eens.

Meer lezen over dit onderwerp?
Met uitsterven bedreigd: Inheemse stammen en kennis.

Reacties (15) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Nieuwe reacties weergeven
Wat een waardevol artikel, ook deze twitter ik.
Het boek maakt me nieuwsgierig en ik zou deze stammen graag steunen. We moeten juist van hen leren in plaats van andersom. Weg met het geld. Grrrrrrrrrrrrrrr
helemaal mee eens.. we zouden horen te leren van Inheemse volken..
Eigenlijk is geld een heel raar ruilmiddel..
Goed onderbouwd artikel, waar ik reactioneel (= een woord volgens dat rode streepje ... zo jammer), van af blijf, omdat ik niets te zeggen heb. Niet iets wat een toevoeging betekent voor dit artikel.
Dit soort artikelen behoren eigenlijk toe aan een groot publiek. Echter, het zal weinig verschil maken, omdat we beide weten dat het allemaal om de industrie, rijkdom, geld en macht gaat.
En waarom ook niet? We maken ons er allemaal schuldig aan. Ik verkies ook het papierenboek boven ebook (een voorbeeld). Ik vind die gouden armband ook mooier dan die zilveren.
Denk ik dan na over jouw uitdieping? Nee, omdat het de ontwikkeling is van dat wat we in stand houden. Idealisme is moordender dan de nostalgie, die we over 100 jaar sentimenteel in schoolboeken hebben staan.
Het zal weinig verschil maken wellicht. Toch heb ik me voorgenomen over dit onderwerp veel te gaan schrijven. Ik ben begaan met'outlaws' zeg maar..
Ik maak me geen illusie dat de wereld om geld zal veranderen;

Idealism hoeft niet moordender te zijn m.i.
Mooi, lang artikel!
Goed artikel. Prachtig dat er (nog) van dit soort volken leven.
Misschien wel een van je beste artikelen. Van de stam had ik gehoord, van hem niet.
Ik vrees dat het een verloren strijd is en ik zie het als een achteruitgang voor de mensheid als geheel als dit soort samenlevingen verdwijnen.
Ik heb het al eerder betoogd, als we in balans willen leven, zullen we op termijn terug moeten naar een wereldbevolking van 1-2 miljard en dan ook nog eens duurzaam levend. Pas dan is er voldoende ruimte voor levensvatbare "primitieve" culturen en de rest van de levende wezens op deze wereld.
Dank voor dit prachtige compliment, Gildor!

Meer en meer ga ik inzien dat ik jou op dat punt gewoon gelijk moet geven..
Dat wordt terug naar rond 1830 dan.. toen leefden er 1,2 miljard mensen op Aarde..
Misschien niet eens zo slecht..
Parel van een artikel!
Wat 'n mooi maar gelijk ook diep triest verhaal. Als kind al geïnteresseerd in inheemse volkeren hoe ze leefde, wat hun gebruiken waren en noem maar op. Heel wat uurtjes samen met mijn vader geboeid zitten kijken. Toen nog in zwart/wit. Beelden van donkere mensen vaak naakt of met half ontbloot bovenlijf en slechts een lapje om de edele delen te verbergen. Nooit heb ik dat raar gevonden, of er lacherig over gedaan. In mijn gevoel was dat normaal. Het was daar warm en die hadden helemaal geen kleren nodig. Later veel verhalen gelezen. Interessante verhalen, maar ook hele trieste verhalen zoals hier over de Yanomami.
Hield altijd mijn hard vast als ik las dat er ergens een nieuwe stam ontdekt was. Men schreef dan hoe gelukkig die mensen daar leefde. Dan hield ik mijn hart vast en vroeg me af hoelang dat nog zou duren.
Op het moment dat wij westerlingen een nieuwe stam ontdekken zijn zij al tot uitsterven gedoemd. Niet slechts omdat wij allerlei ziektes meebrengen waar zij geen weerstand tegen hebben, maar ook omdat wij ons altijd overal mee moeten bemoeien. omdat wij denken de waarheid in pacht te hebben en de manier waarop wij leven de enige juiste is en dus desnoods door onderdrukking en genocide proberen hun onze wil op te leggen of ze gewoonweg uit te roeien.
Ik kan nog een tijd doorgaan, maar stop hier.
Zit hier als een gek op m'n toetsenbord te rammen. Verdrietig, kwaad en machteloos.
Geen idee waarom, maar deze verhalen raken mij altijd tot het diepst van mijn ziel.

Dikke duim voor jouw verhaal Lucifall! (Y)
We delen dan zeker iets Dipper. Op de lagere school ging mijn eerste spreekbeurt over een natuurvolk uit de Amazone.. Ik was als jong meisje strontverliefd op Arpad de Zigeuner en over Sandokan had ik de mooiste dromen ;-)

Ik ben me op dit moment intensief aan het verdiepen en zal zeker een alfabet gaan afwerken om het maar even zo bout te stellen; helaas zijn het wel de feiten en ik ga gewoon schreeuwen in de woestijn... Ook ik raak verscheurd door dit soort verhalen; alsof er een stukje van mezelf gestolen wordt..

Dank voor je dikke duim :-)

Namasté