Egypte en de Koptische Christenen

Door Chrisrik gepubliceerd op Thursday 10 July 20:55

In vorig deel bezochten we een Koptische kerk in 'Oud-Egypte'. Ik beloofde iets meer te vertellen over 'de kopten'.

1a639685223890f5727b04f60746504b_1405022

Koptische afbeelding

 

De Koptische kerk, waarvan zo’n 8 miljoen mensen (op een totale bevolking van ongeveer 83 miljoen inwoners) in Egypte lid zijn, is een kerk die, los van de Romeinse en Oosters orthodoxe kerk, een eigen geschiedenis kent die terug gaat tot het eerste christendom.

De naam ‘kopten’ komt voort uit een verbastering van het Grieks woord 'aigyptios', waarmee de Arabische veroveraars van Egypte alle christenen aanduidden die in dat gebied woonden.

b265c978e8536b5c7efec0db3f4f4038_1405022

Het kruis van de Koptisch-orthodoxe Kerk van Alexandrië

 

Het Christendom in Egypte

Volgens de legende bracht de evangelist Marcus het christendom naar Egypte, dat toen nog deel uitmaakte van het Romeinse Rijk. Hij zou in het jaar 45 voor het eerst een Egyptenaar (een joodse schoenmaker uit Alexandrië) bekeerd hebben tot het christendom.

131a28631dee290c760526a8e431dafe_1405019

De evangelist stichtte in Alexandrië de eerste christelijke gemeenschap. Hiervoor bestaat geen historisch bewijs, maar de Egyptische christenen, de kopten,  eren Marcus nu nog als de stichter van hun kerk. Zijn stoffelijke resten werden in 828 door twee Venetiaanse kooplieden naar Venetië overgebracht, waar ze de aanleiding vormden tot de bouw van de schitterende San Marco. In 1968 werden ze zonder enig ceremonieel teruggebracht naar Egypte.  Daar rusten ze nu in de nieuwe Kathedraal van St. Marcus in Caïro.

30e6507e1794cd988ecc5980d994db92_1405019

foto van St.Marcus kathedraal genomen via wikipedia.

 

De hoofdstad Alexandrië werd het geestelijke centrum van het vroegere christendom: rond het jaar 200 hadden de belangrijkste theologen van de oosterse kerk hier hun leerstoel. In deze tijd begon ook de vervolging van de christenen door de Romeinse keizers. Het hoogtepunt van de verschrikkelijke moorden vond plaats onder keizer Diocletianus, die in de arena van Alexandrië duizenden christenen liet doden.

1a23fd3586a017d797bc848bec8242af_1405019

Om deze martelaren te gedenken is de koptische kalender niet gebaseerd op de geboorte van Christus, maar op het jaar 284, het eerste regeringsjaar van keizer Diocletianus.

(koptische jaartallen herkent men aan het achtervoegsel A.M. voor 'Anno Martyrum' (het jaar van de martelaren)

 

Na 313, het jaar waarin Constantijn de Grote het christendom legale status gaf, stond niets de groei van de Egyptische kerk meer in de weg.

Aan het begin van de 4de eeuw begon zich in Egypte een verschijnsel te ontwikkelen dat late navolging in de hele christelijke wereld zou vinden : het kloosterleven. Min of meer onafhankelijk van elkaar leefden er kluizenaars in de woestijn. Ze hadden zich hier teruggetrokken ten behoeve van religieuze meditatie. Sommigen van hen kregen een reputatie als geestelijk vader en verzamelen een groep om zich heen. Een van die woestijnvaders was de Heilige Antonius. Na zijn dood (in 356) sloten zijn volgelingen zich langzamerhand aaneen en vormden een leefgemeenschap. Op deze plaats, ten zuidoosten van Caïro bij de Rode Zee, ontstond het Antonius-klooster, dat tot op heden bewoond is. Dit was het ontstaan van kloosters.

c4a874c033254ef0ef43a7fe50fd52b8_1405020

Meer over deze Antonius ... HIER

 

Een jongere tijdgenoot van Antonius, de voormalige militair Pachomius, stichtte in Opper-Egypte kloosters, die van meet af aan een strak systeem van regels kenden, in tegenstelling tot Neder-Egypte, waar de persoonlijke vrijheid veel groter was. Deze twee vormen van kloosterleven werden al snel in Europa bekend en hebben als voorbeeld gediend voor het middeleeuwse westerse kloosterleven.

Met de patriarchaten van Rome, Antiochië en Constantinopel vormde dat van Alexandrië één geheel : de orthodoxe (rechtgelovige) of katholieke (algemene) Kerk.

De centrale vragen in de theologische discussie van die tijd lijken bijna modern, zoals de kwestie 'of Jezus een mens of een god was'. Op het concilie van Chalcedon in 451 (4de oecumenische concilie) leidde dit tot een breuk tussen Alexandrië en de orthodoxe Kerk. De inwoners van Alexandrië weigerden afstand te doen van hun geloof, waarbij Jezus slechts één, onscheidbare natuur had die goddelijk en menselijk tegelijk was. Het was tenslotte een traditioneel element in het Egyptische denken dat een god de menselijke gedaante kon aannemen. De oosterse kerk raakte verdeeld over deze kwestie van het wezen van Jezus en in 451 werd een onafhankelijke koptische Kerk gesticht,  een nationale kerk met geheel eigen spirituele opvattingen en kenmerken. Het is nog steeds de grootste christelijke gemeenschap in het oosten.

31ebf7136a58679ae61a1e50cf89a15c_1405020

 

Minder dan een eeuw later, in 641, namen de Arabieren Egypte in. Hiermee was het isolement van de christelijke cultuur in Egypte nog groter geworden. De Arabieren duidden de Egyptische bevolking aan met de term Qoebt, een verbastering van het Griekse Aigupt(i)os. Zo werden de Egyptische christenen kopten genoemd. Deze groep werd steeds kleiner en maken nu ongeveer 8 à 9 % van de bevolking van Egypte uit.

Door bekeringen en vervolgingen door de eeuwen heen is hun aantal sterk afgenomen. Tot op vandaag houden de Kopten vol de enige echte erfgenamen te zijn van de faraonische cultuur, omdat zij zich niet vermengd hebben met de Arabische invallers.

Ze zijn trots op hun eigen identiteit en staan wantrouwig tegenover de dominante, Arabische cultuur in Egypte. Door de opkomst van het islamitisch fundamentalisme in de Arabische landen komen gewelddadigheden tussen moslims en kopten steeds vaker voor.

a874c6ad4295aeef8a9503c16979553b_1405020

Hoewel de Egyptische kopten dezelfde nationaliteit hebben als hun islamitische landgenoten, blijven ze zeer bewust van hun aparte identiteit. Er wordt zelden buiten de gemeenschap getrouwd

 

De ankh (of anch)

In de Egyptische koptische kerk werd al sinds de 4de eeuw de ‘ankh’ gebruikt, als symbool voor ‘het leven na de dood’. Dit ankh-teken of levenskruis is een van de oudste bekende Egyptische symbolen.

c8b5f9113e4175bac7f3a787e66231bc_1405026

De Egyptische goden dragen dit op afbeeldingen als teken van hun onsterfelijk zijn, de sleutel van het eeuwig geluk; wanneer mensen het dragen wordt daarmee aangegeven dat zij deze wereld voor het hiernamaals hebben geruild. Het werd geacht hun bescherming te bieden tegen allerlei gevaren. De hiëroglief in deze vorm betekent 'leven'. Het ankh-kruis wordt ook wel gezien als een christelijk symbool (een kruis met een 'hangsel', het zogenaamde hangselkruis).

 

 

De kopten ‘NU’.

De afgelopen decennia zijn er nieuwe, goed opgeleide monniken in de koptische kloosters bijgekomen en nemen het gemeentewerk en het aantal kerkgangers weer toe, maar de koptische solidariteit is ook een reactie op het toenemend moslimfundamentalisme en het beleid van de regering om fundamentalisten ter wille te zijn door niet-moslims te discrimineren.

In Egypte wordt je geloof officieel geregistreerd (met een keuze uit moslim, christen of joods) en een moslim moet erg veel moeite doen om zich tot het christendom te bekeren. Bovendien wordt je dan vaak met de dood bedreigd of zonder proces opgesloten. Er worden christelijke kinderen ontvoerd en tot de islam ‘bekeerd’, zodat ze bijna niet meer naar hun eigen geloof terug kunnen. Voor het bouwen of repareren van een kerk moet de plaatselijke gouverneur toestemming geven, die hij meestal weigert. En zelfs als hij toestemt kun je aanvallen van moslims verwachten.

De liberale intellectuelen in Egypte beginnen zich tegen het sektarisme te verzetten en in 2008 werd er een satirische film over gemaakt, ‘Hassan en Morqos’, met Omer Sharif en Adel Imam. Het is echter vechten tegen de bierkaai.

In heel landelijk Egypte drijven kopten en moslim uiteen. Ooit gemengde wijken raken meer en meer gepolariseerd omdat kopten met andere kopten trouwen en moslims met andere moslims.

 

een van de laatste nieuwsberichten hieromtrent : 7 juli 2014

  • drie doden bij aanslag tegen koptische kerk in Caïro - VRT NIEUWS
  • minstens één dode bij rellen na begrafenis van 4 Koptische christenen, in Caïro - VRT NIEUWS

en nog enkele van 2013

Veel geweld buiten Caïro tegen kopten - EO. NL TV

Rellen na begrafenis van koptische christenen - krant de Morgen

 

Als we dit allemaal lezen en horen, dan beseffen we dat het nu geen aanrader is om veilig de koptische kerken en Caïro te bezoeken. Dat is zo jammer voor het toerisme van het land!

2599c1670e881b29bcd760598ac0d654_1405021

Deze koptisch Orthodoxe kerk staat in Utrecht - Adriaan van Bergenstraat 61 - 3554 VC  Utrecht

 

 

En wie NOG meer wil weten over de kopten en Egypte kan dat hier lezen:

http://www.egypte-info-site.nl/kopten-egypte.html

 

VERVOLG

 

vorig deel gemist .. klik HIER

lezen vanaf  DEEL 1

 

 

Een deel komt uit de vertellingen die Tari (onze gidse) deed.

andere bronnen :

-  het boek : 'De Rough Guide - Egypte'  van Dan Richardson en Daniel Jacobs

-  het boek : 'De Nieuwe Dominicus - Egypte' van Karel Innemée

- het boek : 'Nelles gids - Egypte' van Eva Ambros

- trotter Egypte - Lannoo

 

afbeeldingen genomen via google voor commercieel hergebruik.

Reacties (27) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
fascinerende inkijk in een zeer ingewikkelde samenleving
Dat was allemaal heel interessant. Het lijkt me overal moeilijk om deel uit te maken van een minderheid. Maar in gebieden waar moslim ( of andere) extremisten steeds meer macht krijgen is het volgens mij bijna onmogelijk om anders te zijn.
Uitgebreid en helemaal af artikel! Daar heb je vast veel werk in gestoken, maar het resultaat mag er dan ook zijn. Dikke verdiende duim.
Dank Asmay
De gids had wel veel verteld, maar ik heb toch nog een en ander opgezocht in de reisgids (de vermelde bron)
Heel mooi gedetailleerd artikel; zo ben ik een stuk wijzer geworden over de Kopten en hun geloof. Dank hiervoor!
dank je voor je interessante artikel
En jij dank voor het lezen en je reactie :-)
Het artikel is geschreven naar aanleiding van onze reis in Egypte (2009) en het reisverslag dat ik aan het plaatsen ben.
Boeiend. Ik wist al wel het een en ander of kopten, maar er staan ook nieuwe dingen in. Ben blij dat we hier kunnen geloven wat we willen zonder dat dat levensbedreigend is.
Mooi artikel ingekopt.
Geloven doe ik wel in in het goede , zoals ons voorbeeld Jezus ons duidelijk maakte .
Dwang of Geweld hoort daar niet in thuis.
helemaal akkoord Josh
Dank voor je waardevolle reactie