Het modernisme in het Bloso domein in Hofstade

Door VeerleM gepubliceerd op Saturday 24 May 14:04

ec5622c7428fbb363f877338bd83f789_1400935

Bloso en het modernisme

Hofstade - Iedereen kent het Bloso-domein in Hofstade als een waardevol openlucht sport- en recreatief centrum. Kenmerkend voor het domein is haar unieke infrastructuur. Public relation verantwoordelijke bij Bloso, Ron Wagemans, vertelt over de invloed van het modernistische gedachtengoed op de inrichting van het domein.

Tekst: Veerle Mollekens

Ron Wagemans vertelt:

Spontaan recreatieoord

Rond 1900 start de N.M.B.S. met de aanleg van een nieuwe spoorlijn tussen Antwerpen en Brussel. Voor de verhoogde berm is er veel grond nodig en in Hofstade wordt 140 hectaren land onteigend. Het graven gebeurt vooral met de schop. De twee grote meren ontstaan wanneer de werken worden stilgelegd tijdens de Eerste Wereldoorlog en de putten vollopen door natuurlijke afvloeiing. Na de oorlog vinden al snel de eerste bezoeker hun weg naar de putten. Ze zoeken er verkoeling tijdens de hete zomers. Maar de putten zijn onveilig en er is een totaal gebrek aan accommodatie.

‘La grande pitié d’Hofstade’

In 1929 wordt de exploitatie van een recreatiepark toegestaan. Het ontwerp van de gebroeders Gelders uit Vilvoorde wordt gekozen boven de ontwerpen van de modernisten. ‘Oud-België’ rijst op uit de grond. Dit mini-recreatieoord bevindt zich buiten de ringgracht met een zwempoel van maar twee hectaren. De twee grote meren blijven afgesloten. De modernisten zijn verbolgen want dit ontwerp staat haaks op hun visie aangaande mens en gezondheid. Alles in het domein is afgestemd op vermaak met cafés, restaurants, kermisattracties en danstenten. De modernisten vinden het ontwerp onzuiver van opzet, niet rationeel en onhygiënisch. Ze spreken van ‘La grande pitié d’Hofstade’.

De ‘arme-mensen-zee’ is geboren

Evenwel komt er een massale toeloop van toeristen. Vooral de gewone man, voor wie de Belgische kust te duur is, vindt de weg naar Hofstade. Het domein krijgt de bijnaam ‘Arme-mensen-zee’. Al gauw komen er echter opmerkingen over onzedelijkheid in en buiten het domein. De meren van Hofstade worden berucht en in 1936 beëindigd de Staat de huurtermijn van de firma Gelders. Door de massale toeloop ziet de overheid nu wel het nut in van een groot recreatiepark.

De modernisten kunnen aan de slag

De Ministerraad van 1937 beslist dat het ‘Ministerie van Volksgezondheid’ de terreinen, met inbegrip van de twee grote meren, opnieuw zal inrichten. Voortrekker van het modernisme en technisch adviseur op het ministerie is architect ‘Victor Bourgeois’. Hij is verantwoordelijk voor het basisidee. Het ontwerp wordt uitgewerkt door architect ‘Charles Van Nueten’. Ze laten zich inspireren door het modernistische gedachtegoed van de CIAM-beweging en nemen deel aan hun congressen. Boegbeeld van de CIAM-beweging is niemand minder dan de baanbrekende Zwitsers-Frans architect ‘Le Corbusier’. Bourgeois’ aanlegplan voor ‘Hofstade-Plage’ kadert in een totaalconcept met projecten voor ‘Brussel hoofdstad’.

Het Bloso-domein zoals we het nu kennen

‘Hofstade-Plage’, nu het ‘Bloso domein’, is een architecturale toepassing op de CIAM-gedachte over vrijetijdsbesteding. Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog wordt het project maar ten dele gerealiseerd. Doorheen het domein vinden we een unieke infrastructuur in interbellumarchitectuur. Het openluchtzwembad met bijhorende gebouwen wordt aangelegd in een deel van de kleine waterkom van twee hectaren. Het bootshuis, het centrale ontmoetingspunt van het domein, wordt opgetrokken. Het strandgebouw met wandelterras is tot op vandaag de blikvanger van het domein.

‘Het Bloso-domein’ wordt ook nu nog gebruikt als openluchtrecreatief centrum. De zwemvijver met strand en strandgebouw vormen één functioneel en visueel geheel.

Dankzij de overheid konden de modernisten aan de slag in Hofstade. Hun visie vertaalde zich in een unieke architectuur die volledig in overeenstemming is met de omgeving. Zowel het landschap als de infrastructuur zijn van grote waarde en zijn sinds 1977 beschermd patrimonium.

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.