Hedendaagse filosofie: Democratie

Door Nickelton gepubliceerd op Saturday 17 May 17:41

Het één voor laatste deel van ‘Hedendaagse filosofie’ gaat over de democratie en is gebaseerd op een artikel van Van der Wal. Van der Wal onderscheidt twee vormen van democratie. There it goes…!

 

Formele democratie wordt door Van der Wal omschreven als een model voor collectieve beslissingen aan de hand van een meerderheidsregel. Het zijn als het ware ‘spelregels’. Hij onderscheidt ook nog eens twee vormen van formele democratie.

1. Markt rationeel; politiek is een onderhandelingsproces . Wat bedoelt hij hiermee? Je onderhandelt over belangen en komt zo tot een algemeen belang. Vooraf worden er geen belangen uitgesloten. De marktprocedure is neutraal tegenover alle belangen (oftewel: ideeën over het goede leven). Het is alsof je op de markt onderhandelt over de prijs.

2. Relativisme (Kelsen en Radbruch); democratie veronderstelt relativisme. Er is geen absolute waarheid, slechts relatieve waarheden. Niemand heeft absoluut gelijk of ongelijk binnen de democratie. Dit moet het uitgangspunt zijn.

f714f098f93ba3e36a94a94e1bfc4d9f_1400343

Materiële democratie heeft een inhoudelijke kijk op de democratie. De democratie is meer dan alleen regels, het vertegenwoordigd ook bepaalde waarden. Deze inhoudelijke kijk op de democratie kan je onderverdelen in drie delen.

1. Mensbeeld: een mens is een mondig, autonoom en vrij wezen. Alle mensen zijn gelijkwaardig (menselijke waardigheid).

2. Samenleven: er is sprake van een pluralistische samenleving. Er moet sprake zijn van een bepaalde tolerantie en minderheden moeten worden beschermd.

3. Legitimatiebasis van gezag: het volk regeert zichzelf en bindt zichzelf uit eigen wil aan bepaalde regels.

 

Weerbare democratie: Van der Wal gaat ook in op een probleem van de democratie. De democratie kan namelijk niet goed met ‘moeilijke situaties’ omgaan, zoals het opkomen van een politieke partij die tegen de democratie is (denk aan nazi Duitsland). Er moeten dan ondemocratische maatregelen worden genomen (partijverbod) om de democratie te beschermen. Met deze maatregelen moet zeer terughoudend worden omgegaan.

Heeft u alles nog kunnen volgen? Dan gaan we nu een koppeling maken met de voorgaande delen. Het mensbeeld van het liberalisme (vrij en autonoom) komt het dichtste bij het mensbeeld binnen een democratie (Mill). De waarden pluralisme en tolerantie vinden we terug bij de politieke liberaal Nussbaum. De democratie geeft echter ook een beeld over hoe een samenleving ingericht moet worden. Daarmee geeft een democratische staat een visie over het goede leven en draagt deze uit. Dit koppelt de democratie-idee aan het communitarisme. De democratie is daarom niet een liberaal of een communitaristisch ideaal, maar een mengvorm.

Tot slot gaat Van der Wal in op wat hij noemt ‘de paradox van de democratie’. Op inhoudelijke gronden (visie over het goede leven = gelijkheid) is de democratie toch neutraal tegenover alle visies van het goede leven. 

 

Lees hier de overige delen uit deze serie:

Deel 1: http://plazilla.com/page/4295133550/the-case-of-the-spelucean-explorers
Deel 2: http://plazilla.com/page/4295134892/hedendaagse-filosofie-austin-hart-en-dworkin
Deel 4: http://plazilla.com/page/4295134941/hedendaagse-filosofie-liberalisme-en-godsdienstvrijheid

Deel 5: http://plazilla.com/page/4295135368/hedendaagse-filosofie-communitarisme-sandel

Deel 7: http://plazilla.com/page/4295135511/hedendaagse-filosofie-mensenrechten

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.