Lucia de Berk onschuldig? Door die dagboeken blijft het een raar verhaal!

Door Arinka gepubliceerd op Thursday 24 April 09:59

8eb17371d591ec120c69711ee9cad97b_1398328

Ja, er is nu een film uit, waarbij het hele zielige verhaal van Lucia nog eens uit de doeken wordt gedaan. Een vrouw die "jarenlang onschuldig vast zat door een vreselijke dwaling van justitie..." Maar is dat wel zo? Ik heb er zo mijn twijfels over.

Niet alleen omdat Lucia haar diploma vervalst heeft en zo als verpleegster kon werken, maar ook omdat ze medicijnen gestolen heeft in haar dagen als verpleegster. Duidelijk genoeg dat ze dus niet de meest betrouwbare persoon is. Ze is nu dan wel vrijgesproken, maar is niet schuldig ook hetzelfde als onschuldig?

Ik blijf het een vreemd verhaal vinden en helemaal merkwaardig dat er nu ineens een complete omslag is van volkomen schuldig naar volkomen onschuldig. En als ik het verhaal over haar dagboekaantekenen lees, kan ik me niet onttrekken aan het idee dat er toch iets niet helemaal klopt...

logo.nrcnl.zwart.klein.png
17-03-2004

Dagboeken van Lucia de B.: Tarot of moord?

Door Derk Stokmans

Den Haag, 17 maart. In het hoger beroep tegen Lucia de B. draaide het gisteren om haar dagboeken. ,,Elke keer door het oog van de naald gekropen, waarom moet ik gezond en in vrijheid blijven?''

Lucia de B. wist het zelf vaak ook niet meer, waarom ze al die dingen in haar dagboeken had opgeschreven. Vreemd vond ze dat niet. ,,Er zijn toch geen regels hoe je een dagboek moet schrijven? Ik ben ze niet tegengekomen.'' De verpleegkundige, die in Den Haag in hoger beroep terecht staat voor de moord op dertien patiënten en vijf pogingen daartoe, kon het gerechtshof daarmee niet overtuigen.

Gisteren, op de 22ste dag van het hoger beroep, behandelde het hof de periode dat De B. in het Penitentiair Ziekenhuis in Scheveningen werkte. In die periode, van maart 1998 tot september 1999, zou de verpleegkundige volgens het openbaar ministerie één moord gepleegd hebben, op een 64-jarige gedetineerde. Door de rechtbank werd ze eerder voor dit feit vrijgesproken.

Gisteren ging het in de rechtszaal vooral over de dagboekaantekeningen van Lucia de B. uit die tijd. Bijna vier uur lang hield voorzitter Von Brucken Fock van het gerechtshof haar fragmenten uit haar dagboek voor. Waarom had zij in februari 1999 opgeschreven: ,,ik ben iemand met meervoudige persoonlijkheden, waarvan de helft een sociopathisch karakter heeft: koud, gevoelloos en geen berouw van daden''. Dat verbaasde het hof. Volgens De B. had het te maken met haar fascinatie voor seriemoordenaars op dat moment. Ze las er veel boeken over (waarvan ze een aantal overigens had meegenomen uit het Penitentiair Ziekenhuis), de film Silence of the Lambs was net uitgekomen. ,,Ik vond het interessant, raakte geboeid, ik ben daarin misschien een beetje doorgeslagen, zo ben ik nou eenmaal.'' Volgens De B. was het realiteitsgehalte ,,nul''. Het hof begreep het niet. ,,Waarom jezelf zo beschrijven zonder dat er enig realiteitsgehalte in zit? Dat schrijf je toch niet op als je somber bent? Dan schrijft u toch: ik snap niets van dit sombere gevoel?''

Voor haar werkten de dagboeken anders, vertelde de verpleegkundige. Iets maalde in haar hoofd, ze schreef het op, en was het kwijt. ,,Zo werk ik, ik kan het niet anders duiden. Dat het raar is, ben ik helemaal met uw eens.'' In april 1998 schreef De B. in haar dagboek: ,,Ik heb in situaties gezeten waardoor ik dood, verminkt, in de gevangenis zou moeten, als gedetineerde ja! [...] Elke keer door het oog van de naald gekropen, waarom moet ik gezond en in vrijheid blijven?'' Vervolgens beschreef ze zichzelf. Ze was egoïstisch, manipulatief, zelfdestructief, genadeloos, had een criminele inslag.

Waar waren die aantekeningen op gebaseerd, wilde het hof weten. Volgens De B. voelde ze zich schuldig omdat ze verliefd was geworden op een medewerker van het ziekenhuis. ,,Ik voelde mij heel slecht. Ik zou mijn man daarmee pijn doen. En het criminele had te maken met mijn prostitutieverleden.''

Het hof ging ook in op fragmenten waarin De B. schreef over ,,haar compulsie''. Aantekeningen daarover krijgen veel aandacht omdat ze op de dag van de dood van één van haar patiënten in het Rode Kruis Ziekenhuis schreef: ,,Vandaag weer toegegeven aan mijn compulsie. Toch maak ik er veel mensen gelukkig mee. Vreemd hoor!'' Volgens De B. gaat het om leggen van tarotkaarten.

Die kaarten kwamen ook terug in de verhouding die De B. begon met de ziekenhuismedewerker. Het hof boog zich over fragmenten uit april 1998 waarin De B. schrijft dat ze hem ,,bijna alles verteld heeft, alleen het grootste geheim nog niet''. Volgens De B. betrof dat de tarotkaarten. Von Brucken Fock leek daar moeite mee te hebben. ,,U vertelt hem alles, over uw jeugd, de slechte relatie met uw moeder, uw prostitutieverleden, de zeven zelfmoordpogingen, uw verhouding met een vrouw, maar over het leggen van tarotkaarten zegt u niets? Past dat wel in het rijtje? En u schrijft: als ik het vertel. zal het zijn hele leven door zijn hoofd spoken.''

De B. leek het met hem eens. ,,U heeft gelijk hoor. Soms lees ik het terug, en denk ik, jeetje meid. Maar ik vond dat leggen van tarotkaarten toen echt heel erg. Ik was bang dat hij me zou verlaten als ik het zou vertellen.''

Vier uur lang bleef Lucia de B. zo antwoorden geven op de vragen van het hof. Na weer een vraag, dit keer over de onvolledigheid van haar dagboekaantekeningen, wees ze om zich heen en verzuchtte: ,,Als ik dit had geweten had ik álles opgeschreven, en gedetailleerd.''

GEPUBLICEERD IN: 

LUCIADEB

BINNENLAND

Sorry hoor, maar zijn er werkelijk mensen die geloven dat het hier om het leggen van tarotkaarten gaat? Ik wil niet meteen beweren dat het over moorden gaat, maar dat lijkt me in elk geval wel waarschijnlijker dan dat ze hier geschreven heeft over iets onschuldigs als het leggen van een paar kaarten. Make that the cat wise!

Het zal wel altijd een raadsel blijven waar Lucia mee zal moeten leven en de mensen die hun geliefden verloren en nu nooit zeker zullen weten hoe het werkelijk zat. Ik denk er het mijne over en jullie hebben vast ook je eigen mening. De film ga ik in elk geval niet kijken en het boek koop ik ook niet!

 

Reacties (19) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Lucia de B. blijft haar aanvaller beschermen
Door onze redacteur Aranka Klomp
Den Haag, 5 mrt. Gisteren kwam Lucia de B. zelf aan het woord in het hoger beroep. De verpleegster werd vorig jaar veroordeeld tot levenslang voor moord op patiënten.

Niet de aanval, maar kalme overgave leek aanvankelijk de beste verdediging van Lucia de B. tijdens haar verhoor gisterenmiddag door het hof. ,,Klopt'', antwoordde ze prompt en heftig knikkend op de beschuldiging in 1992 een high school-diploma te hebben vervalst. En op de beschuldiging dat gefalsifieerde getuigschrift te hebben meegestuurd met haar sollicitatie naar een plaats als leerling-verpleegster in het Haagse Leyenburg ziekenhuis: ,,Absoluut ja.'' Maar realiseerde ze zich wel dat dat bedrog was, vroeg het hof. ,,Ja natuurlijk, daar had ik dat diploma juist speciaal voor gemaakt!''

Lucia de B. liet met deze, met vlagen ronduit enthousiaste instemming het hof enigszins verbouwereerd achter. Voorzitter E. von Brucken Fock leek zich daarop te hernemen en stelde zich naarmate het verhoor vorderde allengs kritischer op. In rap tempo las hij haar belastende verklaringen voor van ex-collega's. Die verdachten Lucia van drugs- en alcoholmisbruik, noemden haar ,,eng'', ,,oncollegiaal'' en ,,vreemd afstandelijk'', zeiden dat ze een zelfmoordpoging deed, dat ze haar verdachten van diefstal van morfine en geld, dat Lucia regelmatig enige tijd `zoek' was tijdens haar diensten en dat ze in haar vrije tijd patiënten bezocht.

Lucia bleef volhouden niet te begrijpen waar de collega's het over hadden. ,,Het is heel triest'', schudde ze het hoofd. En op de terugkerende vraag van het hof waar die beeldvorming bij zovele collega's dan vandaan kon komen als het niet waar was: ,,Ik weet het echt niet. Geen idee, ik heb toen niets van die kritiek gemerkt.'' En later: ,,Het zijn verzinsels.''

Daar leek het hof geen genoegen mee te nemen. Von Brucken Fock bleef aandringen op een verklaring toen hij meermalen refereerde aan een vermeende overval op Lucia tijdens een nachtdienst in het Leyenburg ziekenhuis in februari 1995 waarbij morfine uit de opiatenkast was verdwenen. Een collega die ook dienst had, had de indringer niet gezien of gehoord. Lucia deed geen aangifte en collega's begonnen te vermoeden dat het verhaal verzonnen was. Kort daarna werd ze overgeplaatst naar een andere afdeling, onder andere omdat er onder haar directe collega's een gebrek aan vertrouwen in Lucia zou zijn.

,,Ik heb nooit willen vertellen waarom ik geen aangifte wilde doen'', zei Lucia met gebroken stem. ,,Ik denk te hebben gezien wie de indringer was. Hij greep me van achter vast en had een mes. Hij was een familielid met wie ik ruzie had. Ik was te bang gewoon. Ik had net gebroken met mijn familie. Een dochter thuis. Ik wilde geen risico lopen. Ik heb dit altijd buiten de zaak willen houden.'' En na aandringen van het hof te vertellen hoe de overval verliep: ,,Hij zei: `Ik ga je prikken, ik ga je prikken' en toen rende hij weg.''

Het openbaar ministerie (OM), dat zich tot dan toe mondjesmaat in het verhoor had gemengd, vroeg Lucia bij monde van een van de advocaten-generaal: ,,Wie was het dan? Dan kunnen we uw verhaal bij de betrokkene zelf verifiëren.'' Lucia weigerde echter pertinent een naam te noemen en daarmee leek het tij te keren voor het tot op heden in het proces wat ongelukkige OM. Dat had al moeten toegeven dat Lucia ten tijde van een van de ten laste gelegde moordpogingen geen dienst had. Bovendien trok dinsdag een medegedetineerde zijn verklaring in dat Lucia de moorden aan hem had bekend.

De geloofwaardigheid van haar ontkenningen morfine te hebben gestolen – en daarmee onvermijdelijk haar algemene geloofwaardigheid – liep met de weigering de naam van de vermeende overvaller te noemen, een deuk op.

Het hof ondermijnde haar geloofwaardigheid verder door delen voor te lezen uit haar dagboeken, die ook bij de rechtbank vorig jaar een grote rol speelden. Volgens Von Brucken Fock leken de citaten de constateringen van haar ex-collega's te ondersteunen. Lucia schreef over de mogelijkheid zelfmoord te plegen, een ,,dominant, leergierig, charismatisch gen'' te bezitten waardoor mensen haar geheimen toevertrouwden en waardoor ze macht over hen had. En over haar relatie met collega's: ,,Ik sta vaak haaks op hun diagnoses omdat zij de geestelijke problemen van patiënten niet snappen.'' Later schreef ze: ,,Er is één groot geheim, een geheim dat niemand mag weten. Nee. Dat geheim gaat mee mijn graf in.''

Lucia verklaarde de dagboekaantekeningen met een theatraal handgebaar en de woorden: ,,Ik zat diep in de put omdat ik net een slechte beoordeling op een van de stageafdelingen had gehad. Nu denk ik als ik dat hoor: `Och Luus, wat was je in de war'.''

Het hof wilde gisteren vooral uitvinden wat Lucia's motieven waren om in de verpleging te gaan. Een van haar ex-collega's had eerder verklaard dat de verdachte het beroep zou uitoefenen om ,,haar eigenwaarde op te krikken''. Von Brucken Fock las voor: ,,Lucia was er niet voor de patiënten. De patiënten waren er voor Lucia.''

,,Ik wilde helpen mensen beter te maken'', reageerde de verdachte. En: ,,Ik zat daarvoor in de prostitutie, ik kon toen niet trots zeggen: `ik zit in de prostitutie.' Maar verpleegkundige is een beroep waarin je echt iets kan betekenen. Van wauw, daar kun je trots op zijn.''
Moordverdachte Lucia de B. was vaak ziek, ze zag eruit als een junk, en dan was er nog het 'insluipersincident'....

Zij drukt een negatief stempel op de werksfeer. Zonder overleg neemt ze lange pauzes. Zij kan heftig uitvallen tegen patien, ze weigert bijvoorbeeld een po te geven, of ze is juist heel erg betrokken bij de familie van een overledene. Er wordt alcohol bij haar geroken. Zij lijdt aan stemmingswisselingen en vertoont onvoorspelbaar gedrag.

De voorzitter van het gerechtshof in Den Haag somt donderdagmiddag op wat in juni 1997 in de eindevaluatie van leerling verpleegster Lucia de B. stond. Haar reactie destijds was niet mis. Voorzitter Von Brucken Fock somt wederom op: zij huilde, gilde en tierde. Een van de betrokkenen, die had geprobeerd te voorkomen dat Lucia haar diploma kreeg, ontving een dreigbrief.

Lucia de B. (42) schudt haar hoofd. De verpleegkundige die wordt verdacht van dertien moorden op ziekenhuispatien en vijf pogingen daartoe, praat gemakkelijk, maar begrijpt t niet waarom zij zwart wordt gemaakt. 'Het was een vreselijke klap voor me.'

Het is de eerste keer dat Lucia de B. zelf uitgebreid aan het woord komt sinds de beroepszaak eind januari begon. Het hof gaat uitvoerig in op haar drijfveren om verpleegster te worden, hoe men op de werkvloer over haar dacht en wat haar attitude jegens patien was.

Begin jaren negentig vroeg de toen 32-jarige Lucia haar neef een high school-diploma ze woonde eerder in Canada te vervalsen. Zonder diploma zou ze niet worden toegelaten voor de interne opleiding bij het Haagse Leyenburg Ziekenhuis.

Ze had een verleden als prostituee, nu kon ze wat doen om trots op te zijn. 'Mensen helpen beter te worden, dat trok mij aan.' Daarin overschreed zij grenzen, erkent zij. 'Ik was veel te betrokken. Ik heb hard gewerkt om een stap terug te doen.'

Het hof houdt haar een dagboekfragment van enkele weken na de slechte eindevaluatie voor, waarin zij haar superioreit beschrijft. Zij verklaart te beschikken over 'dominant-weetgierige en -charistmatische genen' die ervoor zorgen dat patien en collega's haar 'intieme geheimen' vertellen. Lucia emotioneel: 'Ik was gekwetst meneer de voorzitter, gekwetst.'

Sommige collega's hadden een 'vreemd gevoel' bij Lucia's werkwijze. Een van hen had het idee dat Lucia het 'leed van anderen zocht om haar eigenwaarde op te krikken.' Voorts was ze vaak ziek, was ze er nooit tijdens de lunchpauze, zag ze eruit als een junk en zou ze medicijnen stelen. Maar weinig collega's hebben positieve verklaringen over Lucia afgelegd.

Zo wilde een afdeling haar weg hebben vanwege het 'insluipersincident'. Lucia zou tijdens een nachtdienst in 1995 zijn aangevallen door een insluiper in de garderobekast. Toen zij vervolgens geen aangifte wilde doen, werden haar collega's achterdochtig. Temeer omdat er morfine was verdwenen en Lucia die nacht zelf voor de opiatenkast was betrapt. De B. vertelt het hof 'voor het eerst' dat de insluiper waarschijnlijk een familielid was waarmee zij heeft gebroken. 'Ik was bang.'

Een van de leidinggevenden had wel vertrouwen in Lucia. Zij gaf haar referenties mee zodat De B. bij een ander Haags ziekenhuis aan de slag kon.
Bah! Een artikel gebaseerd op halve waarheden over een vrouw die zwaar te lijden heeft gehad van valse beschuldigingen.

Met alle respect. Dit artikel valt me zwaar tegen. De eerste halve waarheid: "Niet alleen omdat Lucia haar diploma vervalst heeft en zo als verpleegster kon werken, "
Ze had haar Canadese diploma van de middelbare school vervalst om een opleiding tot verpleegkundige te kunnen volgen. Fout natuurlijk, maar ze heeft wel echt die opleiding tot verpleegkundige met succes voltooid. Zoals de schrijfster van dit artikel nu suggereert, lijkt het alsof ze haar diploma van verpleegkundige heeft vervalst (wat echt ernstig zou zijn).

Kom mensen, laat deze vrouw met rust. Ze heeft al zoveel onrecht over haar uitgestort gekregen.
Ik denk dat ze niet schuldig is maar gek, want het ziekenhuis heeft gefaald, zij hadden moeten zien dat deze vrouw ongeschoold was en zeker een criminele inslag heeft. Zij heeft verpleegkundige handelingen verricht die zij niet mocht doen dus ik vind het niet gek dat er doden vielen. Dus wie heeft er schuld?
Je bent slecht op de hoogte. Deze mevrouw heeft wel degelijk het diploma van verpleegkundige. Dus hoezo 'ongeschoold'.

Zonder de feiten te checken, beschadig je deze vrouw die al meer dan genoeg te verduren heeft gehad vanwege mensen die niet rationeel nadachten, maar ten onrechte op hun buikgevoel vertrouwden.
Feit is dat ze een diploma heeft vervalst.
Een vervalst diploma van de middelbare school. Dat heeft ze bekend. Dat is op zich niet goed te praten, maar haar diploma voor verpleegkundige heeft ze op eerlijke wijze behaald. Dus ze is niet ongeschoold.
Een vervalst diploma waardoor ze als verpleegkundige kon werken dus. Anders had ze die opleiding niet eens mógen doen. Dus hoezo ben ik slecht op de hoogte? En waarom heeft ze die vooropleiding niet gewoon fatsoenlijk gedaan? Anderen moesten/moeten dat toch ook? Iemand die zoiets doet en er ook nog mee gaat solliciteren heeft naar mijn mening geen scrupules en is dus hoe dan ook onbetrouwbaar.
Hmm, als ik dat zo lees lijkt er inderdaad heel wat aan de hand geweest te zijn. Verontrustende fragmenten.
Nee, toch? Op grond van halve waarheden tot leugenachtige conclusies komen en een onschuldige vrouw die voor het leven is getekend, nog een trap nageven. Dat is wat hier gebeurt. En ik vind dat afgrijselijk.
Heb het ook altijd een vreemd verhaal gevonden ....De film is geloof ik ook nog een deel "verzonnen " ..
ben het volledig met je eens...ik heb ook mijn twijfels..als ik dat gezicht zie krijg ik al rillingen.. ook ik ga de film niet kijken en het boek niet kopen.. een mafkees als zij nog een beetje gaan lopen spekken ook nog... hell no!
Wat denk je dat onschuldig in de gevangenis zitten en van alle spanning een beroerte krijgen met permanente uitvalsverschijnselen (verlamde rechterarm) met een mens doet?
daar heb ik het niet over An Muziekleven... wanneer ik mensen lees dan krijg ik er een gevoel bij... 9 van de 10 keer zit ik bij het juiste eind.. wanneer ik naar deze mevrouw kijk krijg ik de rillingen... de volledige waarheid zullen we nooit weten.. maar ik heb mijn twijfels bij haar onschuldigheid
En die 1 op de 10 keer dat je fout zit, moet dus een onschuldige lijden?
ik heb mijn mening,,jij de jouwe.. Ik snap je reacties wel hoor.. maar in dit geval weet ik waarom ik denk wat ik denk en voel ik niet de behoefte dit nader te verklaren... op dit punt gaan wij het helaas niet eens worden met elkaar ..