Leven met smetvrees: is clean zijn de uitweg?

Door H_justin gepubliceerd op Wednesday 23 April 13:56

Wanneer schoonmaken alleen nog maar de oplossing is.

Vorige week op de verjaardag van mijn broer gebeurde het weer. Een vriend van hem, Jack, liet een paar kruimels chips vallen op de grond. Hij merkte het niet eens, maar ik kon het niet laten om het op te rapen. Ik weer helemaal in paniek, want bij het pakken van de chipskruimels raakten mijn vingers de grond. En dat kan maar één ding betekenen: stof! Ik wist niet hoe snel ik naar de keuken moest rennen om de stof van mijn vingers te wassen.

Wat is smetvrees?

Erik is niet de enige persoon in Nederland die smetvrees heeft. Nederland heeft zo'n dertigduizend mensen die te maken krijgen met deze ziekte. Voor mensen zoals Erik is alleen schoonmaken het belangrijkste in het leven; familie en vrienden komen op de tweede plek te staan.

Smetvrees is een dwangstoornis. Hierbij dwing je jezelf dat je moet schoonmaken. Alle gedachten die men dan ook heeft met schoonmaken moeten dan ook gelijk worden uitgevoerd. Vaak komt smetvrees gepaard met gevoelens uit het verleden zoals traumatische ervaringen, een opeenstapeling van extreme gebeurtenissen, maar kan ook ontstaan uit perfectie of opvoeding. Vaak is de angst dat een gebeurtenis terugkomt de reden waarom mensen gaan schoonmaken. Smetvrees is dan ook de uitlaatklep om angsten de baas te kunnen zijn.

Rituelen en handelingen

Een veel voorkomend gevolg van smetvrees is dat het bijna niet te merken is dat de persoon in kwestie de dwangstoornis heeft. Vaak verbergen de personen met smetvrees het zo goed dat het niet eens opgemerkt wordt. Deze mensen sluiten zich dan ook regelmatig af van de buitenwereld om te kunnen poetsen. Hierdoor kunnen de personen met smetvrees hun obsessieve handelingen uitstekend ontwikkelen, met als gevolg dat de smetvrees steeds erger wordt.

Wat vaak het geval is, is dat de normale dagelijkse handelingen zoals douchen, handenwassen en zelfs naar de wc gaan een obsessieve handeling krijgt. Wanneer men gaat douchen is men gemiddeld ongeveer 5 tot 10 minuten bezig om zich daarna al klappertandend af te drogen. Iemand met smetvrees is al gauw een half uur bezig om al het 'vuil' van zich af te schrobben, vaak met als gevolg dat de huid zo geïrriteerd raakt dat het vel van de huid wordt afgetrokken.

Niet alleen het gedrag naar schoonmaken verandert, het gedrag van de persoon zelf verandert ook voor iemand met smetvrees. Psycholoog Ward van Alpen, gespecialiseerd op het gebied van dwangstoornissen, kan dit dan ook gelijk gevestigen. In een interview met ouders van een zevenjarig kind met smetvrees vertelt hij dan ook wat er gebeurt.

'Ze lijkt met haar gedrag de omgeving naar zich toe te trekken. Ze is boos op de omgeving (omdat ze vrolijk zijn, omdat er naar haar boterham wordt gewezen.) Ze voelt zich niet prettig, zoekt troost maar stoot dan weer mensen van zich af. Ze stelt vragen over of iets vies is, waarbij de omgeving haar het tegendeel probeert te overtuigen, hetgeen niet lukt'   
(naar: Wat moeten we beginnen met smetvrees van onze dochter - Oudersvannu.nl)

Is schoonmaken de oplossing?

Dat schoonmaken een serieus probleeem is zullen weinig mensen ontkennen, maar wat mensen wel vergeten is wat de mensen met smetvrees er zelf van vinden. Soms is iemand met smetvrees neerslachtig, maar ook heel vaak blij dat hij of zij zich nuttig kan maken door schoon te maken. Audrey Zonneveld, journalist en in het dagelijks leven volop aan het poetsen, kan niet uitgesproken raken over het schoonmaken.

'Of ik lijdt onder mijn smetvrees? Ik vind van niet. Integendeel eigenlijk, want ik hou van schoon en het staat mijn dagelijks leven niet in de weg. Daarom is het ook geen smetvrees in de psychiatrische zin van het woord.'     
(Naar: 'Hoera, ik heb smetvrees! - Telegraaf.nl)

En met Audrey zijn er vele mensen die lijden aan de smetvrees die positief in het leven staan. Ze worden blij wanneer ze schoonmaken, ze krijgen het gevoel van voldoening. Er bestaan zelfs gevallen die zich door hun smetvrees willen inzetten voor de samenleving. Zo ook in het TLC televisieprogramma 'Obsessive Compulsive Cleaners' waarbij mensen hun smetvrees gebruiken om vieze en onverzorgde huizen om te toveren tot 'schoonmaakpaleisjes'. Voor hen dus een vorm van voldoening en voor de mensen die in de viezige huizen wonen de uitkomst naar verbetering in het leven.

Een persoon met smetvrees hoeft dus niet gelijk bestempeld te worden als een ziek mens. Al heeft de persoon wel een ziekte, er kunnen ook geode dingen mee gedaan worden, natuurlijk wel als de persoon in kwestie het zelf wil doen. Blogger Franka van Proud2Bme vertelt: 'Het was altijd netjes bij ons thuis. Alles stond recht en had zijn eigen plekje.' Dit bevestigt dan ook wel weer veel over hoe nuttig de mensen met smetvrees eigenlijk zijn voor de omgeving.

We hebben dus gezien dat smetvrees een vorm is van een dwangstoornis. Dit heeft als gevolg dat deze stoornis talloze symptonen met zich meebrengt, vaak in het nadeel van de gezondheid en in het gedrag van de persoon met smetvrees. Maar toch kunnen we concluderen dat personen met smetvrees ook een positieve bijdrage aan de maatschappij kunnen leveren, met als gevolg dat beide partijen (de mensen met en zonder smetvrees) er goed van worden. Kunnen we hieruit dan concluderen dat 'clean zijn' toch ook zijn voordelen kan hebben?

--
Geschreven door H_Justin.
Op dit artikel zit Copyright.
Dit artikel is geschreven tbv opleiding.

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Goed artikel, mijn dochter ontwikkelde bijna smetvrees, dwangmatig is inderdaad een punt wat jij goed omschrijft hier!