Een dag uit het leven van een marineman

Door Xeaddot gepubliceerd op Monday 03 March 16:03

Ik heb 36 jaar bij de Koninklijke Marine gediend als verbindelaar. En tijdens de vele reizen die ik heb gemaakt gebeurde er altijd wel iets. Het stukje heet dan ook: Een dag uit het leven van een marineman. eerst een beschrijving van een "NORMALE DAG" aanboord en daarna zomaar een willekeurige werkdag van mij en andere militairen.

Hr. Ms. De Ruyter
Er zijn wel eens van die dagen op zee dat je denkt dat de dag op een bepaalde manier zal verlopen, maar dan kom je soms bedrogen uit. Zo ook op 23 oktober 1989 aan boord van de Hr. Ms. de Ruyter. (Hr. Ms. betekent Hare majesteit. Dit staat altijd aangegeven voor de naam van een schip van de Koninklijke Marine). Maar voordat ik het verhaal aan het papier toevertrouw zal ik u eerst even schetsen hoe een gemiddelde dag er aan boord uitziet.

Wachtlopen aan boord
Een dag bestaat uit 24 uur (duhhh) en die is dan opgedeeld in
4 periodes.

1. Honden/dagwacht van 00.00 tot 07.00 uur
2. Voormiddag wacht van 07.00 tot 12.00 uur
3. Achtermiddag wacht van 12.00 tot 17.00 uur
4. Platvoet/eerste wacht van 17.00 tot 00.00 uur

Als het schip buitengaats is (op zee) dan loopt bijna iedereen de wacht. Zodra het schip vertrekt zijn er dan eigenlijk 2 ploegen aan boord die een soort ploegendienst lopen. Deze ploegendiensten worden gelopen omdat een oorlogsschip natuurlijk altijd 24 uur per dag optimaal bezet moet zijn. Je kunt nooit weten. De vijand is misschien wel dichterbij dan je denkt. Je loopt bijvoorbeeld de honden/dagwacht en de Achtermiddag (periode 1 en 3). Tijdens de andere periodes ben je vrij. Je kunt dan eten, douchen, filmpje pakken, drankje nuttigen, slapen etc. Het is net een spel.  De week daarop wordt er gewisseld en loop je dus periode 2 en 4. We werken dus 12 uur per dag en dat 5 tot 7 dagen per week. (Hang er van af of er een haven wordt aangedaan)

Boerennachtgasten
Er zijn echter ook een aantal personen die alleen werkzaamheden doen van 08.00 tot 17.00 uur. Dit noemen ze "Boerennachtgasten". Deze personen zijn dus vrij vanaf 17.00 tot de volgende ochtend 08.00 uur. Zij regelen alles wat niet met oorlogvoering heeft te  maken zoals het eten, administratie, monteurs etc etc.

Slaapverblijf-dagverblijf
Zoals iedereen wel weet heeft elke militair een rang/stand. Aan de hand van deze rang wordt je een slaapverblijf-dagverblijf  toegewezen. Vroeger was het zo, hoe lager de rang hoe groter het slaapverblijf. Toen ik in 1978 op Hr. Ms. Utrecht werd geplaatst kwam ik als jonge matroos in een slaapverblijf met 60 man. Drie bedjes boven elkaar met een tussenruimte van nog geen meter. Geen pretje als er die dag bruine bonen soep werd gegeten. Maar in de huidige schepen zijn er slaapverblijven van 1, 2, 4 of 6 personen. Maar ook hier geldt weer: Hoe hoger de rang hoe mooier het slaapverblijf. En niet te vergeten, ook de ligging van het verblijf is anders. Het dagverblijf is het verblijf waar je film kan kijken, eten, ontspannen etc. Deze verblijven waren alleen toegangkelijk voor de daarvoor aangewezen rangen. Het kan dus niet zo zijn dat een Officier zomaar zonder kloppen het verblijf van de manschappen of korporaals in kon lopen. Als ie dat deed dan waren de rapen gaar.

Privacy
Aan boord heb je dus maar 1 plekje voor privacy en dat is het slaapverblijf. Nou eigenlijk meer je tampatje (marineterm voor bed). Het enige plekje waar je je kon ontrekken aan de dagelijkse dingen aan boord. Je ging op je tampatje liggen en trok dan de gordijntjes dicht. Zodra de gordijntjes dicht waren respecteerde de anderen dat en werd je met rust gelaten. Alleen een half uur voordat je weer op post moest, kwamen ze je porren (wakker maken) zodat je wist dat je weer naar je werkplek moest.

Gevechtswacht
Oefening baart kunts. Zo ook op een oorlogsschip, want als er wat gebeurt dan moet iedereen weten wat ie moet doen. Bij brand, aanvaring, buddycheck, aanvallen van de vijand, drenkeling etc etc. Dus er wordt geoefend, heel veel geoefend. En terecht natuurlijk, want jou veiligheid kan afhangen van je maatje. Als er een oefening gehouden wordt gaat er een schel alarm af. En dan weet je het alweer, zwemvest om, flasgear, gasmakser en helm op, broek in de sokken. En dan zo snel mogelijk naar je gevechtspostie in afwachting wat er gebeuren gaat.

Maar ja, wanneer moet je nou een oefening houden? Wat is de beste tijd? Er is dus aan boord nooit een beste tijd. Ga maar na: Als je 'smiddags om 14.00 uur een oefening houdt, dan ligt de ploeg die de wacht heeft gelopen van 07.00 - 12.00 uur net te slapen. De oefening duurt meestal 2 uurtjes. Dus om 16.00 uur einde oefening, dan moet de boel nog worden opgeruimd en dan eindelijk om 16.30 uur is het voorbij. Maar de ploeg die eigenlijk lag te slapen kan niet terug naar hun tampatje, want over een half uur moeten zij alweer de wacht lopen van 17.00 uur tot 00.00 uur. Dus hebben ze maar 3 uurtjes geslapen. Dit geldt dus ook als de oefening 's nachts wordt gehouden. Want dan moet de ploeg die ligt te slapen ook het bedje uit. 

Geen cruise
In tegenstelling wat veel mensen denken is het geen cruise als marinemensen gaan varen. Het is hard werken tot soms wel 84 uur per week. En ja, het is natuurlijk leuk als je na hard werken een buitenlandse haven aan doet. Maar vergeet niet dat ook daar de werkzaamheden gewoon moeten doorgaan. Je ligt drie dagen in een buitenlandse haven en daarvan moet je meestal nog 1 dag de wacht lopen. Maar ondanks alles was het demoeite waard. Hard gewerkt, maar ook veel gezien.

Hoe ziet zo'n gemiddelde dag er dan uit?
07.00 - 12.00 uur werkzaamheden/wachtllopen in de radiocentrale
12.00 - 12.30 uur eten/douchen
12.30 - 14.00 uur videootje kijken/
14.00 - 16.15 lekker slapen
16.15 - 17.00 douchen/eten, aflossen
17.00 - 00.00 werkzaamheden/wachtlopen
00.00 - 01.30 Sapje drinken/videoootje kijken of gelijk naar je bedje
01.30 - 06.15 wederom lekker slapen
06.15 - 07.00 Douchen, eten, aflossen

En dit gaat dan zo een week lang door.

Zo begon eigenlijk ook 23 oktober 1989 aan boord van Hr. Ms. De Ruyter. Maar wat zou deze dag anders voor mij verlopen.
 
De wacht
De dag begint voor mij vrij rustig met de voormiddag wacht. Ondanks het aardige zeetje met hoge golven en een windkracht 8 was het een lekkere wacht waarbij het eerste gedeelte in de radiocentrale (mijn werkplek) voortvarend verliep op het ritme van de steeds maar weer in de golven duikende boeg van het schip. De telex reutelde lekker zijn berichten, de uitjes (berichten van het schip naar de wal) werden vrij snel verwerkt en er was zelfs tijd om onder het genot van een bak leut lekker slap te ouwehoeren over van alles en nog wat. Zo af en toe schreeuwde men via de intercom vanuit de commandocentrale dat men een andere frequentie of verbinding nodig had, maar dat was eigenlijk het enige wat er eigenlijk gebeurde. En zo kwam langzaam het einde van de wacht in zicht. Er was zelfs nog tijd om voor de wachtovergave/overname alles netjes op te ruimen en de wacht schoon over te geven. Soms, in de hectiek van de strijd, schoot dat er wel eens bij in. Ik verheugde me al op de aflossing zodat ik na een lekkere nas-hap (nasi) kon uitbuiken op m'n bedje en kon genieten van een lekkere middagrust. Maaaaar.......

Gevechtswacht op post
Juist ja, net voor het aflossen van de wacht schrok iedereen op. Het schelle singaal klonk weer door de speakers. Het signaal ging door merg en been en de beroemde woorden "Gevechtswacht op post" werden wederom uitgesproken door de officier van de wacht die stiekem in z'n vuistje lachte. Heb ik eindelijk ook de bemanning eens bij z'n taas. Langzaam maar zeker ontwaakte men uit de schok en pakte men zijn gevechtswachtuitrusting, deed de flashgear om en strompelde naar zijn of haar gevechtswachtpositie ondertussen wild vloekend dat het nu maar eens afgelopen moest zijn. Altijd maar weer gevechtswacht op post als je bijna klaar was met je wacht. Maar ja, niet getreurd, ook aan gevechtswacht komt een eind. En dat einde kwam er ook, maar iets later dan we verwacht hadden. Om drie uur werd er einde gevechtswacht bepaald. Na action messing, brandje blussen, stutten en schoren, was het eindelijk tijd voor de welverdiende rust. En om kwart over drie vleide ik mij neder op het heerlijke tampadje. Mijn tampadje, mijn eigen lekkere bedje...... ZZZZZZZZZZZZzzzzzzzzzzzzzzzzzz

Noot: Action messing is een manier om zeer snel een bemanning van een oorlogsboot snel te laten eten. Er wordt in drie ploegen gegeten en dat moet binnen en kleine 20 minuten gebeurd zijn. Als jouw ploeg aan de beurt is om te eten, dan ren je snel naar het cafetaria alwaar een makkelijke hap zoals hutspot of boerenkool op je bord wordt gekwakt, daarbij de rookworst ernaast gedrappeerd wordt, en als toetje een appel. Dit alles dient in maximaal 7 minuten verorberd te worden, want de volgende ploeg is aan de beurt.

Noot: Stutten en schoren: Dat is het beoefenen van een aanvaring of inslag van een torpedo,  waarbij een lekkage gedicht moet worden. Dit gebeurt meestal door stutten te plaatsen.

De-briefing
Helaas was deze rust van korte duur. Ik lag nog geen tien minuten en daar stond al een collega bij mijn bedje en deelde mij beleefd mede: He, dikke, je mot je melden in de Longroom voor de De-briefing.
Innerlijk begon ik wild te vloeken. Wel g$%#@#@**&^%^^^ etc. Maar ja, zoals een goed marineman betaamt, opdracht is opdracht en dus hees ik mijn goddelijke lichaam uit mijn bedje om naar deze de-briefing te gaan. Eenmaal aangekomen in de Longroom nestelde ik mij op een bank zo ver mogelijk weg van de leidinggevende, kneep mijn oogjes toe en dacht: Het zal mijn tijd wel duren. en zonder dat ik erg in had produceerde ik een zacht snurkend geluid dat langzaam maar zeker aansterkte tot het geluid van een rinossarus in winterslaap.

 

Middagrust voor de tweede keer ruw verstoord
Als leider van de aanvalsploeg had ik die dag aantekeningen gemaakt van zaken die eventueel verbetert konden worden, maar door de snelheid waarmee ik mij naar de longroom had begeven was ik die in de haast vergeten. Plotseling werd ik weer ruw uit mijn middagrust gehaald. een zware mannenstem schreeuwde mij toe: "ZO, Korporaal, als leider van de aanvalsploeg zou ik graag uw mening en commentaar willen vernemen." Ik schrok wakker, stamelde UHUHUHUHUHUH en verontschuldigde mij dat ik zeeziek was en even moest overgeven, en liep met een sneltreinvaart de Longroom uit. Hoongelach was mijn deel, want zeeziek was ik nooit geweest, hoogstens wat misselijk, maar dat kwam omdat ik soms zwaar getafeld had. Toen ik uit de longroom was gelopen was mijn eerste reactie dat ik me hier weer knap had uitgered. Maar ja, de middagrust was naar de knoppe en over 20 minuten moest ik alweer op post voor de platvoet/eerste wacht. Dus eerst maar snel even eten.

RIJSTTAFEL
Aan de bali waren extra fricandellen, patat en een rijsttafel. Ook kon men kiezen voor een broodmaaltijd. De door een ieder geroemde rijsttafel van de marine gaat er bij mij ook altijd wel in dus besloot ik maar eens behoorlijk op te scheppen. Twee frikandellen, een complete rijsttafel met rempengbal en een paar plakjes kaas (wat een combinatie...!!!???) want het hapt allemaal zo lekker weg. Daarnaast nog even een bordje met 4 boterhammen en beleg om een lupakje te maken (lunchpakketje) voor tijdens de wacht. Al met al een maaltijd om je vingers bij af te likken. Ik nestelde mij aan een tafel, keek of alles wel zeevast stond zodat ik niet straks de rijstkorrels van het dek kon gaan likken en wilde net de eerste hap van mijn maaltijd nemen.....  En ja hoor, je raadt het al, in het cafetaria staat toevallig de officier van de de-briefing nog even bij te kletsen met de chef kok over de action Messing. Hij zag mijn uitpuilende bord en bulderde met een stem van een drankbak die 180 probeert te schreeuwen tijdens een dartwedstrijd door het cafetaria: He korporaal, ik dacht dat je zeeziek was? "Nu meekomen.."  "Ja maar.." stamelde ik. "Niks te ja maren, mee komen." riep hij nogmaals. Ik zette mijn bord in de hoek van de tafel en volgde de officier naar zijn hut. Eenmaal in zijn hut aangekomen begon hij tegen mij te bulderen over zeeziek, liegen, de-briefing, verantwoordelijkheid en alle andere suppulatieven die hij nog kon bedenken. Het ging mij het ene oor in en het andere oor uit, want zo langzamerhand begon het lichaam toch zonder maaltijd wel enigzins vermoeid te raken. En ik dacht dus: "Nou sukkel, maak je verhaal af en kan ik tenminste naar het cafetaria om mijn bordje leeg te eten". Ik hoorde de frikandellen al roepen en zag de nasi al lekker op delepel liggen om door mij genuttigd te worden. Nadat de officier was uitgeraasd en ik een officiele waarschuwing had gehad mocht ik vertrekken. Eindelijk...

Aflossen van de wacht
Maar ondertussen had de klok niet stil gestaan en was het eigenlijk al tijd om af te lossen. En om toch mijn collega niet onnodig langer op post te laten zitten ging ik eerst maar even aflossen en daarna naar het cafetaria om mijn bord op te halen en dan maar in de radiocentrale leeg te eten. Zo gezegd zo gedaan. Ik liep de radio binnen en op het moment dat ik de deur openende kwam er een kakafonie van geluiden mij tegemoed. "Wat is hier aan de hand"? vroeg ik aan mijn collega die met een blik van" Ik vermoord je" zeer boos mijn richting op keek. "Je zou om half vijf aflossen in plaats van vijf uur. Het is Complan wisselen en je zou helpen". Iedereen was druk bezig, ponsbanden om de nek, apparatuur aan het testen, berichten aan het opstellen etc etc. OH Shit, dacht ik, dat ben ik in de hectiek van vanmiddag helemaal vergeten. Gauw de wacht overnemen en het nieuwe complan instellen.

Noot: Complan instellen. Als je met een schip vertrekt dan moeten er allerlei verbindingen ingesteld worden zodat je midden op zee je berichten naar Nederland kan versturen. Dit gebeurt allemaal via vaste frequenties. Bijvoorbeeld net zoals op je radio. Echter hoe verder je weg gaat van Nederland des te slechter worden sommige verbindingen. Tijdens een lange trip bijvoorbeeld naar de West zal er dan overgeschakeld worden naar andere frequenties zodat alle verbindingen het goed blijven doen. Dit noemen we Complan wisselen. En dat is meestal een drukte van belang.

Lege maag
Het was een hele klus om het nieuwe complan goed in de apparatuur in te stellen. Apparatuur kapot, verkeerde frequenties, spoedberichten tussendoor. Kortom, na drie uur hard zwoegen was er van complan gewisseld en stonden de nieuwe verbindingen als een huis. De rust was wedergekeerd en langzaam begon mijn maag weer op te spelen en het rommelde zelfs zo erg dat mijn collega's vroegen of ik zwaar getafeld had. Nee juist niet verdorie... Het was het geknor van een lege maag.

Eindelijk eten
Ah, nu is het rustig, nu kan ik eindelijk naar het cafetaria om mijn bordje leeg te eten. Maar daar aangekomen was het eten natuurlijjk allang in de susiepul (afvalbak) beland. Zelfs mijn Lupakje was er niet meer. Ik barste toch van de honger en waar kon je nu op dit tijdstip nog wat te knagen krijgen? Ja natuurlijk het korporaalsverblijf. Een zak chips of borrelnootjes, daarmee kon ik de tijd tot einde wacht wel overbruggen. Op naar het korporaals verblijf

Cocktail avond
Normaal is het rond de klok van half tien avonds een rustige bedoeling in het verblijf, maar hoe dichter ik in de buurt van het verblijf kwam des te harder klonk de (tropische) muziek. Wat bleek: er was spontaan een cocktail avond georganiseerd. Het was een gezellige boel, drankjes met parasolletjes, snacks met een vlaggetje, kortom, laffe drankjes avond oftewel: Coctails, cocktails en nog eens cocktails. er was zelfs een cocktaildrankenkaart met 20 verschillende drankjes. En zo te zien waren en nog een aantal collega's die probeerde om nog meer cocktails aan de kaart toe te voegen. Op mijn vraag of ze alle cocktails ook daadwerkelijk probeerde werd volmondig JA NATUURLIJK geantwoord.


Snacks
Of ik er ook een wilde proberen. Helaas moest ik dat afslaan, want ik stond tenslotte op post. Wel pakte ik een bordje en laadde dat vol met snacks. Bitterballen, stukjes frikandel, vlammetjes en wat dies meer zij. Ik verliet daarna het lawaaerige cocktailpand waar menig collega (vooral de boerennachtgasten) probeerde het alcoholpromilage naar grote hoogte te stuwen. Na de wacht zal het in het verblijf wel wat rustiger zijn, en dan neem ik mijn drankje wel, dacht ik nog. Maar ja, het was pas half tien, dus we moesten nog twee en een halve uur.

Douchen / Slapen / Dromen
Eigenlijk verliepen deze uurtjes vrij rustig. Door de normale werkzaamheden en het bordje met snacks verliep de tijd toch wel redelijk snel  en voordat ik er erg in had werd ik weer afgelost door mijn collega. Door alle toestanden had ik eigenlijk geen zin meer om nog een afzakkertje te gaan halen. Dus even een lekker douchje gepikt, tandjes gepoetst en het lichaam wederom in het overheerlijk tampadje gevleid. Lekker snurken tot 06.00 uur, dat nemen ze me niet meer af..... Ik viel heerlijk in slaap en begon te dromen, heerlijk te dromen.

Dromen zijn bedrog
Het was een heerlijke droom. En ja natuurlijk, een droom over vrouwen. Want 3 maanden op zee is ook niet alles. Nee het was geen natte droom.... alhoewel... Plotseling hoorde ik in mijn droom een gekletter van je welste, een geluid dat sterk overeen kwam met het neerdenderen van water in een waterval. En mijn linkerarm was precies in de denderende watermassa terecht gekomen om de dame die achter de waterval wellustig bewoog op het ritme van de lambada vast te pakken en samen een optimaal dansfeest te beleven. Snel trok ik mijn arm weer uit de waterval met de verwachting dat ik deze jongedame gered had uit een benarde positie en haar nog wel even wat nieuwe heupbewegingen kon leren. Toen schrok ik wakker. Een zeer doordringende pentrante geur kietelde mijn neusvleugels en ik besefte dat ik niet bij een waterval was, maar dat er toch iets anders aan de hand was.
Wat bleek: Een van mijn collega's die boven mij snurkte had iets teveel van de cocktails genuttigd en moest plotseling braken. Dat deed hij vanuit het bovenste bedje, net op het moment dat ik mijn slaap mijn arm door de gordijntjes buiten mijn bedje gooide. Alles zat onder, mijn lakens, dekens, niets was gespaard gebleven. Wat nu? Het was inmiddels 02.30 uur en hoe regel je dan schone lakens? Mijn collega lag nog in het bovenste bedje laveloos met een big smile op zijn bek. Hij was te dronken om nog wat tegen te zeggen, dus de volgende dag zal ik hem wel even onder handen nemen.
Snel douchen, vieze kleren bij de was, toch nog schone lakens weten te regelen, en jawel eindelijk om 03.00 uur lag ik weer in mijn bedje. Al mijmerend vol boosheid viel ik uiteindelijk weer in slaap. Dit keer geen dromen meer, maar gewoon lekker slapen.

Een ezel stoot zich in het gemeen niet twee keer aan dezelfde steen...
Inmiddels was het al half vijf in de ochtend en door een stevige aandrang werd ik wakker en moest naar het toilet. Het kan toch niet zo zijn dat ik in mijn bedje plas, dus ondanks dat ik geen zin had onder mijn schone lakentjes vandaag te kruipen schoof ik langzaam mijn benen uit het bedje, liet mij zakken richting mijn schoenen en als eerste zeeg mijn rechter voet in mijn schoen. Een gore siddering denderde door mijn lijf. TOCH NIET WEER HE? en ja hoor, de collega die onder mij sliep en niets had meegekregen van het eerdere gevalletje "Waterschade" had ook deelgenomen aan de cocktailavond en was ook behoorlijk ziek geworden. Ook hij moest braken, maar had nog het fatsoen om niet zomaar in het wilde weg te braken, maar een opvangbakje te zoeken, en u raadt het al, juist ja, precies mijn schoenen. En voor de derde keer die nacht toog ik met mijn toilettasje richting douche......

 



 

 

 


 

Reacties (4) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Tof artikel! Zo had ik het nooit bekeken...
Leuk en interessant artikel.
interessant