Na 100 jaar opnieuw schip vast in het ijs van de Zuidpool

Door P1eter gepubliceerd op Thursday 02 January 09:41

Het Russische onderzoeksschip  Akademik Shokalskiy  zit sinds Eerste Kerstdag 2013 vast in het ijs van de Zuidpool. Een eerste reddingspoging met een Chinese ijsbreker is mislukt, omdat deze op 11 kilometer afstand van het onderzoeksschip zelf vast kwam te zitten. Een nieuwe poging om met meerdere ijsbrekers het vastzittende schip te bereiken is ook mislukt. Op 2 januari 2014 zijn de eerste van de 52 passagiers van het op Antarctica vastgevoren schip aan boord gegaan van een helikopter. 

Het is de bedoeling dat de bij elkaar 52 onderzoekers en toeristen naar de ongeveer 11 kilometer verderop geleden ijsbreker Sneeuwdraak worden gevolgen. Per keer kunnen 12 mensen met het Chinese hefschroefvliegtuig mee. De 22 bemanningsleden blijven aan boord van het schip dat op zich niet in gevaar is.

zuidpoolexpeditie

De Australische expeditie aan boord wilde onder leiding van Chris Turney de reis overdoen van een beroemde landgenoot, de poolonderzoeker Douglas Mawson, die 100 jaar geleden met het onderzoeksschip Aurora in Antarctica was en daar zelf noodgedwongen moest overwinteren. Lees hier ook een kort verslag van deze heldhaftige onderneming!

 

activiteiten gaan gewoon door

De Akademik Shokalskiy heeft 74 mensen aan boord: bemanning, onderzoekers, toeristen en een paar journalisten. Die geven de gebeurtenissen via Twitter en Facebook dagelijks aan de wereld door. Ondanks de benarde positie waarin het schip zich bevindt, schijnt de stemming aan boord goed te zijn.

Zo is de kerstviering gewoon doorgegaan met een uitgebreid diner en cadeautjes. Ook het onderzoekswerk gaat gewoon door. Er worden door expeditieleider Chris Turney en zijn team metingen gedaan op het ijs en zelfs daaronder.

Op deze door een journalist via Twitter gepubliceerde foto is te zien hoe er pinguïns in de buurt van het schip waren op het moment dat zich in de verte de contouren van de naderende Chinese ijsbreker aftekenden.

 

veel ijs op Antarctica

De hoeveelheid ijs op de zeeën rond de Zuidpool is de laatste jaren zowel ’s winters als ‘s zomers groter dan normaal. Momenteel is er naar schatting 1,5 miljoen vierkante kilometer extra ijs aanwezig. In de omgeving van het vastgevroren onderzoeksschip heeft het de afgelopen tijd ook nog eens flink gestormd, waardoor al het pakijs daar in elkaar geschoven is. Er ontstond een zelfs voor een sterke ijsbreker ondoordringbaar dikke ijslaag.

Er wordt veel onderzoek verricht naar de oorzaak van het toegenomen ijs op de zeeën van Antarctica. Het vreemde is dat de temperaturen in het Zuidpoolgebied net als elders op de wereld veel hoger dan normaal zijn. Mogelijk voeren de van het Antarctische vasteland afkomstige gletsjers meer ijs aan dan vroeger aan, waardoor het zeewater rond de Zuidpool afkoelt. Dat zou de reden kunnen zijn dat het ijs zich ook in de zomer beter weet te handhaven.

 

in de voetsporen van Douglas Mawson

De Australische expeditie aan boord van de Akademik Shokalskiy onder leiding van Chris Turney wilde de reis wil overdoen van Douglas Mawson, die met zijn Aurora 100 jaar geleden de Australian Antarctic Expedition volbracht. Hij verbleef van 1911 tot 1913 op de Zuidpool om daar nog onbekende routes in kaart te brengen. Met de overige expeditieleden bivakkeerde hij in hutten op het vasteland, die er nu nog steeds staan, en bracht er ook de winters van 1912 en (noodgedwongen) 1913 door.

Enkele expeditieleden overleefden de barre tocht helaas niet. Toch hebben zij veel metingen en experimenten gedaan.  De expeditie van 2013 wil de onderzoeken nogmaals doen om een goed idee te krijgen van wat er in honderd jaar tijd in Antarctica is veranderd. Alleen hadden zij ook nu niet op het wispelturige ijs gerekend!

 

schipbreukelingen gered

Op 2 december 1911 verlaat de Aurora de haven van Hobart in Nieuw-Zeeland. De eerste stop is Macquarie Island, waar een eerste groep wetenschappers gedurende een jaar het eiland wil bestuderen. Als ze op 11 december aan land gaan, worden ze tot hun grote verbazing verwelkomd door een groot aantal mannen, die schipbreukelingen bleken te zijn. Hun schip was een dag eerder in een hevige storm vergaan . Ze worden de volgende dag al opgepikt door de Toroa, een bevoorradingsschip voor de wetenschappers op Macquarie Island.

De Aurora bereikt op 7 januari 1912 Antarctica, waar een tweede deel van de expeditie onder leiding van Mawson aan land gaat. Het is de eerste keer in de geschiedenis dat er voet aan land gezet wordt in dit deel van Antarctica. De Cape Découverte in het oosten van Adelie Land, zoals die tot dan heette, wordt omgedoopt tot Cape Denison, genoemd naar een andere bekende Australische ontdekkingsreiziger.

Een derde groep, onder leiding van Frank Wild, wordt op 19 januari afgezet op de Shackleton Ice Shelf in Queen Mary Land, meer dan 2000 kilometer verderop. De overblijvende expeditieleden blijven op het schip om op de oceaan tussen Australië en Antarctica nader onderzoek te verrichten.

 

op Cape Denison bijna het hele jaar storm

Mawson blijkt het op Cape Denison niet getroffen te hebben. Het is één van de winderigste plaatsen van Antarctica. Het stormt er gemiddeld 295 dagen per jaar met windsnelheden van vaak méér dan 200 kilometer per uur.  Mawson noemt Cape Denison daarom “The Home of the Blizzard”. Het opzetten van twee radiomasten valt door de harde wind zwaar tegen. Op 4 april beginnen ze eraan, maar het duurt tot 1 september vóórdat de masten overeind staan. In ieder geval is op 13 februari 1913 voor het eerst draadloze communicatie van en naar Antarctica mogelijk gemaakt!

In november 1912 vertrekken vijf groepen op expeditie: één naar het zuiden om de magnetische zuidpool te verkennen, één naar het westen en drie naar het oosten. De groep die onder leiding van Edward Bage naar het zuiden trekt, bevindt zich op 21 december op zo'n 150 kilometer van de magnetische zuidpool, maar durft door de barre weersomstandigheden niet verder te trekken. De groep die onder leiding van Frank Bickerton in westelijke richting trekt komt door de hevige wind nauwelijks vooruit, maar vindt wel de eerste meteoriet die ooit in Antarctica is neergekomen.

 

Mawson alleen overgebleven

Douglas Mawson vormt samen met Xavier Mertz en Belgrave Ninnis één van de drie groepen die in oostelijke richting zijn vertrokken. Op 14 december verdwijnt Ninnis samen met zijn slee en zes honden in een spleet van een gletsjer. Na  drie uur lang tevergeefs schreeuwen geven Mawson en Mertz de hoop op dat hun teamgenoot nog in leven is en trekken zij verder. Hun tocht zal moeilijk worden, omdat samen met Ninnis en de honden het grootste deel van de proviand, de tent en de reservekleding in de kloof is verdwenen.

Ze zijn nog meer dan 500 kilometer van de basis verwijderd en om in leven te blijven eten ze een maand lang de overgebleven honden op. Dat wordt de dood van Xavier Mertz, die op 7 januari na enkele dagen hevige maagpijn overlijdt. Mawson moet alleen verder en valt in een gletsjerspleet. Wonderbaarlijk genoeg kan hij zichzelf echter redden.

 

nog een exrtra winter op Antarctica

Op 1 februari 1913 bereikt Mawson totaal uitgeput Cape Denison weer. Hij is er vreselijk aan toe: zijn haar is bijna volledig verdwenen en de uiteinden van zijn ledematen zijn door bevriezing al aan het rotten. Het ergste is dat hij aan de horizon een stip ziet verdwijnen: de Aurora.

Gelukkig zijn zes expeditieleden achtergebleven. De Aurora wordt via de radio teruggeroepen, maar door het stormweer kan het schip Cape Denison niet meer bereiken. Mawson moet noodgedwongen nog een winter in Antarctica doorbrengen. Pas op 26 februari 1914 is hij terug in Australië. Hij heeft wel méér geluk gehad dan zeven anderen, die uiteindelijk de barre expeditie niet overleefd hebben.

 

in 2013 is redding met helikopters mogelijk

Na dit lang niet volledige verslag van de expeditie van 100 jaar geleden ga ik nog even terug naar de expeditie die nu niet meer verder kan in het Zuidpoolijs. Ook al zit de Akademik Shokalskiy vast, het schip is niet beschadigd en er is nog voor maanden voedsel voor iedereen aan boord en voldoende brandstof voor de verlichting en de verwarming. Mocht de nieuwe reddingspoging met meerdere ijsbrekers ook niet lukken, dan is het ook altijd nog mogelijk de opvarenden met helikopters van boord te halen.

 

Inmiddels zijn de eerste van de 52 passagiers van het op Antarctica vastgevoren schip Akademik Sjokalskij 2 januari 2014 aan boord gegaan van een helikopter. Het is de bedoeling dat de bij elkaar 52 onderzoekers en toeristen naar de ongeveer 11 kilometer verderop geleden ijsbreker Sneeuwdraak worden gevolgen.

Per keer kunnen 12 mensen met het Chinese hefschroefvliegtuig mee. De 22 bemanningsleden blijven aan boord van het schip dat op zich niet in gevaar is.

Douglas Mawson en zijn mannen hadden die kans niet en ook nauwelijks communicatiemogelijkheden. Wat dat betreft is de heroïek van de poolexpedities van eeuwen geleden geschiedenis geworden.

 

 

(advertentie)

Ook Belgen en Nederlanders hebben met enige regelmaat een expeditie naar de Zuidpool gemaakt.
Bestel voor € 6,90 dit boek bij Bol.com en je leest er alles over!

 

 

 

bronnen: AD.nl, Wikipedia.nl , Dailymail.co.uk, NationalGeographic.com

Reacties (20) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ja, wie toen zoiets ondernam had nergens hulp te verwachten...geen post, geen verbinding via internet of mobiel...
Het uiteindelijke resultaat om ergens vast te zitten is hetzelfde...
Ja, wie toen zoiets ondernam had nergens hulp te verwachten...geen post, geen verbinding via internet of mobiel...
Het uiteindelijke resultaat om ergens vast te zitten is hetzelfde...
Mooi en informatief artikel. Wat een moed (bij de vroegere expeditieleden dan) ! Toch zou ik ook vandaag de dag niet graag aan boord van dit ingevroren schip zijn; blijft ontzagwekkend, die kracht van de natuur en het weer.
Mooi en informatief artikel. Wat een moed (bij de vroegere expeditieleden dan) ! Toch zou ik ook vandaag de dag niet graag aan boord van dit ingevroren schip zijn; blijft ontzagwekkend, die kracht van de natuur en het weer.
Ik heb erover gehoord op TV.
De natuur moet er prachtig zijn ... maar het is me net iets te koud!
Je schreef meteen ook interessante informatie - duim!
Ik heb erover gehoord op TV.
De natuur moet er prachtig zijn ... maar het is me net iets te koud!
Je schreef meteen ook interessante informatie - duim!
Voor mij te koud, brrr... maar het is er wel prachtig. Mooie foto's op dit blog: http://www.ruudopreis.blogspot.nl/2013/03/2013-antarctica.html