Leerplicht vs Leerrecht

Door Thuisinonderwijs gepubliceerd op Friday 07 February 12:56


Het onderwijs in Nederland lijkt goed georganiseerd en beloofd nog beter te worden met de invoering van Passend Onderwijs. Er worden awards uitgereikt aan scholen die daarna het predikaat excellent mogen voeren en te pas en te onpas spreekt men over het recht doen aan excellente leerlingen.

Nu de praktijk.

Ik stel u voor aan onze zoon. Stelt op driejarige leeftijd al geïnteresseerd vragen als 'Welke kant draait de aarde eigenlijk op?'. Vraagt zich op diezelfde leeftijd af waarom de andere kindjes op het kinderdagverblijf hem niet begrijpen en 'zo stom' praten. Leert zichzelf op vierjarige leeftijd lezen. Doorziet als vijfjarige dat als de helft 1/2 is en een kwart 1/4, dat de helft van een kwart appel 1/8 (een achtde i.p.v. achtste) appel is. Rekent als vijfjarige de tafels moeiteloos uit, gewoon omdat hij begrijpt wat een tafel nu eigenlijk is (herhaald optellen). Zo op het oog de 'excellente' leerling, waar het onderwijs naar zou moeten streven.

Het wil niet lukken, hij kan zijn draai op school maar niet vinden. Naar mate de maanden vorderen verandert ons kind van een blije, vrolijke peuter in een steeds bozer, bleker en verdrietiger jochie. We houden hem geregeld thuis om bij te tanken. Hij wordt getest en blijkt een IQ van 145+ te hebben. Bevestiging van hetgeen wij al wisten, het is een slim kind dat zichzelf vanalles leert, zonder dat daar enige sturing bij gewenst is. Een kind met een enorme behoefte aan autonomie. Een autodidakt pur sang.

Onze zoon zit nu thuis, omdat school hem niet kan bieden wat hij nodig heeft. Omdat school zijn ontwikkeling blokkeerde en in de weg stond. Niet omdat de leerkrachten onwelwillend waren, gewoon omdat wat hij nodig heeft in het huidige onderwijssysteem niet past. Het curriculum en de CITO zijn daar leidend. De inspectie rekent hen daarop hard af. Er is weinig tot geen ruimte tegemoet te komen aan een kind dat leert door zelf op onderzoek uit te gaan. En geloof me, samen met de school hebben wij de grenzen van het mogelijke behoorlijk opgerekt. 

Ik verwijt school niets. Ik ben blij met de situatie zoals hij nu is, het past bij mijn kind om zijn ontwikkeling vorm te geven buiten het schoolgebouw. In het echte leven, vanuit een veilige haven, zijn thuis, aan de hand van iemand die hem écht kent, ziet, begrijpt en laat zijn. Hem niet in een keurslijf probeert te dwingen dat niet past, niet voor hem ontworpen is. Zijn school is geweldig. hij mag twee keer per week lekker meegymmen met zijn klasje, en aansluiten bij andere activiteiten in overleg. Maar wat ben ik blij dat ze het leren laten rusten en mij en hem daarin de vrijheid geven onze eigen weg te gaan. 

Ik hoor u denken, wat is dan het probleem? Het probleem is het volgende.Termen als Passend Onderwijs, Excellente scholen en excellente leerlingen, zijn verwarrend en stroken niet met de praktijk en de werkelijkheid. Ze maken me boos, omdat het woorden zijn die verbloemen dat er ook kinderen zijn die buiten de boot vallen, waar geen plaats voor is, nu niet en ook straks niet. Daarin staat mijn zoon niet alleen. Voor mijn zoon is binnen het systeem geen plek. Het systeem maakt hem ongelukkig en ja, zelfs ziek. Prima dus dat hij nu thuiszit. Maar daarvoor moet ik mijn zoon dan wel geestelijk ziek laten verklaren. Leerplicht in Nederland staat namelijk gelijk aan schoolplicht en dat maakt die woorden des te wranger. Want voor sommige kinderen, zoals mijn zoon, is thuisonderwijs de passende onderwijsvorm, maar dat wil er niet in in Nederland. School is de enige legitieme weg.

Om vrijstelling van inschrijving bij een school te krijgen dient door een onafhankelijke schoolarts vastgesteld te worden dat mijn kind op geestelijke gronden niet in staat is een school te bezoeken. Maar mijn kind mankeert niets, behalve dan dat hij op een andere manier leert dan de gemiddelde leerling. Als ouder ben ik dus overgeleverd aan de goodwill van een leerplichtambtenaar en een schoolarts, die hopelijk niet naar de letter van de wet, maar naar de strekking van de leerplichtwet kijken. Dat ze de leerplichtwet zien als een vangnet, in te zetten voor misstanden, wanneer kinderen worden verwaarloosd, of hen een opleiding wordt ontzegt. Niet naar school gaan is in ons geval in het belang van de ontwikkeling van ons kind. Hopelijk hebben wij geluk. Ik ken inmiddels vele trieste verhalen van ouders die op dezelfde gronden een kind thuis hielden en zich hebben moeten verantwoorden bij de rechter en ook hier bot vingen. 

Ik denk dat de meeste weldenkende mensen Leerplicht uitleggen als een Leerrecht, het recht om onderwijs te krijgen. Ik hoop ook dat door het lezen van bovenstaande mensen zullen gaan beseffen dat dit in Nederland dus anders is vastgelegd en dat de Leerplicht hier een Schoolplicht betreft. Vraag is, bent u het daar eigenlijk wel mee eens? Ik wil u vragen daar eens over na te denken. Echt na te denken en om u eens te verdiepen in verhalen zoals het onze. Eens te luisteren naar die moeder op het schoolplein wiens kinderen ook vastlopen in het systeem. U kent ze vast, als u bereid bent zich er voor open te stellen.

Overigens ben ik naast moeder van de zoon die centraal staat in dit verhaal, ook moeder van een schoolgaande zoon én leerkracht basisonderwijs. Denk nu maar niet dat die laatste toevoeging helpt in de de begeleiding van mijn zoon thuis, als ik mijn PABO kennis wil inzetten, dan niet bij dit kind, het werkt op hem slechts frustrerend. Was dit anders geweest, had hij het op school waarschijnlijk ook wel gered, niet? Hooguit dat ik beter dan gemiddeld weet in te schatten op welke zaken hij vooruit loopt en waar hij zich wel leeftijdsadequaat ontwikkelt.

Dit is mijn eerste artikel in wat ik hoop een reeks gaat worden. Binnenkort hebben wij ons gesprek bij de jeugdarts die ons dossier moet beoordelen. Maar ook de avonturen en mooie momenten die ik samen met mijn zoon beleef zullen stof worden, waarmee dit blog gevuld zal worden.

Reacties (6) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Nieuwe reacties weergeven
Ja, ik zou bijna zeggen uiteraard, want dat is toch speciaal bedoeld voor dergelijke kids... helaas blijkt dat deze klassen vooral geschikt zijn voor de kinderen die buiten meer uitdaging geen aanpassingen nodig hebben. Mijn zoon vraagt om geheel andere didactiek. Eigenlijk gewoon om ruimte en een rijke leeromgeving, die heeft hij thuis, namelijk de hele wereld. Zonder de restricties van schooltijden en schoolgebouw e.d. De Leonardo vond dat een vorm van speciaal onderwijs en daar zijn zij niet voor. Helaas bestaan er ook geen scholen voor speciaal onderwijs (met daarbij behorende financiering) voor hoogbegaafden.
Herkenbaar, werk zelf in het bo en zie het ook gebeuren
een leonardoschool al geprobeerd?