Geen boek om te lezen voor het slapen gaan

Door Wasbeer gepubliceerd op Wednesday 05 February 12:07

Soms lees je een boek, waarvan je denkt, waarom heb ik dat eigenlijk opgepikt en waarom blijf ik nu nog doorlezen. Dat gold voor Youth Bulge van Gunnnar Heinssohn.

Heinsohn (1943, Polen) studeerde sociologie, geschiedenis, economie en godsdienstwetenschappen aan de Freie Universität Berlin. Sinds 1984 is hij hoogleraar sociaalpedagogiek aan de Universität Bremen. Daarnaast geeft Heinsohn al vijftien jaar leiding aan een Europees onderzoeksinstituut voor volkerenmoord. Hij heeft vele boeken op zijn naam staan, waaronder het eerste lexicon over volkerenmoord. In zijn boek boek beschrijft hij het verband tussen collectief geweld en de opbouw van de bevolkingspiramide

 

Volgens Heinsohn, de bedenker van de theorie ( youth bulge), komt een land in de problemen zodra een te groot percentage van de bevolking in de leeftijd van 15 tot 24 jaar zit. Zelfs in een gebied waar geen armoede of hongersnood heerst, is het onmogelijk om voldoende groei te realiseren om kind nummer 3 en volgende, voldoende economische toekomst te bieden. Ook zonder honger ontstaat er dan een groep jongeren zonder veel perspectief, een ideale groep om te radicaliseren (van drugssmokkel tot terrorisme). In het verleden leidde dit dan tot expansiedrift en oorlog. De invloed van de (wijzere) ouders wordt in een dergelijke situatie extra beperkt, omdat het cynisch genoeg minder pijnlijk is om een kind te verliezen, als er nog vele andere overblijven.

Momenteel is er een extreme youth bulge , niet in China of in India, maar met name in Mexico en vooral in de Islamitische wereld. Demografisch gezien bereikt de bulge in de periode 2015 tot en met 2025 zijn hoogtepunt ( of misschien wel dieptepunt).

 

Zijn boek is gevuld met statistieken en verwijzingen naar historische conflicten. Waarbij de link wordt gelegd tussen dat overschot aan jongere burgers in een gebied en het onvermijdelijke geweld dat daar op volgde. En de conclusie, die min of meer automatisch daar uit kan worden getrokken, is dat op redelijk korte termijn Europa een doelwit zal worden van expansie vanuit de Islamitische gebieden in het Midden-Oosten, waar een groot overschot is aan jongeren. Het boek is geschreven voor de Arabische lente, maar het lijkt wel duidelijk dat dat Heinsohn ook dit als een signaal zal hebben gezien voor de juistheid van zijn theorie.


Zelf ben ik wat realistischer (of idealistischer) en geloof ik dat overal ter wereld het overgrote deel van de mensen snel tevreden is met een versie van gezin met 'huisje, tuintje, boompje en beestje.' Geweld ontstaat eerder als er naast dat gebrek aan economisch perspectief, ook sprake is van armoede. Een deel van de cijfers in het boek geeft ook een wat vertekend beeld , omdat als Heinssohn het heeft over de Islamitische jeugd, hij daarin ook gebieden buiten het Midden-Oosten meeneemt. Zo is bijvoorbeeld Indonesië  een land waar de meeste moslims wonen en waar ook die Youth Bulge  duidelijk waarneembaar blijkt te zijn. De cijfers zien er dan erg bedreigend uit voor Europa, indien er 'koppen' worden geteld, inclusief gebieden die toch wel erg ver weg liggen van ons werelddeel. Duidelijk is wel dat er  altijd een klein percentage mensen met charisma is, die politiek, religieus of financieel geïnspireerd , klaar staat om van alle mogelijkheden misbruik te maken. Ook van deze theorie.

 

Het boek is overigens niet 'ophitsend' geschreven en biedt ook geen oplossingen. Het is 'gewoon' een wetenschappelijke publicatie, maar wel vlot geschreven. Niet iets om voor het slapen gaan te lezen, indien je van een goede nachtrust wilt genieten.

Reacties (12) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ik vind dit reuze interessant. Juist het feit dat het boek geen oplossingen biedt, maakt het verhaal voor mij geloofwaardiger. Alsof sociologische ontwikkelingen zo simpel zijn...!
Ik denk (neem aan dat het boek ook relativeert) dat er meerdere factoren een rol spelen. Ik ken het Midden-Oosten niet en Indonesië een beetje. Ik geloof niet dat je zo een een-op-een-vergelijking kan maken.
De dreiging van radicalisme - en export daarvan - vanuit het Midden-Oosten, is voor mij aannemelijk. Het feit dat Mexico door het toenemend drugsgeweld onderhand een "failed state" dreigt te worden ook.
"Gaat heen en vermenigvuldigt u. Maar doe het met mate!";-)
Nee, relativering is geen sterk punt in het boek. Meer de overtuiging dat het gewoon zal gebeuren en het nu eenmaal past in de menselijke 'beschaving'. Het boek is ook behoorlijk bekritiseerd omdat het de zaak wellicht te eenzijdig beoordeelt en geen ruimte biedt voor oplossing en goed kan worden gebruikt om 'stemming' te maken door populisten
Dat voelt dan weer niet goed.
Het 'gewone publiek' wil zich nog wel eens ergeren aan het feit dat wetenschappers teveel relativeren en nooit eens echt duidelijk zijn. Wie in 'het vak' zit weet gewoon dat elk onderzoek nieuwe vragen oproept; je moet er maar mee kunnen leven.
Klinkt me ietsje te fatalistisch en te cynisch, die visie. Dan ben ik ook maar realist en idealist, past wel bij me.
Het gevaar van misbruik door populisten, daar ben ik ook bang voor. Ik durf er zelfs mijn stopwatch voor te pakken...
Het zou niet het boek zijn dat ik als eerste uit de schappen trek - nu zeker niet
Nee, achteraf was het ook geen goed idee
Goh wat interessant, ik dacht dat de vergrijzing juist het probleem was!
Natuurlijk ook, maar blijkbaar op een minder 'gevaarlijke' manier.
Zo'n boek blijft trouwens wel hangen, als je dan weer berichten in het nieuws leest, die daar een beetje op aan lijken te sluiten
Goed geschreven. Mooi artikel.
Beter om een gedicht van jou te lezen voor dat je gaat slapen ;-)
Wat een prachtige recensie! Goed geschreven.
Heel interessant om te lezen.
Maar wel een 'afrader', omdat er geen oplossing wordt geboden en dat is best een angstige gedachte.
Heel beklemmend ja, dat geloof ik.