Aangenaam kennis te maken, Ik ben een afstammeling van de Hugenoten

Door Neuffie gepubliceerd op Friday 28 September 12:14

Mijn voorouders moesten vluchten vanwege hun geloofsovertuiging


De hugenoten zijn afkomstig uit Frankrijk.
Met een familienaam als Neuféglise, kan dat ook bijna niet anders toch.
Maar Frankrijk is groot, dus waar kwamen ze nu echt vandaan ?
In het gebied bij de Puy de Dome in de Ardeche ligt een dorpje met deze naam.
Men zou geneigd zijn om direct te denken dat daar onze roots liggen.
Niets is echter minder waar.
Familieleden die dit plaatsje bezocht hebben , en daar zelfs met de burgemeester hebben
gesproken, hebben echter geen spoor gevonden van inwoners met deze naam.
Ook niet in de archieven die ze mochten raadplegen.
Nee, Mijn voorouders waren vluchtelingen die uit Noord-Frankrijk kwamen
vanaf 1617 kwamen vanuit Rijssel en omstreken veel Hugenoten naar Groede en Cadzand.
In het Zeeuwse Groede werd in 1622 een Waalse kerk gesticht.


 

http://plzcdn.com/ZillaIMG/c1aee6b736e7d2343971adb9c37f17dc.jpg


Wie waren eigenlijk die Hugenoten ?

De zogenoemde Hugenoten waren eigenlijk protestanten. In de zestiende en zeventiende eeuw kregen ze de naam Hugenoten. Waarom is niet helemaal duidelijk.
Er zijn een aantal verschillende versies over hoe de hugenoten aan die naam gekomen zijn.

Versie 1
Het zou kunnen dat het te maken heeft met Besancon Hugues. Hij was de leider van een opstand in het Zwitserse Genève.

Versie 2
Het woord Hugenoten zou ook kunnen afstammen van het Franse woord le Hugon
Dit franse woord betekent zoveel als ‘kwade geest ‘ De katholieken gebruikten het
in eerste instantie als scheldwoord. Later namen de protestanten de naam zelf over.


Versie 3
Volgens versie drie zou het woord Hugenoten dan weer een verbastering van het Duitse woord
Eidgenossen zijn. Met dit woord wou men het niet Franse karaker van het protestantisme benadrukken.

Wat deden de Hugenoten ?

De hugenoten waren de franse aanhangers van Johannes Calvijn. Oorspronkelijk was zijn naam
Jehan Cauvin. Calvijn, die leefde van 1509 tot 1564, was een belangrijke
Frans-Zwitserse theoloog. Naar hem is het calvinisme vernoemd.
In het voornamelijk katholieke Frankrijk braken rond 1562 bloedige godsdienstoorlogen uit.
Hierbij werden vele protestantse tegenstanders vermoord.
Vooral de zogenoemde Bartholomeusnacht in 1572 kostte veel Hugenoten het leven.


 

http://plzcdn.com/ZillaIMG/3b2df1322e4f340fdc6513ac95b30ccb.jpg




Het Edict van Nantes.

Aan het eind van de vervolging op 13 april 1598 vaardigde Koning Hendrik dan eindelijk
‘ Het Edict van Nantes’ uit.
Dit gaf de Hugenoten de zo gewenste vrijheid van religie.
Koning Hendrik was zelf een voormalig hugenoot. Hij had zich echter tot het Katholieke geloof moeten bekeren om de troon te kunnen bestijgen.
De Hugenoten kregen recht op om hun geloof uit te oefenen en in een paar Zuid-Franse steden
kregen ze garnizoensrecht.
Koning Hendrik wilde op deze manier een einde maken aan de bloedige godsdienstoorlogen.
Vanaf toen kregen de Hugenoten.

* gewetensvrijheid in heel Frankrijk
* volledige burgerrechten: vrije handel, erfrecht, toegang tot ambten, onderwijsinstellingen
* de helft van de zetels in de handelskamers
* het recht godsdienstoefeningen te houden in kerken of kastelen.
* het recht om godsdienstoefeningen houden in elk district van Frankrijk, behalve Parijs.



 

http://plzcdn.com/ZillaIMG/28a9051ca6b3aca6c4211cce37255727_medium.jpg

Even leek het goed te gaan. Maar dat was niet van lange duur.
Kardinaal de Richelieu , een Franse geestelijke en staatsman, ontnam de Hugenoten in
het jaar 1629 een groot deel van hun pas gekregen rechten.
Maar liefst 38 Forten van de Hugenoten werden terug ingenomen door de Katholieken.
De Hugenoten waren volgens hem samenzweerders en vaak betrokken bij opstanden.
Het ging van kwaad tot erger, en er kwam grote druk op de toenmalige koning Lodewijk XIV.
Uiteindelijk had hij geen andere uitweg dan het Edict van Nantes terug in te trekken.
De hugenoten werden ontslagen uit openbare ambten, verstoten uit gilden en protestantse scholen werden opgeheven .Daarnaast moesten ze onterecht hoge belastingen gaan betalen.
Vanaf toen, 1685, waren de Hugenoten vogelvrij verklaard. Ze vluchtten massaal naar
Nederland Engeland en de Kanaaleilanden om zo te ontkomen aan hun vervolging.

http://plzcdn.com/ZillaIMG/48a6651de9475228b3d7f4925021c3c9.jpg



Vluchtelingen in Groede en Cadzand

De eerste vluchtelingen uit Noord-Frankrijk kwamen al in 1617 vanuit Rijssel ( Lille ) naar
Groede. Daar stichten ze in 1622 een Waalse kerk.
Later deed ook de kerk van Cadzand dienst voor de Waalse gemeenten van de vluchtelingen.
Vandaar ook dat wij in 2003 de kerk in Cadzand kozen als plaats voor de eerste reünie
van de familie Neuféglise. Deze kerk zag er in 2003 al heel anders uit dan op de foto hieronder.
In de jaren daarna , tussen 1635 en 1640 komt nog een grote groep Hugenoten naar Zeeland.
Zij zijn voornamelijk afkomstig uit het Franse Calais en omgeving. Ze vestigen zich veelal
in het Zeeuwse Sint Anna Ter Muiden. Vlakbij de grens met Belgie.
Vanaf 1685 , de het intrekken van het Edict van Nantes, is er echt sprake
van een massale vlucht van Hugenoten uit Frankrijk.
Mijn voorouders maakten deel uit van deze laatste groep.

 

 

http://plzcdn.com/ZillaIMG/fae8c042a096de44e1ca2104dad4268b_medium.jpg

                         Sint Anna ter Muiden


Frans en Zeeuwse taal door elkaar.

Bijna geen van de hugenoten spreken in die tijd het standaard Frans zoals wij dat nu kennen.
Onderling spreken ze de taal van de streek . Zo wordt er veel in de Rijsselse variant van het
Picardisch gesproken. In het woordenboek van Zeeuwse Dialecten komen dan ook heel
veel franse leenwoorden voor. Op bijna elke pagina van het woordenboek zeker wel één.
Zo noemen de Zeeuwen iemand die brutaal is ook wel een astrant iemand.
Het woord astrant is afkomstig van het Franse woord astreindre, dat ook brutaal betekent.
Ook het Zeeuwse woord voor garnalen , G(h)ornaart, heeft een franse afkomst.
De fransen noemen de garnaal gorrinet.
Zo zijn nog heel veel voorbeelden te noemen van woorden die origineel uit het Frans stammen,
maar nu als Zeeuws worden betiteld.


 

http://plzcdn.com/ZillaIMG/51f717c8cab68e9c84cff57773ecffd2.jpg


Namen van de Hugenoten in Zeeland.


De afstammelingen van de Hugenoten zijn vaak aan hun achternaam te herkennen.
Of dat altijd hun originele achternaam geweest is, of dat ze een andere naam hebben aangenomen
tijdens hun vlucht is niet altijd bekend.
Neuféglise ( Nieuwe kerk ) zou dus ook kunnen afkomen van de Nieuwe Waalse kerk die in 1622 gesticht werd.
Behalve Neuféglise zijn er nog veel meer achternamen in Zeeland die duidelijk een Franse achtergrond hebben. Namen als Becu, Cappon, Du Bois, Suwijn, De Hullu, Luteijn, Moggré,
Poissonnier,Porrey, Risseeuw, Provoost, Tavenier en Wattez komen nog veelvuldig voor.
Ook in mijn stamboom van de Familie Neuféglise zijn veel van deze namen terug te vinden.



Mijn eerst bekende voorouder,


De oudste voorouder waarvan ik gegevens heb kunnen terugvinden is Michel Neuféglise.
Van hem is niet bekend wanneer hij geboren is. Wel weet ik dat hij gehuwd was en dat uit dit huwelijk in elk geval twee zonen worden geboren. Één daarvan is Pierre Michel Neuféglise.
Van hem is bekend dat hij geboren werd in het Noord Franse plaatsje Herlies. Rond 1688
Pierre Michel huwt in Cadzand op 23 maart 1721 met Francoise de la Barg.
In datzelfde jaar wordt in Cadzand hun eerste zoon geboren. Abraham Neuféglise.
Er zouden in elk geval nog 2 zoons geboren worden.
Pierre Michel overlijdt in het jaar 1733


 

http://plzcdn.com/ZillaIMG/a9e5a83192bf669440d98e7515f862ef_medium.jpg


Veel nog oudere informatie zal waarschijnlijk ook niet meer te vinden zijn.
Deze mensen zijn gevlucht uit Noord Frankrijk met weinig of geen bezittingen en bovendien is door de vele bloedige oorlogen in het Frankrijk van toen weinig of niet bespaard gebleven.
Deze Michel Neuféglise is dus de stamvader van alle Neuféglise’s.
Inmiddels wonen die verspreid door heel Nederland.
Toch zijn ze allemaal terug te brengen naar plaatsen als Cadzand, Retranchement, Groede.


 

http://plzcdn.com/ZillaIMG/58a7635a2849f1b01d7869cca6397749_medium.jpg

De naam Michel Neuféglise komt ook in de tegenwoordige generatie nog voor.
Via internet heb ik inmiddels heel wat nakomelingen kunnen traceren, en zelfs ontmoeten.
Hoe leuk het ook is om naar je verleden te speuren, het ontmoeten van familieleden in het heden blijft ook heel erg interessant.

De Neuféglise stamboom groeit dan ook gestaag verder. 
Stukje bij stukje wordt de puzzel compleet.

http://plzcdn.com/ZillaIMG/4de14877eebf32abcd547e66f4e2c7a6.jpg


 


Ook al waren de Hugenoten destijds in Frankrijk zeer impopulair.
Wij zijn er nog steeds trots op dat we onze familienaam mogen dragen.
.
























Reacties (20) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Hugenoten kwamen niet alleen van Frankrijk, maar ook uit de Zuidelijke Nederlanden, waar de katholieke Spanjaarden het voor het zeggen hadden. De zuidelijke Nederlanden liepen toen een heel stuk verder naar het zuiden door dan de huidige Belgisch-Franse grens. Ook veel mensen zijn eerst vanuit die gebieden het Kanaal over gestoken, maar in Engeland wisselden protestantse en katholieke vorsten zo vaak elkaar af dat ook daar weer vluchtelingen vandaan vluchtten. Soms was hun naam dan in Engeland al verbasterd, soms gebeurde dat in Nederland opnieuw. Dit kunnen heel lastige puzzels zijn.
Erg leuk artikel. Zelf heb ik ook een Franse achternaam en wil graag weten of ik ook van de hugenoten afstam. Heb je enkele tips waarmee ik kan beginnen?
In Leiden hebben we veel Franse namen die afstammen van de Hugenoten.Petit, Larde, Du Chattinier...heel mooi artikel! Duim taco
Leuk om te weten waar je roots liggen. En interessant om uit te pluizen. Een dikverdiende duim.
Mooi geschreven, zo zie je maar dat geschiedenis best interessant is. De volgende keer dat ik in Cadzand loop ga ik zeker aan jou en de inhoud van dit artikel denken.
De tijd en moeite die je genomen hebt om dit alles te onderzoeken... Het is ongelofelijk, dat ervaar ik zelf enorm bij mijn opzoekingen.
Groetjes
Wat leuk, niet alleen het napluizen van de familiestamboom, maar ook een stukje interessante geschiedenis van Frankrijk en Zeeland. Graag gelezen.
Goede informatie, leuk om die puzzel weer eens te zien maar zo te zien ben je nog niet verder opgeschoten of het is dezelfde foto :)