Kort Amerikaans van Jan Wolkers (boekverslag)

Door RoosuitDenHaag gepubliceerd op Monday 13 January 14:04
Boekverslag: Kort Amerikaans van Jan Wolkers

 

1.Titelbechrijving

 

Auteur:  Jan wolkers

Titel: Kort Amerikaans

Plaats van uitgave: Groningen/Houten

Jaar van uitgave: 2008

 

2.Motivatie boekkeuze

Ik moest dit boek lezen voor een toets maar ik had het boek al een paar jaar eerder gelezen omdat ik boeken van Jan Wolkers vermakelijk vind om te lezen, hij heeft  een leuke schrijfstijl. Ik vond niet erg het boek voor de tweede keer te lezen omdat ik veel vergeten was en je bij het tweede keer lezen van een boek toch een hele andere beleving hebt dan de eerste keer.

 

3.Korte samenvatting van de inhoud

Het boek gaat over een jongen van 18 jaar die Erik van der Poelgeest heet, hij moet wegens de tweede wereldoorlog onderduiken op een zolderkamertje. Maar van dat onderduiken komt niet veel terecht, hij is namelijk erg creatief en besluit van de gelegenheid gebruik te maken om te gaan schilderen daarom gaat hij ook naar de academie. Hij heeft een schuchter vriendinnetje dat Ans heet. Als bijbaantje verdient hij zijn geld met het beschilderen van lampenkappen bij meneer D’ailleurs, er werkt ook een meisje dat Elly heet en waar hij seks mee heeft omdat hij Ans niet meer mag zien.

In een korte tijd gaan er veel mensen in Erik’s omgeving dood, eerst wordt zijn vriend opgepakt bij een razzia, daarna gaat pleegt een medestudent van de academie zelfmoord en ook Erik’s broer overlijdt. Wanneer de eigenaar van de academie vlucht omdat hij NSB-er is geeft hij de sleutel aan Erik en zegt hij dat hij er in mag wonen wat Erik dan ook doet. Door alle gebeurtenissen en de isolatie van de buitenwereld door het onderduiken wordt Erik geestelijk gekker en gekker. Omdat hij sexueel gefrustreerd is heeft hij sex met een gipsen tors in de academie, hij is blij dat de gipsen tors zijn litteken niet kan zien omdat hij zich daar voor schaamt. Vlak voor de bevrijding komt Elly hem opzoeken dit had zij echter beter niet kunnen doen want Erik vermoordt haar in een opwelling. Op de dag van de bevrijding wordt hij voor verrader aangezien en gedood ( al weet je dit niet zeker omdat het slot dit alleen insinueert).

 

4.Een eerste persoonlijke reactie

Ik vond het boek wel interessant om te lezen omdat Leiden, wat tevens mijn woonplaats is, beschreven werd maar dan in tijd van oorlog. Het is wel interessant om  te kijken naar de verschillen en vergelijkenissen met nu.  Ik vond het boek niet echt spannend maar door de door de aparte personages bleef het wel boeien. Soms vond ik het boek ook een beetje bevreemdend omdat de hoofdpersoon een beetje een rare vogel is. Verder vond ik het verhaal wel orgineel, want het verhaal zit vol vreemde personen en bizarre gebeurtenissen.

 

 

Schema Romananalyse

 

Open plekken:

De eerste open plek is de titel “kort amerikaans”. In het begin weet je niet wat de titel inhoudt, deze open plek wordt  ingevuld want Erik vertelt dat het op zijn kapsel slaat dat van zijn ouders altijd heel kort moest, dat kapsel heet “kort amerikaans” . Erik was hier niet blij mee omdat je dan zijn litteken kon zien.  Wanneer Erik zijn collega van de kuntsacademie gaat opzoeken hangt er een doek voor zijn raam, dit is een open plek want je weet niet wat dit te betekenen heeft, deze open plek wordt snel ingevuld, Erik gaat namelijk naar binnen en ziet dat hij zich opgehangen heeft. Het boek eindigd ook met een open plek: Erik staat voor het raam met een geweer  terwijl er buiten allemaal bevrijders staan die hem waarschijnlijk voor verrader aanzien, het zou logisch zijn te denken dat hij wordt neergeschoten maar hij kan natuurlijk ook de bevrijders doodschieten, dit weet je niet en deze open plek wordt dan ook niet ingevuld.         

 

2. Personages

De hoofdpersoon is Erik van der Poelgeest, hij is een cratieve atheistische onzekere jonge van 18 jaar. Hij is sexueel gefrustreerd en probeert zich los te maken van zijn gelovige ouders. In de oorlog moet hij onderduiken in een zolderkamertje in Leiden. Het doel van de hoofdpersoon is zich losmaken van zijn geloof en zijn ouders, ook moet hij vechten tegen zijn sexuele frustraties en eenzaamheid

Bijpersonen:

Ans is het vriendinnetje van Erik, ze is streng gelovig, preuts, naief en schuw, ze werkt in een boekwinkel. Ans is een tegenstander omdat ze geen eigenlijk niet wil dat Erik aan haar zit en sex met haar heeft ze is dus een soort sexuele rem die de sexuele frustraties van Erik vergroten. Een andere tegenstander is de priester die die ans verbiedt Erik te zien. Elly is een collega van Erik die wel graag met hem naar bed gaat, zij zou dus al helper tegen zijn sexuele frustraties kunnen worden beschouwd. Als je de gipsen tors ook als personage zou zien zou zij ook als helper kunnen worden beschouwd omdat Erik ook seks met deze tors heeft. Andere belangrijke peronages die niet onder helper of tegenstander vallen zijn Mr van Grouw en “De Spin” en Mr D’ailleurs. Mr van Grouw beheert de kunstacademie en zit bij de WA desondanks is hij heel aardig voor Erik en laat hem later ook inwonen in de academie. De spin schildert ook op deze academie en woont bij zijn doof-stomme moeder, hij heeft geen vrienden en is lid van de NSB. Mr d’ailleurs is een meester in de rechten maar zijn carriere is nooit echt van de grond gekomen daarom verkoopt hij nu beschilderde lampenkampen, voor dat schilderen heeft hij Elly en Erik in dienst genomen. Hij is dus de werkgever van Erik

 

3. Verhouding Fabel en Sujet

Het verhaal is in chronologische volgorde geschreven met hier en daar een flashback naar Erik’s jeugd. Het is dus niet voor honderd procent een Fabel. De flashbacks geven informatie zodat de lezer de hoofdpersoon beter kan begrijpen, zo is er een flashback die de titel “Kort Amerikaans” verklaart en laat zien wat voor invloed het litteken van Erik op zijn leven heeft gehad.

 

4. Perspectief en betrouwbaarheid

Het verhaal is geschreven in de personale vertelsituatie, door de ogen van Erik. Het is subjectief omdat het verhaal maar door een persoon vertelt wordt. Toch is het redelijk betrouwbaar omdat er vele feiten worden beschreven, maar je wordt toch wel beinvloed omdat je gebeurtenissen en personen in Erik’s perspectief ziet.  Het voordeel hiervan is natuurlijk wel dat je je goed kan inleven in de hoofdpersoon.

 

5. De thematiek

De belangrijkste thema’s van dit boek zijn: sex, eenzaamheid, vergankelijkheid/de dood en geloof. Deze thema’s vormen de de thematische laag  die ook veel voorkomt in Jan Wolkers zijn andere boeken.  Erik is seksueel gefrustreerd en uit dit ook, ook wordt hij naarmate het verhaal vordert steeds eenzamer. In het verhaal gaan ook veel mensen dood zoals Erik’s broer de spin en Elly. De belangrijkste motieven zijn het litteken van Erik en sex, deze twee dingen komen in het het verhaal naar voren.

 

6. Eindoordeel

 

Ik heb het boek twee keer gelezen en vond het de tweede keer leuker om te lezen dan de eerste keer, waarschijnlijk  is dat omdat je dan andere dingen opvallen. Het leuke aan het boek vind ik dat de personages allemaal heel goed worden beschreven, je kan je er echt een voorstelling bij maken.  Ook vond ik het wel leuk dat het zich voornamelijk in Leiden en omgeving afspeelde omdat ik daar nu woon en daarom was het voor mij allemaal heel herkenbaar en vond ik het leuk dat de stad beschreven stond zoals die zo’n 60 jaar geleden was. Verder vond ik het boek af en toe wel een beetje bevreemdend door de ietswat vreemde  denkwijze en wereldbeeld van de hoofdpersoon. Het boek was hierdoor wel heel verrassend omdat je totaal niet kon voorspellen hoe het af zal lopen. Al met al vond ik het een ontroerend intressant en mooi boek, ook las het makkelijk weg.

 

 

          

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.