Het eenheidsstatuut voor arbeiders en bedienden: waar zitten de voornaamste knelpunten?

Door Natalis gepubliceerd op Tuesday 11 June 13:23

Reeds geruime tijd hangt het in België in de lucht: men wil, op het vlak van de arbeidsreglementering, arbeiders en bedienden dichter bij elkaar brengen – of hen zelfs volledig gelijk schakelen.  Vooral omdat het Grondwettelijk Hof dit besliste, voornamelijk betreffende de carensdag en de opzegtermijnen. Bij deze vernieuwing worden uiteraard alle sociale partners betrokken (de regering, de vakbonden, de werkgeversorganisaties) en de discussies lopen niet van een leien dakje.  Waar zitten dan, in het huidige systeem, de grote verschillen tussen beide statuten, m.a.w. welke “knelpunten” moet men wegwerken om arbeiders en bedienden eenzelfde statuut te geven?


1.   De proefperiode
Vele werknemers vangen hun contract aan met een “proefperiode”.  Tijdens deze periode heeft de werkgever de mogelijkheid om zich een oordeel te vellen over het feit of  hij zijn “nieuwe” werknemer wel of niet definitief in dienst zal nemen.  Maar ook de werknemer zelf kan, op het einde van zijn proeftijd, beslissen of het werk hem wel of niet ligt.
De termijnen van deze proefperiode zijn momenteel erg verschillend voor arbeiders en bedienden.  Een arbeider heeft een proeftijd van minimaal 7 dagen en maximaal 14 dagen, terwijl voor een bediende het minimum 1 maand is, en het maximum 6 of 12 maanden, naargelang men minder of meer verdient dan  38.665   EUR  per  jaar.  Dit verschil dateert van vele jaren terug, en spruit voort uit het feit dat een arbeider, die hoofdzakelijk handenarbeid verrichtte, veel minder inwerktijd nodig had dan een bediende, die hoofdzakelijk intellectuele arbeid deed.  Deze denkwijze gaat in vele gevallen vandaag de dag niet meer op, omdat vele arbeiders ook met moderne technologieën geconfronteerd worden.


2.  De carensdag
Indien een arbeider ziek valt voor een periode van minder dan 14 dagen, dan wordt de eerste dag ziekte niet betaald door de werkgever (bij  ziekteperiodes van minstens 14 dagen is er geen carensdag).  Deze regeling geldt enkel voor arbeiders, en niet voor bedienden die een contract van onbepaalde duur hebben.


3.  De ziektevergoedingen
Bij ziekte wordt het loon van arbeiders volledig doorbetaald gedurende de eerste zeven dagen, waarbij dan nog rekening moet gehouden worden met een eventuele carensdag (zie hierboven).  Na die zeven dagen is er een graduele afbouw.  Bij bedienden wordt de wedde gedurende de eerste dertig dagen volledig doorbetaald, zonder carensdag.


4.  De opzeggingstermijn
Als een arbeider wordt ontslagen, is de opzeggingstermijn vastgelegd in dagen: naargelang de bereikte anciënniteit schommelt die termijn tussen 35 een 112 dagen (hoe hoger de anciënniteit, hoe langer de opzegtermijn).  De opzeggingstermijn begint voor arbeiders te lopen vanaf de maandag, volgend op de dag van het ontslag.  
Voor bedienden rekent men echter in maanden: lagere bedienden hebben een opzegtermijn van drie maanden per schijf van vijf jaar anciënniteit (dus bvb bij een anciënniteit van 15 jaar is de opzegperiode 3 * 5 = 15 maanden).  Voor hogere bedienden (zijnde diegenen die meer verdienen dan 32.254 EUR per jaar) wordt de opzeggingstermijn op het moment van het ontslag overeengekomen met de werkgever, waarbij de minima van de lagere bedienden moet gerespecteerd worden.  De opzeggingstermijn begint, voor bedienden,  te lopen op de eerste van de maand die volgt op het ontslag.
Vermelden we ook nog dat bedienden een tegenopzegging mogen doen, arbeiders niet.  Een tegenopzegging betekent dat de bediende zijn opzeggingstermijn kan verkorten, indien hij bvb ander werk

heeft gevonden.


5.  Lonen/wedden
Een arbeider verdient een loon, en wordt tweemaal per maand uitbetaald (de eerste betaling wordt beschouwd als een voorschot); een bediende verdient een wedde en wordt enkel op het einde van de maand, dus één keer, uitbetaald.
Betreffende de RSZ-bijdrage betalen arbeiders en bedienden evenveel, nl. 13,07% van hun bruto loon/wedde, maar voor een arbeider wordt dit percentage berekend op 108% van zijn bruto loon.  De RSZ-bijdare van de werkgever is in beginsel 38,38% voor arbeiders en 32,38% voor bedienden, hoewel deze percentages nog kunnen verschillen van sector tot sector.


6. Tijdelijke werkloosheid
Wanneer er onvoldoende werk voorhanden is in hun onderneming, kunnen arbeiders tewerkgesteld worden in een stelsel van tijdelijke werkloosheid (bvb slecht drie dagen per week werken) - voor bedienden geldt dit in principe niet, behoudens overmacht.


7. Vakantiegeld
Het vakantiegeld voor arbeiders wordt uitbetaald door een “vakantiefonds”; dit vakantiegeld wordt berekend op het totaal ontvangen loon gedurende het voorgaande jaar.  Het vakantiegeld voor bedienden wordt berekend op de wedde van de maand waarin de vakantie wordt opgenomen, en het wordt betaald door de werkgever.


8. Willekeurig ontslag
Met “willekeurig ontslag” wordt bedoeld een ontslag van een werkman “ … om redenen die geen verband houden met de geschiktheid of het gedrag van de werkman of die niet berusten op de noodwendigheden inzake de werking van de onderneming, de instelling of de dienst”.  Normaal mag een werkgever niet zomaar iemand willekeurig ontslaan; als een arbeider vindt dat hij/zij willekeurig ontslagen is, dan moet de werkgever het tegenbewijs leveren.  Een bediende moet zelf bewijzen dat hij willekeurig ontslagen werd.

Vermelden we nog ter volledigheid dat, voor en aantal van bovengenoemde verschillen, in diverse sectoren CAO’s werden gesloten, die zich boven de wet stellen.  Hierdoor kunnen in bepaalde sectoren dus afwijkende regels gelden.



Dit zijn wellicht de voornaamste punten waar in de nabije toekomst moet aan gewerkt worden, teneinde arbeiders en bedienden een eenheidsstatuut te geven.  Hoe die toekomst er precies uit zal zien, is nog zeer vaag.  Wel verwacht het Grondwettelijk Hof reeds een beslissing tegen 8 juli 2013 i.v.m. de carensdag en de opzeggingstermijnen.


Come and see wellicht in een volgend artikel!


 

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.