The British Bulldog

Door Kelly Martin gepubliceerd op Sunday 05 May 13:16

Churchill, met zijn karakteristieke kop was een wandelend reklamebord voor de onverzettelijkheid van het britse volk in de tweede wereld oorlog. Na de oorlog de man die werd gevierd omdat hij de oorlog voor ons had gewonnen. En dat heeft hij zeker! Zonder hem had ik hier nu waarschijnlijk in het duits geschreven. Maar wie was hij?

 

 

Voor u verder leest.... Gezien mijn vorige artikel een waarschuwing. Dit wordt geen poging tot karaktermoord, enkel een poging het beeld compleet te maken. Er was ook een ander beeld van Churchill en ook dat moet eens gezegd worden. Een foto maak je niet met enkel zwart/wit, daar zijn grijstinten voor nodig. Om grijs te maken heb je zwart en wit nodig.

 

Churchill was een ouderwetse houwdegen, iemand die van mening was dat je net zo lang op je tegenstander in mepte tot die niet meer bewoog. Hij was een slagschip admiraal die geloofde in vuurkracht, bommen en granaten. Maar hij was ook niet vies van een' dirty war' zoals uit de geschiedenis blijkt. Churchill was een rebel die dwars tegen de heersende mening in kon gaan en dat maakt hem tot mijn meeste geliefde karakter in de  oorlogsgeschiedenis.

 

Reeds begin jaren '30 zag hij de gevaren van een sterker worden Duitsland en de opkomst van de nazi cultuur. Het werd zijn stokpaardje en hij werd weggehoond in het Britse parlement. Dat ging zelfs zover dat men in 1938 van mening was dat het politiek met hem gedaan was. Maar Churchill bleef vechten voor waar hij in geloofde. Hij had de gore moed de onwelgevallige waarheid te verkondigen en daar maak je nu eenmaal geen vrienden mee. Tot in 1939 duidelijk werd dat Duitsland wel degelijk een gevaar was. Chamberlain, de slappe zak trad in 1940 af en er moest een nieuw kabinet komen. Lord Halifax had het moeten doen maar gevraagd aan Churchill of hij dit zou steunen zweeg hij. Het ging hem te ver openlijk zijn steun te ontzeggen daar hij van mening was dat alleen hij het land konden behoeden voor de ondergang. En hij had wederom gelijk.

 

"Winston is back", zeiden ze bij de marine, "God help us all". Die wisten maar al te goed wat een tiran die man kon zijn. Het was immers onder zijn verantwoording en goedkeuring geweest dat de Slag bij Gallipoli in 1915/16 zo jammerlijk werd verloren. Waarbij meer dan 40.000 mensen hun leven verloren in een hopeloze strijd. Churchill was indertijd de verantwoordelijke minister van Marine zaken. Hij geloofde sterk dat de marine met haar vuurkracht de zaak had kunnen beslissen. Een dure misrekening. Het was zijn eerste grote fout en er zouden nog velen volgen.

 

Al vrij snel na het begin van de oorlog, richtte hij o.a. de SOE op. Een terreurorganisatie met als enig doel de Duitsers te raken waar ze konden. De SOE moest daarbij concurreren met nog 6 andere diensten die bekend stonden als "The Ministry of Ungentlemanly Warfare". Die concurrentiestrijd zorgde voor een aantal situaties waarbij de verschillende diensten elkaar danig in de weg liepen en soms zelf op elkaar schoten. "Set Europe ablaze" was de opdracht waarbij geen middel geschuwd werd en duizenden mensen  een zekere dood in werden gestuurd. Het Engelandspiel was daar een goed voorbeeld van. Willens en wetens werden Nederlandse agenten gedropt in wetenschap dat ze in Duitse handen zouden vallen. De Britten waren echter van mening dat ze door een dubbel dubbelspel te spelen, de Duitsers voor de hek konden houden. Of het gewerkt heeft zijn de meningen nogal over verdeeld. Net als de rest van de acties waar men in sommige gevallen vraagtekens kan zetten bij de wenselijkheid en de effectiviteit van de acties. Het meeste viel onder de categorie moral boosting. Feit is dat er makkelijk omgesprongen werd met de levens van mensen en de meeste missies domweg zelfmoordmissies waren.

 

Een van Churchills uitspraken was dat als je tegenargumenten zocht voor de democratie, een gesprek van 10 minuten met je electoraat voldoende was. Ondanks dat Churchill razend populair was, gaf hij weinig om zijn electoraat. Zolang ze maar op hem stemden, vond hij alles best. Hij wisselde nog al eens van partij maar wist elke keer het electoraat aan zijn persoon te binden. Dat hij zijn doel wilde bereiken ongeacht het verlies aan mensenlevens blijkt uit verschillende uitspraken. Zo zei hij bijvoorbeeld dat zijn doel niet was om Duitsland te verslaan maar de Duitsers. Hij wilde de oorlog niet winnen, hij wilde de Duitsers verslaan.Hij zei letterlijk: No matter what the cost will be!

 

Hij wist dat hij dat op zijn eentje nooit kon bereiken en de steun van zijn vriend Roosevelt nodig had. De amerikanen moesten koste wat het kost inde oorlog betrokken worden. Toen Hess in 1941 in Schotland lande, had hij verregaande voorstellen bij zich die onder meer behelsden dat Duitsland zich zou terug trekken uit de Lage Landen en Frankrijk. Churchill wilde er officieel niet van weten en liet Hess gevangen zetten. Een vrede in welke vorm dan ook met Duitsland was niet zijn doel. Je kunt zeggen dat hij er mee overvallen is, niemand had Hess verwacht. Men verwachtte immers enkele hooggeplaatste officieren waarmee men dacht een dubbelspel te kunnen spelen. Toch had hij op zijn minst de moeite kunnen nemen om nu eens te horen wat die Duitsers te vertellen hadden. Mogelijk waren we dan al in 1942 van de Duitsers af geweest.

 

Maar al wart Churchill niet zinde, werd van tafel geveegd. Zijn generaals konden er een lied van zingen. Als ze een afwijkende mening hadden, werden ze domweg weggepromoveerd. Wavel en Alexander bijvoorbeeld. En hij had het geluk dat de pedante en eigenzinnige Montgomery het wel lukte, anders had het hem wel eens zijn politieke kop kunnen kosten. Er waren voldoende generaals bereid geweest de andere kant op te kijken als iemand het had aangedurfd Churchill terzijde te schuiven. Maar de man was dermate populair dat niemand dat ooit heeft geprobeerd. Er waren er echter genoeg die zich ergerden aan zijn dictatoriale stijl van regeren, ook binnen zijn eenheidskabinet. Er is wel eens gezegd dat Churchill in sommige opzichten niets verschilde van zijn evenknie; Hitler met dat verschil dat hij een betere PR had.

 

Toen de japanners hun aanval op Pearl Harbour begonnen, wist ook Churchill daarvan. Men had de Japanse marinecodes immers al tijden geleden gekraakt. Het plannetje dat hij samen met Roosevelt had gesmeed, werkte. Of zoals Roosevelt ooit eens heeft gezegd; als je een ratelslang maar lang met een naald prikt, reageert hij vanzelf. De Amerikaanse publieke opinie was om en Churchill had zijn gedroomde bondgenoot. Minder blij was hij met zijn andere vriendje; Joseph Stalin. Maar om de Duitsers te verslaan zou hij nog een pact met de duivel willen sluiten, zo luidde zijn commentaar. Tijdens de verschillende conferenties die ze gezamenlijk hadden, met name die op Jalta, werd de basis gelegd voor het na-oorlogse Europa. De vraag na al die jaren is dan ook in hoeverre verantwoordelijk te stellen is voor de gevolgen die dat had; de koude oorlog en het ijzeren gordijn. Heeft men Stalin te veel gegeven? Het antwoord is ja maar over de vraag hoe dat zo gekomen is, bestaat nog veel onduidelijkheid. Zijn de oost-europese volkeren verkocht aan de russen tijdens die periode?

 

Ter wille van de publieke opinie werden wel vaker dubieuze beslissingen genomen waarover je later vraagtekens bij kunt zetten. Dankzij de decodering van de Duitse Enigma wisten de Britten bijvoorbeeld van de aanstaande aanval op Coventry. Toch werd deze informatie niet doorgespeeld om het Enigma geheim niet te verraden. Ook onthield men bepaalde konvooien van cruciale informatie waardoor vele zeelui onnodig hun leven verloren. Het was Churchill ten voeten uit, de moraal en de publieke opinie waren heilig. En enkel de sterke inbreng van de Amerikanen heeft voorkomen dat Churchill meer stunts uithaalde. Zijn inmenging in Griekenland werd hem dan ook niet in dank afgenomen. Amerika steunde het niet en weigerde troepen en materieel af te staan. Amerika was ook zeer terughoudend in het bombarderen van de Duitse steden teneinde de moraal te breken. Iets waarvan na de oorlog gezegd werd dat het totaal geen effect heeft gehad.

 

Maar Churchill hield meer onder de pet. Tekenend voor zijn sluwheid was het antwoord op de vraag waarom Hitler nooit echt een target voor een aanslag is geweest. Hij was onze beste bondgenoot, was het antwoord. En dat klopte ook. Vanaf het moment dat Hitler het oppercommando overnam, ging er van alles fout. Als men de Duitse generaals ongestoord hun gang had laten gaan, is het zeker niet onwaarschijnlijk dat men de oorlog had kunnen winnen. Zaken als Stalingrad zouden niet zijn voorgevallen, om maar een voorbeeld te noemen. Maar ook de invasie had er anders uit gezien. Toen de die plaatsvond lag Hitler op één oor en hij wilde niet gestoord worden. Toen hij enkel bij zinnen was, hield hij het voor een schijnaanval. En domme vergissing.

 

Churchill heeft ook geweten van de concentratiekampen maar deed niets met die informatie. Ook niet toen delegaties van ontsnapte gevangen hun verhaal deden. Joden werden in die tijd wereldwijd als plaag beschouwd. De Duitsers verbonden er echter conclusies aan die de rest van de wereld er nooit aan heeft willen hangen. Maar ook hier weer is een uitspraak kenmerkend van de Nederlanders in de oorlog die tegen de joden vervolging protesteerden. Gewezen op het joodse karakter door de Duitsers was het antwoord. "Blijf met de poten van onze rotjoden af". Pas na de oorlog kwam er meer begrip voor de Joden en dankzij de staat Israël werden de in zich zelf gekeerde gemeenschappen meer opener. Een staat die ook na de oorlog als afvoerputje diende voor vervolgde Joden uit met name Rusland. Waar ze ook niet geliefd waren. Churchill heeft t.a.v. de Joden een zekere onverschilligheid getoond, niet in woorden maar wel door gebrek aan daden.

 

Alles echter moet je zien te vangen binnen de tijdsgeest en je afvragen of hij het anders had kunnen doen. Ik denk het niet, afgezien van wat onplezierige karaktertrekjes. Maar je moet ook bereidt zijn met de inzichten van nu naar de geschiedenis te kijken en dan moet je vaststellen dat volgens de letter genomen hij nu een uitnodiging zou moeten krijgen voor het oorlogstribunaal in Den Haag.

Ik heb me wel eens afgevraagd wat ik in zijn plaats had gedaan met mijn mindset. Nou dat had me zeer zeker een uitnodiging voor Den Haag bezorgd. Daarom ook, ik veroordeel de man niet, ik bewonder hem nog steeds. Hij was een sluwe en geslepen vos die meedogenloos de Nazi's over de kling heeft gejaagd en daar kunnen we hem eeuwig dankbaar voor zijn. Je kunt nu eenmaal geen omelet maken zonder eieren te breken. En hij maakter grote omeletten. Maar hij was niet de heilige die sommige van hem willen maken. Hij was feilbaar en maakte fouten. Ze zijn hem vergeven.  

 

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ze zeggen toch wel eens van iemand "Daar win je de oorlog niet mee"? Nu, met hem wel! Je moet er enkel niet met het Grote Boek der Moraal naast gaan staan.
Interessante profielschets. Onomstreden was Churchill inderdaad niet, maar 'in liefde en oorlog is alles geoorloofd'.