Diefstal van de geschiedenis van toekomstige generaties

Door Kelly Martin gepubliceerd op Saturday 04 May 23:45

De inhoud van dit artikel kan als schokkend worden ervaren. Ik publiceer echter onder het recht van vrije meningsuiting.

 

Ze zijn er weer; de regenjassen die staan te snotteren bij een hoop stenen, de oude soldaten met hun klaprozen en de jonge kinderen met hun wezenloze blik. Het is weer herdenkingsdag.

 

We herdenken onze verplichte helden die hun 'plicht' deden. Gedwongen omdat ze een vaarplicht hadden, gedwongen omdat je dienstplichtig was, gedwongen omdat de maatschappelijke druk in die dagen massief was. En als je getorpedeerd werd, lag je in het water en voeren de schepen gewoon door. Velen zijn er zo in een naamloos zeegraf gebleven. In de steek gelaten om te verzuipen in een eindeloze zee. En als je uit de lucht werd geschoten en verbrandde in je toestel was dat omdat we nooit hadden gedacht dat het zover zou komen. En als je lichaam in 1000 stukken werd gereten was dat omdat je met je middeleeuwse spuit op een meter afstand nog geen Olifant kon raken. Laat staan een tank. De  'helden romantiek' van de namen op de stenen die niemand nog iets zeggen. De oorlog in steen gehouwen als stille getuigen voor een leven dat niet werd geleefd.

Vijf lange donkere jaren waarin mensen boven zichzelf uitstegen. Waarin men ongehoorde risico's nam. En als men slaagde was je een held, als men faalde een dwaas. Met aan het einde van die oorlog een uitgehongerd volk dat fysiek en mentaal aan het einde van haar krachten was. Het vierde een knalfeest en daarna werd Nederland opnieuw in de steigers gezet. Men wilde vergeten. Overlevers van de kampen kregen te verstaan dat ook zij hadden moeten lijden. De Joden hadden niets om naar terug te keren en trokken verder. Het was voorbij nu, niet meer zeuren maar aanpakken. Desondanks begonnen historici en schrijvers te vertellen over die tijden. En inmiddels zijn de verhalen aangezwollen tot ware mythes over de soldaten van Oranje en mannen in blauwe overalls.

 

Zoals mijn vader zei; "als we al die overalls in begin 40 hadden gehad, waren we de canadezen in 45 niet nodig geweest." Mijn vader die vanaf dag 1 de stekels overeind had staan, de ouwe rebel. Zit in de familie schijnbaar. Geen wonder, hij lag in de haven van Rotterdam toen het bommen begon te regenen. Vijf jaren rebellie volgden en een strijd in vele gedaanten maar hij struikelde aan het eind van de oorlog toen hij verzuimde een stel verzetsrijders te bevrijden die waren ingerekend en werden gefusilleerd. Tegengehouden door zijn moeder, mijn oma omdat ze op de laatste dagen van die rotoorlog niet alsnog haar zoons wilde verliezen. Begrijpelijk van het oude mens en al wie haar kende weet dat Moeders wil wet was. Oorlog of geen oorlog. Maar de oordelen na de oorlog waren hard. Jarenlange opgekropte haat keerde zich tegen de NSB-ers en men deed exact dat wat men de Duitsers altijd heeft verweten. Om het later in Indonesië nog eens dunnetjes over te doen. Het kwaad zit in elke mens en het is bepaald geen exclusief Duitse eigenschap. Al wilde men ons dat graag doen geloven.

 

Iedereen weet altijd exact te vertellen wat er IN de oorlog is gebeurd maar om te begrijpen WAAROM het is gebeurd, moet je terug naar de jaren ervoor. De tijdgeest oproepen zogezegd. Het was een tijd waarin iedereen deed wat hem gezegd werd. Bij je geboorte stond vaak al vast wat je later zou worden en soms zelfs met wie je zou trouwen. Hele generaties stonden met de pet in de hand aan de poorten van de fabriek, vader en zoons die werkten waar ook hun grootvader had gewerkt. Het kapitaal hield ze arm, de kerk hield ze dom.

De vrijheid van meningsuiting was hoofdzakelijk beperkt tot de kroeg en de achterkamertjes. En er was een soort kastesysteem waar je nauwelijks uit kon ontstijgen, het dubbeltje werd nooit een kwartje. Was je arm, moest je stempelen en kreeg je van de staat gestempelde schoenen,kleding en kousen waarmee het voor iedereen meteen duidelijk was dat je maar een arme sloeber was. Tegenwoordig tel je niet mee op school als je geen merkje in je kleding hebt, toen ook niet...

 

En in Duitsland kon je dat allemaal met de factor x vermenigvuldigen. Als je brood moest kopen had je een kruiwagen nodig. Niet voor het brood maar om het geld ervoor aan te slepen want het koste miljarden marken. En je moest hollen met die kruiwagen want tussen het moment dat je kreeg uitbetaald en het moment dat je bij de bakker op de stoep stond, was het brood al weer een paar miljoen in waarde gestegen. En als je mensen maar lang genoeg vernedert en verpaupert dan breng je het slechtste in de mens boven. Dan loopt het achter iedere gek aan die alleen maar beloofd dat hij het beter maakt. En als hij dan ook nog woord houdt, is de Messias opnieuw geboren. En de Messias gaf iedereen brood en spelen die had geleden. En hij gaf ze macht, de macht om wraak te nemen op hun onderdrukkers. En dat hebben we geweten!

"Nie wieder Krieg" riep men na de oorlog maar men vergeet er telkens bij te zeggen hoe je dat dan voor elkaar moet krijgen. Met als resultaat dat we nadien bijna nooit zonder oorlog zijn geweest. Op elk moment in de geschiedenis is er wel ergens een conflict gaande. Simpelweg omdat men het niet eens kan worden over stukjes land, een lifestyle of een politieke  richting. Niet te vergeten geloof. Omdat bepaalde groepen zich vernederd voelen of achtergesteld. En het begin van een oorlog altijd het einde is van de rede. Geen respect hebben voor een ander geloof of andere mening lokt vroeger of later een oorlog uit. Repressie leidt uiteindelijk tot alleen maar meer verzet. En als ik naar ons eigen politieke landschap van dit moment kijk, kan ik alleen maar constateren dat men van het verleden niets heeft geleerd.

 

Men blijft maar die oude grammofoonplaat van de oorlog afdraaien. Hun verhaal van hun persoonlijk lijden. En ik twijfel er geen moment aan dat ze dat niet hebben gedaan. Het moet echt afschuwelijk zijn geweest. Maar ze waren de enigste niet. De Duitsers in Dresden leden het zelfde leed als de burgers van Londen. En het was in in beide gevallen een misdaad tegen de menselijkheid waarvan de Britse versie tijdens de Neuerenberg processen onder de tafel werd gekeerd. De overwinnaars schreven de geschiedenis en daarin was geen plaats voor het Duitse lijden. En ook na de oorlog was er weinig of geen sympathie voor de mensen die achter de Ruhrdammen woonden. Toch hadden zij het zelfde te lijden gehad als de mensen in Zeeland in 1953. Die rotmoffen hadden immers gekregen wat ze verdienden!

 

En als het niet was geweest door mensen als Marshall, dan waren de Duitsers opnieuw vernedert en verpaupert. Met alle gevolgen van dien. Maar de Duitsers kregen wat ze verdienden, een nieuwe kans. Eentje die ze met beide handen hebben aangegrepen. Wat nieuwe wraakgevoelens uitlokte. Want wij hadden immers de oorlog gewonnen en reden in een Volkswagen Kever, zij reden in een Mercedes! Gevoelens die her en der weer de kop opsteken als Duitsland zijn positie als leidende economie laat gelden in Europa. Wat Hitler niet lukte, schijnt Merkel wel te lukken zo schijnt men het te willen stellen. En als die woorden komen uit de mond van een 18-jarige dan weet ik dat de haat weer een generatie is meegelift. Om moedeloos van te worden.

Gorbatchov zei ooit: "We zijn verschillend en toch begrijpen we elkaar". Begrip is een van de sleutels tot vrede. Als we begrijpen waar de Duitser zijn rechtvaardiging weg haalde, dan begrijpen we hopelijk ook dat we dat niet moeten herhalen. Net als de bommenwerperpiloot tegen mij zei: "You went, you had no choice in the matter" (Je ging gewoon, de keuze was niet facultatief) zei de Duitser gewoon "Befehl ist Befehl". (Een bevel was een bevel en werd niet ter discussie gesteld). Zo waren de Duitsers evenzeer een slachtoffer van hun tijd als de Nederlanders die verplicht vrijwillig naar Indië werden gestuurd. Zelfs veel later hadden de Amerikanen in Vietnam een niet veel betere keuze. Met dat verschil dat deze helden babykillers werden genoemd.

 

De misdaden die door de Duitsers werden gepleegd waren er eentje van een gruwelijkheid die maar moeilijk te evenaren was. Toch is het sommige mensen goed gelukt. Zowel Russen, Amerikanen als ook Nederlanders hebben de nodige oorlogsmisdaden op hun kerfstok staan. Enkel vind je het niet in de geschiedenisboeken terug. Het kwaad zit in elk mens en de omstandigheden bepalen of het zich ontwikkelt. Die omstandigheden bepalen u en ik, samen vormen we wat we "de maatschappij" noemen. Een maatschappij waarin steeds mensen zich van elkaar vervreemden, waar mensen zich achtergesteld voelen en om zich heen gaan schieten, waar mensen verpauperen in een van de rijkste landen ter wereld en waar je wordt vernederd als je de rekeningen niet meer kunt betalen en afhankelijk wordt van anderen.

En als we dat niet weten te keren, is de volgende oorlog niet ver meer.

 

Als je de romantische saus uit het hele WOII verhaal haalt, het ontdoet van de gekleurde herinneringen, kijkt naar de harde werkelijkheid dan pas ben je in staat om op werkelijke feiten te oordelen. Wat er nu gebeurd is me te veel persoonsverheerlijking en een veel te eenzijdige kijk op de historie. Nieuwe generaties moeten verder met een beeld dat je niet moet willen verstoren met snotterende mensen in lange regenjassen achter hun rollator. Niet die oude mensen moeten hun met haat doortrokken verhaal vertellen maar de feiten, hard en soms onaangenaam. En als ze dan toch zo graag willen vertellen, laat ze dan maar eens vertellen hoe ze voor de oorlog geleefd hebben en hoe ze het zo ver hebben laten komen. Waarom men zo naïef was en dacht dat het allemaal wel zo overwaaien. Dat men neutraal zou blijven, dat men alle waarschuwingen van de mensen die er wegkwamen zo blind genegeerd heeft. Waarom de alarmbellen niet afgingen toen de Joden massaal de grens over kwamen.

 

Pas als we willen en kunnen begrijpen dat de Duitser niet veel anders deed dan elk ander onder die omstandigheden zou doen, is er een kans dat we niet in herhaling vallen. Het gebeurde niet omdat het Duitsers waren maar omdat het mensen waren met dezelfde demonen als wijzelf. En laten we vooral niet vergeten dat percentsgewijs er maar bar weinig mensen waren die zich daadwerkelijk verzetten. En dat de meeste zijn gevallen door verraad van een bevolking die maar één wens had; overleven. Net als die bommenwerperpiloot, net als de meeste Duitse soldaten die nu in IJsselstein liggen. Of in Vorden bewust worden genegeerd.

 

In dit soort tijden overheerst de angst en angst is zoals bekend een slechte raadgever. En waar angst schreeuwt, fluistert de doodsangst. En hoe willen we oordelen over deze mensen die met de beperkingen van die tijd onder dergelijke druk stonden? Dat er een paar de druk weerstonden is mooi maar de meeste verzetsdaden waren zinloos en de represailles meedogenloos. De verzetsman die het kruis der verdienste krijgt omdat hij in de oorlog op moffen schoot en tegelijkertijd 100 anderen ter dood verdeelde voor het executie peloton. Er zit een wrange bijsmaak aan die ik maar niet weg krijg. Een oorlog brengt niet het beste in de mensen naar boven maar na de oorlog wordt enkel het beste verteld. Ik geloof mijn vader als hij mij vertelde van zijn angsten. Als hij mij 's nachts uit bed rammelde omdat hij dacht dat de Gestapo voor de deur stond, 20 jaar na de oorlog.

 

Die oorlog was een verschrikking, een ongekende ramp die Nederland heeft geteisterd. Maar is dat niet elke oorlog? Het stikt van de herdenkingskampen in de wereld. Van de Killing Fields in Cambodja tot de erevelden aan de Somme. Met allemaal 1 gemeenschappelijk factor, ze werden bijna allemaal gestuurd en de dood in gejaagd. De eeuwige soldaat bezongen door Donovan en onze nationale troubadour Boudewijn de Groot. Laten we eens ophouden te verheerlijken en beginnen met kijken naar de oorzaken. Niet de haat doorgeven maar de liefde. Make love, not war. Probeer nu eens te begrijpen waarom het gebeurde. Niet door naar ons zelf te kijken maar naar die ander. En voor de islamofoben onder u, ( de helft van alle nederlanders volgens bronnen) Zij weten meer over ons dan u over hen. Als wij begrijpen waarom dan kunnen we mogelijk de reden voor de irritatie wegnemen. Alleen begrip, rede en respect kunnen oorlogen voorkomen. En neem een spiegel mee als u gaat redeneren....

 

Oorlog is niet de oplossing, het is het probleem. En voorkomen is beter dan genezen. De vrede met Duitsland werd nooit getekend, wordt het niet eens tijd?

 

Kelly Martin
 

Reacties (31) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Haat heeft een lange looptijd. Pas een aantal jaren geleden heeft de Nederlandse regering officieel haar verontschuldiging aangeboden voor zaken als de slavernij in Suriname en sommige wandaden in Indonesië.
Het is geschiedenis verdomme, je kunt er toch niets meer aan veranderen. Enkel maar toegeven dat jouw voorouders een vergissing hebben gemaakt. Dat zegt nog steeds niets over jouw generatie. Dat doet het pas als je blijft ontkennen en goedpraten.
Dat is het beeld dat de nieuwe generaties hebben. Die zien een groep lelijke oude mensen die staan te jeremiëren over iets dat bijna 100 jaar geleden is gebeurd. Zonder nu een goed beeld te hebben van wat er werkelijk is gebeurd.
Jij en ik zien wat anders, omdat we zoals jij zegt de geschiedenis hebt bestudeerd. Maar klopt dat beeld wel?
De volle omvang van wat er zich heeft afgespeeld werd voor veel Duitsers pas na de oorlog enigszins duidelijk. Wat de uitspraak "Wir haben es nicht gewusst" uitlokte. De volle waarheid komt nu pas aan het licht en nog steeds bevinden zich veel stukken achter slot en grendel.
Stukken die een onwelgevallige waarheid vertellen. Bijvoorbeeld over het feit dat men ook aan geallieerde zijde donders goed wist van de concentratiekampen maar er niets mee deed. Het waren immers alleen maar joden? Antisemitisme was niet een puur Duitse eigenschap. Het was veel wijdverbreider dan men wil toegeven, nog steeds niet.
Sommige zaken werden en worden nog steeds niet geaccepteerd omdat ze zo ontstellend gruwelijk zijn dat men het zich niet kan voorstellen. Het feit echter dat een groot deel van de duisters net zo goed slachtoffer was van het regiem, is moeilijk te accepteren. De haat zit daarvoor nog te diep. Maar je moet echter die haat niet meegeven aan de nieuwe generaties. Zij moeten hun eigen oordeel kunnen vormen op basis van wat er nu bekend is. Langs de lat van hun eigen tijdsgeest.
Met je eens. De generaties, die de oorlog hebben meegemaakt en daaronder persoonlijk zwaar geleden hebben, hebben uiteraard recht op hun verdriet, pijn, zelfs haat. Maar nu, twee, drie of vier generaties later weten jonge mensen niet meer dan de officiële geschiedschrijving en de persoonlijke verhalen van de ouderen. Waarom dan die oude haat vasthouden? Verwijten wij de Spanjaarden nog steeds de gruwelen, die zij in de 80-jarige oorlog hebben aangericht? Maar het zal waarschijnlijk pas veranderen als de laatste overlevenden, de laatste ooggetuigen, zijn overleden.
Een uitermate scherp, maar wel eerlijk stuk. Respectloos? Vind ik niet. Je geeft aan dat wij allemaal maar mensen zijn, ook de soldaten van die tijd. Mochten we ooit in eenzelfde situatie terechtkomen, dan zullen ook wij waarschijnlijk een aantal van dezelfde keuzes zullen maken als de mensen toen.
Persoonlijk heb ik ook niet veel op met die standaard herdenkingen, het is meer een ritueel geworden. Maar als er mensen erkenning of troost uit halen, prima dan maar.
Ik ben met je eens dat de geschiedenis altijd door de overwinnaars wordt geschreven en daardoor bepaald selectief is. En in ieder mens is helaas een slechte kant te vinden; of die er uit komt is naar mijn idee slechts een kwestie van persoonlijkheid en omstandigheden.
Tnx Ik denk dat het moeilijk is om zoveel jaar na de oorlog nog een scherp beeld te maken van wat er nu precies is gebeurd. Ik verzet me echter tegen een eenzijdig beeld en ik erger me aan het feit dat men weigert stil te staan bij de Duitse slachtoffers. Je hoeft geen nazi's te gaan herdenken maar de nabestaanden hebben hetzelfde verlies geleden. Erger nog, zij stierven voor de VERKEERDE zaak. Dat maakt het nog wranger dunkt mij.
Ze zijn er weer; de regenjassen die staan te snotteren bij een hoop stenen, de oude soldaten met hun klaprozen en de jonge kinderen met hun wezenloze blik. Het is weer herdenkingsdag.
Dit begin van jou artikel is wel zo respectloos naar een ieder die toen gevallen is en naar hun nabestaanden.
Britse soldaten die in de oorlog weigerden te gaan werden als deserteurs behandeld. Zelfs voor de koopvaardij gold een vaarplicht.
Voor de meeste mensen in de oorlog gold maar 1`ding; overleven. Voor de geallieerde soldaat evenals de Nederlander evenals de meeste Duitsers. En iedereen was min of meer slachtoffer van propaganda. Ook de Britse. Met dat verschil dat de Duitsers tegen de tijd dat men er achter kwam hoe het werkelijk zat, geen kant meer op konden. Voor hun de vijand en achter hen de nazi's. Beide schoten je neer als je hun richting op liep. De fanatieke nazi's echter gingen door tot de laatste dag en de laatste kogel.
Bronnen? Internet zit er vol mee. Youtube, GO2war, Wikipedia. Moet je de tijd nemen om de documentaires uit te zitten. Geloof mij, dat neemt tijd. Ik heb er 30 jaar over gedaan, het is mijn hobby. En als je toch bent, lees dan meteen maar eens waarom Hess werkelijk naar Schotland vloog. Dat verklaart een hoop.
De reden waarom je bombardeert doet niet ter zake, het is een oorlogsmisdaad van het ergste soort. Bovendien ben je niet verplicht je te verlagen tot een zelfde actie als je tegenstander, het blijft een keuze. Men had gewoon militaire doelen kunnen blijven bombarderen, dat was namelijk wel tamelijk effectief. Tegenwoordig is het ook vastgelegd in allerlei rechtenverklaringen. Zoveel heeft men er wel van geleerd. Nu jij nog.
Nu ik nog? Pardon? Het feit dat er nu nog steeds onenigheid over dit bombardement bestaat toont wel aan dat er indertijd een fiks aantal soldaten en hun superieuren moet hebben geloofd dat het wel degelijk zinvol zou zijn. Dat is wat ik zeg, niet dat het met de kennis van nu ook nog goede oorlogsvoering zou zijn. Al vind ik het ook overdreven om het omgekeerde te zeggen. Maar met de kennis van nu kun je ook een stuk gerichter bombarderen, enz. Dan wordt het echt een onzindiscussie.
En dat de reden er niet toe doet ben ik echt niet met je eens. Ook niet als ik 30 jaar lang Youtube bekijk en Wikipedia lees, of voor mijn part zelfs serieuze bronnen.
Soldaten konden geloven wat ze wilden, niet gaan was geen optie. De trauma's die sommigen hebben overgehouden aan deze daden waren niet te tellen.
Gericht was het ook toen wel, het was niet te missen. Dresden niet en de andere steden ook niet. De Ruhrdammen waren een moeilijk doel, steden niet. Bij elke standaard, die tijd of deze tijd is en was het bombarderen van burgers niet in orde. Iets wat men snel na de oorlog ook heeft toegegeven. Daar is geen enkele onenigheid over. Die onenigheid was er trouwens wel tijdens de oorlog.
Dat reden er niet toe doet mag je met me oneens zijn. Goddank denkt de rest van de wereld daar anders over, gezien de internationale verdragen hierover die het bewust bombarderen van burgers onder alle omstandigheid nadrukkelijk verbied. Dat leer je niet door 30 jaar lezen, dat is een instelling.
Fijn dat je me de woorden zo in de mond legt. Ik begrijp niet hoe je het bruggetje maakt van waar ik zeg dat er onenigheid bestaat over het doel en de missie van die bombardementen en dat ik doelbewust burgers platbombarderen goedkeur.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat men toentertijd dacht dat er ook militaire doelen daar lagen en/of dat dat ook daadwerkelijk het geval is. Dat jij dat niet gelooft betekent niet dat ik burgers platbombarderen goed vind.
Evengoed denk ik wel dat je te weinig realiteitsbesef hebt. Ander voorbeeld. Burgers in Noor-Korea kunnen niet/nauwelijks invloed uitoefenen op het regime. Eens? Voor mijn part niet, dat lijkt de internationale gemeenschap ook niet te zijn.
Stap 2: de internationale gemeenschap gebruikt te kust en te keur "pressiemiddelen" als handelsverboden om het regime in een andere richting te bewegen. Netto effect, en da's ook voor iedereen duidelijk: burgers verhongeren, het regime redt zich wel. (Een cynicus zou opmerken dat uitgehongerde burgers zelfs nog gemakkelijker onder de duim te houden zijn.)
Stel nu dat dergelijke maatregelen, over de rug van enkele burgers, toch het gewenste effect zouden hebben. (Of, althans, dat zij die de maatregelen uitschrijven dat denken, om het niet nodeloos ingewikkeld te maken.) Is het dan gerechtvaardigd? Ik zeg niet van wel, maar mijn stelling is: daar valt over te praten.
Zwart/wit-denken is leuk voor in de boekjes. In de echte wereld is het allemaal niet zo eenvoudig. Kun je best een instelling noemen, maar het is er niet één die de wereld verder helpt, hoe erg dat ook is.
Je zegt het bijna letterlijk "kun je het toch niet gelijkstellen aan bombardementen van de Duitsers"
Wat ik niet begrijp is dat je staat in te hakken op 2 zinnen in het hele verhaal die ik als voorbeeld gebruik. De vergelijking met Korea zie ik niet zitten, heeft me een te hoog appels en peren gehalte.
Voor de rest zeg je eigenlijk exact hetzelfde als ik met het hele artikel probeer te bereiken. Dus vanwaar dan het commentaar? Waar wil je naar toe? Wat wil je dat ik zeg?
En dan nog dit
"Er zijn voldoende aanwijzingen dat men toentertijd dacht dat er ook militaire doelen daar lagen en/of dat dat ook daadwerkelijk het geval is."
Onjuist. Het bombarderen van steden was een doel op zich. Daar bestat geen enkele twijfel over. De suggestie van colleteral damage is onzinnig om het maar eens met je eigen woorden te zeggen.
Zo en nu ga ik een lange pauze inlassen want ik krijg vierkante ogen van mijn beeldscherm. Ik heb het met deze discussielijn wel zo'n beetje gehad eigenlijk.
Befehl ist Befehl is erg beladen. Wat ik er mee zeg is dat je van beide zijden hetzelfde antwoord krijgt, enkel binnen hun eigen taalgevoel. Niemand was in die tijd in staat ook maar ergens tegen in te gaan. Maar het is dan ook geen verdediging of rechtvaardiging. Er was een handvol mensen die wel tegen alles inging en dat moesten bekopen. De massa echter niet. En ik denk niet dat het in deze tijd anders zou zijn.
Na de oorlog is uitgebreid bewezen dat het bombarderen van steden geen enkel effect heeft gehad op de hele oorlogsvoering noch dat het de oorlog ook maar 1 minuut heeft bekort. Momenteel bombardeert de Syrische luchtmacht haar eigen bevolking. Ze bereiken hetzelfde als de geallieerden destijds, het verzet neemt toe. Hoe je het ook wendt of keert, het blijft een oorlogsmisdaad.
Bedankt voor je antwoord. Je maakt wat mij betreft inderdaad een paar enorme denkfouten.
1. Zelfs als dat bij iedereen dezelfde respons oproept, is het tegen andere bevelen. De meeste soldaten in GB moeten - terecht - geloofd hebben dat wat zij deden beter was voor iedereen. Al heel erg snel in de oorlog moest voor de meeste Duitse soldaten al duidelijk zijn geweest dat dat voor hen niet gold.
2. Is dat uitgebreid bewezen? Heb je daar bronnen bij? En, zelfs als dat zo is, is dat niet volledig achterafpraat? Als men indertijd geloofde dat het wel zinvol zou zijn geweest, kun je het toch niet gelijkstellen aan bombardementen van de Duitsers?
Ik ben het met je eens dat, kort gezegd, de geschiedenis wordt geschreven door de winnaars. Feitelijk kent elke kant verliezers, in de zin dat oorlogsmisdaden door beide zijdes worden gepleegd, etc.
Maar waar je je geheel in het begin verdedigt met de vrijheid van meningsuiting, schokt mij niet zozeer de mening zelf, als wel de (schijnbaar) ronduit idiote redenering erachter.
Maar goed, wellicht begrijp ik je verkeerd. Twee erg fundamentele vragen voordat ik er verder op inga.
-Je vindt "Befehl ist Befehl" een goede, geloofwaardige verdediging?
-Je vindt dat bombardementen op Dresden even erg is als Londen, ook al was de ene uit blinde oorlogszucht en de andere uit verdediging van de vrije wereld? Geloof je dan niet dat in dit soort zeer extreme zaken het doel soms de middelen kan heiligen?