Judasoor ook een paddenstoel

Door Herborist gepubliceerd op Wednesday 23 January 19:20

 

Paddenstoelen! Geheimzinnig en spannend zijn ze altijd wel geweest. Denk maar aan de vele onheilspellende volksnamen die aan heel wat paddestoelen werden gegeven: heksenboleet, duivelsei, duivelsbroed, stinkzwam, om de fameuze heksenkringen niet te vergeten. Kijk ook maar naar de schilderijen van Jeroen Bosch waar satansboleten worden afgebeeld bij de hellepoort. Maar kunnen wij er ook echt iets medicinaals mee doen en hoe werden ze in de klassieke kruidenboeken van Dodoens en consoorten bekeken

Judasoor, een van de vele paddestoelen die tot de verbeelding spreekt. In elk geval tot mijn verbeelding. Alleen de naam al, die hij te danken heeft aan zijn oorschelpachtig uitzicht en zijn slappe maar toch elastische structuur. En de naam zelf zou van de Jezusverrader Judas afkomstig zijn, die zich zou verhangen hebben aan een Vlierboom. Dat zou de reden zijn dat deze zwam zoveel op Vlierstruiken groeit.

We kunnen ze het gehele jaar door vinden, maar vooral in de periode van herfst tot voorjaar, op afgestorven stammen en takken van vooral de vlier, maar ook op ander loofhout zoals notenboom, wilg en beuk, in zowel de tropen als in gematigde streken over de gehele wereld.

Judasoor in oude kruidenboeken bij Lobelius

In de oude kruidboeken wordt deze judasoor uitvoerig beschreven. Lobelius vermeldt over het voorkomen en uiterlijk: Judas ooren. Auriculae ludae. "Aende tacken van Vlier die een iaar oudt is/ principalijck Noortwaerts/ groeyet een schorsachtich oft leerachtich aenwas/ dat om sijn diversche crachten wel weerdich is bekent te wesen/dwelck vanden ghemeyden man in Duytslant ende Enghellant Judas-oore ghenoemt wordt/ midts dat de gedaente van een oore heeft/ ende met een knorachtich ende gherimpelt ghewas dat veel ploykens ende hollekens heeft de oore ghelijck is/ maer bruyn van verwe/ ende zeer hert: niet-te-min in dwater gheleyt/ soo wordet sachte/ ende swillende ghelijck een sponsie."

In de 16de eeuw werd Judasoor, geweekt in wijn of rozenwater, gebruikt om ontstekingen te genezen. In Hongarije word een aftreksel in azijn nog gebruikt om te gorgelen bij keelontsteking.

Vooral in het Oosten en in Chinese restaurant in het Westen zijn ze bekend als zwarte zwam. Ook gedroogd zijn ze hier en daar in de handel verkrijgbaar.

Werking en toepassing

In Z.O.Azië zeer geliefd als eetzwam; ze worden verwerkt in salades en soepen. Vermeld als eetzwam worden drie nauwverwante soorten; naast de eerder vermelde ook A. delicata Hennings en A. pofytricha (Mont.) Sacc.; ze worden over het algemeen niet nader onderscheiden.

De zwam blinkt niet uit door een uitzonderlijke smaak. Lobelius [2] vermeldt: "Van smaecke ist gheheel laf ende ghelijck een ghesoden vel oft leer."

Medische toepassing van Judasoor

Lobelius weer schrijft:"Dwelcke by seker experientie zeer goet bevonden wordt teghen de squinancie (=keelontsteking)/ ende nimmermeer ghenoech ghepresen teghen de geswillen soo wel van buyten als van binnen ghebruyckt." Clusius vermeldt nog dat bij keelopzwellingen van de gedroogde zwam een azijn pleegt te worden bereid, waarin hij geweekt wordt om (daarmee) te gorgelen ende keel te spoelen.

Verder wordt in Chinese hedendaagse literatuur de zwam nog gebruikt: bij ingewandsaandoeningen, oogontstekingen (uitwendig),aambeien en als stomachicum, voor de maag dus .

Uit modern wetenschappelijk blijkt dat Judasoor zeer veel slijmstoffen bevat, wat in de kruidengeneeskunde over het algemeen als verzachtend voor de slijmvliezen van keel en darmen wordt beschouwd. Verder zijn er een aantal polysacchariden, een soort koolydraten, geisoleerd, die een anti-inflammatoire en anti-tumoractiviteit hebben. Een van de polysacchariden heeft een duidelijk antiklontereffect in het bloed te vergelijken met aspirine.

Besluit.

Judasoor zou medisch gezien nuttig kunnen zijn voor problemen met de bloedvaten: circulatie, te hoog cholesterol, dik bloed.en heeft een versterkende werking op het immuunsysteem

Literatuur

  • W. van Dijk: Het judasoor in onze kruidboeken; Fungus 13, 27-30 (1942)
  • YING Jianzhe, MAO Xiaolan, MA Qiming, ZONG Yichen, WEN Huaan. Icones of medicinal fungi from China.(272 Fungi) Science Press, Beijing, China (1987)
  • J.J.Ochse (1980). Vegetables of the Dutch East Indies (English Edition of "Indist Groenten"); A Ascher & Co. b.v., Amsterdam
  • T. Kiho, M. Sakushima, S. Wang, K. Nagai, S. Ukai (1991). Polysaccharides in Fungi XXVI; Chem.Pharm. Buil. 39, 798-800 (anti-inflammatoir en anti-kankeractiviteit)
  • U. Lindequist, E. Teuscher, G. Narbe: Neue Wirkstoffe aus Basidiomyceten; Z. f. Phytotherapie 11, 139-149 (1990)
  • Thromb Res. 2003;112(3):151-8.The nontoxic mushroom Auricularia auricula contains a polysaccharide with anticoagulant activity mediated by antithrombin.

Recep met judasoor: Veggiwok

200 gram seitan in stukjes of sojagehakt (gemarineerd)
4 judasoren, vers of gedroogd en geweekt
6 gedroogde shi-takes, geweekt of verse
1 teen knoflook, gesnipperd
olijfolie
gemberwortel
wortel in reepjes
1 stuk tofoe, grof
2 sjalotjes, in stukjes
1 losgeklopt ei

Verwarm olijfolie in een doe er de gember, de sjalotjes en de seitan in. Roerbak met behulp van een houten spatel gedurende 5 tot 10 minuten.
Voeg de paddestoelen en de wortel toe en bak enkele minuten tot de wortelstukjes beetgaar zijn. Roer de tofoe erdoorheen en laat heet worden. Roer het losgeklopte ei erdoor.

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Goed en compleet verhaal!