Over specerijen: kruidnagel

Door Herborist gepubliceerd op Saturday 22 December 22:54

De eerste maal dat in oosterse literatuur melding gemaakt wordt van kruidnagels is in de derde eeuw voor onze tijdrekening. in China in de Hanperiode; kruidnagel werd toen de kippetong-specerij genoemd.

Douanelijsten tonen aan, dat in 176 na Christus kruidnagels werden ingevoerd in Alexandrië; in de vierde eeuw waren ze in Europa algemeen bekend. Er wordt gezegd, dat keizer Constantijn aan Silvester, bisschop van Rome (314-335), een schenking deed van gouden en zilveren vaatwerk, wierook en specerijen, waaronder 150 pond kruidnagels. Vanaf de achtste eeuw werden kruidnagels langzamerhand een belangrijk handelsartikel, een van de belangrijkste oosterse specerijen in de Europese handel. In 1265 moest de Gravin van Leicester in Engeland volgens haar boekhouding 10 tot 12 shilling voor een pond kruidnagelen betalen.

Het was Thomas van Cantimpré die in de 13de eeuw in zijn ‘Liber de natura rerum’ een serieuze beschrijving gaf van verschillende specerijen, waaronder de Kruidnagel. Dat boek werd vrij snel vertaald en op rijm gezet door de bekende Jacob van Maerlant. Hij schrijft ‘Kruidnagel is een boom in Indië, zo groot als een jeneverstruik...De opgesnoven geur is een uitstekend medicijn voor de hersens. Veel van de beschrijvingen van de plant zijn tot dan ‘van horen zeggen of lezen’. Van Maerlant lijkt zelf verbaasd over de vele wonderlijke gewassen en vreest dat zijn lezers hem niet zouden geloven. Hij schrijft dan ook ‘ iedereen weet toch, dat in het Oosten, dicht bij het Aardse paradijs, de edelste bomen en het beste kruid te vinden zijn. Niemand mag dan ook zo ‘sot’ (dom) zijn met dit boek de spot te drijven’

Kruidnagelhandel

Vanaf 1514 hebben de Portugezen de lucratieve kruidnagelhandel van de Specerij-eilanden bijna een eeuw lang in handen, totdat de Hollanders hen daar in 1605 verjagen. Zij hebben dan een monopoliepositie in de specerijhandel van de zeventiende en achttiende eeuw. Met behulp van de V.O.C, nam de Nederlandse regering de Molukken in bezit en in 1651 golden strenge regels, die de monopolies op kruidnagelen en nootmuskaat moesten waarborgen. Er werd bepaald, dat kruidnagelbomen alleen op het eiland Ambon mochten worden verbouwd en dat ze overal elders in de Molukken systematisch uitgeroeid moesten worden. Iedereen die illegaal kruidnagelbomen plantte of verhandelde werd ter dood gebracht. Het spreekt vanzelf, dat deze strenge voorschriften de Hollandse beambten niet erg geliefd maakten bij de inheemse bevolking.

De eilandbewoners konden echter niet veel weerstand bieden aan de onderdrukking door de Hollanders en het waren de Fransen, die het specerij-monopolie doorbraken. Pierre Poivre, intendant gouverneur van Ile de France (nu Mauritius) slaagde er in 1770 in een paar kruidnagelzaailingen van de Molukken naar de Franse eilanden Bourbon en Mauritius te smokkelen. In 1818 was in Zanzibar een plantage aangelegd met zaailingen uit Mauritius en daarmee was het Nederlandse kruidnagelmonopolie doorbroken. De eilanden Zanzibar en Madagaskar zijn nu de grootste leveranciers van deze specerij.

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Goed, dat die koloniale toestanden voorbij zijn. Wist trouwens niet dat de kruidnagel al zo lang in de Europese keuken aanwezig was.