Geur in de tuin

Door Herborist gepubliceerd op Thursday 04 October 20:50

 

Een vaste plantenborder in een siertuin moet natuurlijk mooi zijn, maar waarom zouden we er niet voor zorgen dat die planten ook nog aangenaam geuren en / of te gebruiken zijn als groente of als geneeskruid. Een sier-, geur- en geneestuin in één.
 
Geur in de tuin. Waarom?
  • Extra plezier, naast de visuele informatie (esthetiek: genieten van kleur, vorm en structuur)  krijgen we met geur andere zintuiglijke informatie. Hoe meer zintuigen we in de tuin kunnen gebruiken, hoe meer genot.
  • Geur geeft ook een ander soort genoegen dan zien. Spreekt zeer direct aan. Roept emoties en herinneringen op. Werkt op limbisch systeem in de hersenen.
  • Geur kan de tuin aantrekkelijk maken op momenten, dat er bijvoorbeeld weinig bloei is (weinig visuele informatie). Bijvoorbeeld In de winter of savonds. Ook interessant voor blinde mensen en slechtzienden.Voorbeelden: Viburnum en Lonicera kleine bloemen die al in februari geuren.
  • Door de geuren blijft een tuin ook gezonder. Beschermende, ontsmettende werking van geurstoffen (etherische olie) tegen bacteriën. Meer weerstand van de planten.
  • Extra plezier ook omdat heel wat geurplanten in de keuken, als medicijn, cosmetisch of in potpourri’s gebruikt kunnen worden
Enkele vaste planten die samen een geurende siertuin vormen
 
  • Agastache species – Dropplant, Anijshyssop: Stevige vaste planten, ongeveer één meter hoog, bossig met paarsblauwe bloeiaren. Soorten: A. foeniculum en A. rugosa. Zoals de verschillende namen doen vermoeden met een zoete, licht anijsachtige geur in het blad. Ook te gebruiken in limonade en kruidenthee. Deze planten hebben een spijsverteringbevorderende en licht kalmerende werking.
  • Artemisia species – Absintalsem: Sterke vaste planten  met aantrekkelijk grijs blad (geur) en kleine gele bloemen. Van deze plant wordt de beroemde en beruchte absintlikeur gemaakt. Aan het blad likken is al genoeg om een eetlustopwekkende en spijsverteringbevorderende werking te krijgen. Wel bijzonder bitter als thee daarom natuurlijk veel gebruikt geweest als likeur.
  • Calamintha grandiflora – Bergsteentijm: Sierlijke witbloeiende plant (30 cm) met frisse, stimulerende geur. Fijn voor een opwekkende kruidenthee, is wat werking betreft te vergelijken met Munt en Melisse.
  • Cheiranthus cheiri, Ch. allionii – Muurbloem: Geur verspreid zich makkelijk, is dus goed op afstand te ruiken. Deze plant niet opeten, heeft wel een werking op het hart maar te sterk om zomaar mee te experimenteren.
  • Dictamnus –Vuurwerkplant: de roze of witte bloemen verspreiden een citrus-kruidnagelgeur. Deze geurolie kan branden, vandaar de naam. Het is een langlevende vaste plant, kan wel slecht tegen overplanten of scheuren.  Dus direct op zijn definitieve plek planten.
  • Filipendula ulmaria – Moerasspiraea: Inheemse plant  (1m) groeit in vochtige weilanden, dus liefst aanplanten bij een vijver. Witte, zoetgeurende bloemen in de zomer. Een lagere soort, Filipendula vulgaris groeit ook goed op drogere grond. Onze aspirineplant zal ik hem maar noemen. Te gebruiken bij reumatische klachten en bij griep. Een smakelijke kruidenthee.
  • Gallium verum – Geel walstro: inheemse plant voor een bloemrijk grasland, maar ook goed te  gebruiken in een natuurlijke border. Sterke zoete cumarinegeur. Een kleine hoeveelheid in de kruidenthee geeft een fijn aroma.
  • Hesperis matronalis – Damastbloem: eenvoudige en gemakkelijke vaste plant, groeit ook in lichte schaduw.  Wit  en blauw bloeiend. Zoete romantische avondgeur van de bloemen. 
  • Mentha x piperita var. citrata – Eau-de-Colognemunt: deze muntsoort ruikt geparfumeerd, er zijn ook soorten die naar citroen, aardbei en zelfs naar banaan ruiken. Munt is wel een woekerende vaste plant, vooral geschikt voor een wilde border. Kruipende lage soorten zijn ook geschikt voor de rotstuin en tussen de stenen van het tuinpad: Mentha requienii (Corsicaanse munt) en Mentha pulegium ‘Nanum’ (Poleimunt)
  • Monarda sp. – Bergamot: Zomerbloeier voor de sierborder. Het blad is wel gevoelig voor meeldauw. Bloeitijd: Juli-September. Kleur: zachtroze, rood en purper. Hoogte: 100 cm. Plaats: Half schaduw en zon. Vermeerderen door scheuren in het voorjaar en de soorten uit zaad in het voorjaar. Wanneer de plant door meeldauw is aangetast, komt een wit poederige waas over bloem en blad. In zo'n geval is het beter om de plant in de schaduw of halfschaduw en op een vochtiger plaats te zetten. Gekweekt om de geurende bladeren en om de bloemen. Volledig winterhard.  Bijenplant. Sterk aromatisch, de bladeren en de bloemen kunnen ook als thee gebruikt worden (Oswegho-thee). 
  • Nepeta species – Kattekruid: Vooral Nepeta mussinii of Nepeta faassenii ‘Six Hills Giant. Sterke vaste planten vol van geur. De katten zijn er verzot op. Is dat een voordeel of een nadeel? Regelmatig terug snoeien in het groeiseizoen om de planten in vorm te houden en om het hele seizoen bloei te behouden. 
  • Oregano species – Wilde marjolein: gemakkelijke vaste planten voor een droge border. Er zijn wel 200 verschillende soorten onder andere Oreganum hirsutum (Griekse oregano), het echte pizzakruid en Origanum nanum, de lage soort voor de rotstuin. 
  • Tulbaghia fragrans: zoetgeurende witte of roze bloemen, bolgewas uit de Leliefamilie met naar looksmakende bladeren. Vaste plant ook voor potten. De bladeren en zelfs de bloemen kunnen als look in de keuken gebruikt worden.

De begeurende tuin. Maurice Godefridi. Uitgave Kruidwis

 

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ik ruik het al voor mij. Munt en citroenmelisse heb ik ook.