Geschiedenis van de aardappel

Door Herborist gepubliceerd op Saturday 01 September 21:35
De aardappel die in het Latijn luistert naar de naam Solanum tuberosum behoort tot de familie van de Solanacea oftewel de nacht­schade-achtigen. Een familie die nogal wat giftige familieleden telt, zoals de wolfskers of de Belladonna en de Nicotiana die ons de alles behalve onschadelijke tabaksbladeren be­zorgt.
Daar staat dan tegenover dat de tomaat, de Spaanse pepers en de aubergines ook familie van de aardappel zijn en dat maakt dan weer veel goed. Overigens is de aardappelplant zelf ook giftig, alleen zijn stengel­knollen, die we onder de naam aardappel consumeren, zijn eetbaar. Alle andere delen van de plant zijn giftig. Dat heeft de introductie van deze uit Amerika afkomstige plant natuurlijk niet gemakkelijk gemaakt. 

Het verhaal over de introductie in Frankrijk
Toen in het begin van de zeventiende eeuw de eerste aardappelknollen het Franse hof bereikten werden deze in de grond gezet en enkele maanden later werd er een feestmaal gehouden, gemaakt van de groene vruchtjes. Alle disgenoten werden prompt ziek en de koning was zo verbolgen dat hij de planten uit liet rukken en verbranden. Maar een hongerige tuinjongen waagde het er toch op en snoepte van de inmiddels geroosterde knollen. Die waren niet alleen zeer smakelijk, maar hij werd er ook niet ziek van. Natuurlijk kreeg de koning dit te horen en een en ander bevestigde de inmiddels uit het verre Amerika overgekomen berichten. De koning had echter genoeg van dat ene feestmaal en wilde geen aard­appel meer zien. Uit curiositeit werden ze op een verborgen plekje in de hoftuinen nog verder gekweekt. 

Parmentier en de aardappel
Dat bleek ruim anderhalve eeuw later een groot geluk te zijn. In 1769 heerste er grote hongersnood in West Europa omdat de graanoogsten mislukt waren. Een apotheker, Antoine‑Auguste Parmentier stelde voor aan Lodewijk XV om het weer eens proberen met de zo versmade aardappel.
Met toestemming van de koning paste hij een list toe, om de argwaan tegen dit uitheemse gewas op te heffen. Hij   liet   een akker vol planten met aardappelknollen, en liet daar borden bij plaatsen met het opschrift: Verboden om deze knollen mee te nemen naar huis, daar ze bestemd zijn voor de tafel van de koning". Dit opschrift deed zijn werk. Al snel werd nog voor deze goed rijp was gestolen en thuis door de arme boeren opgegeten. De slimste boeren bewaarden een paar knollen om ze in hun eigen tuin te zetten. Zo veroverde de aardappel die in deze begintijd spottend „koningsknol" genoemd werd, binnen de kortste keer West Europa en verdrong daarmee een deel van de granen. 

Momenteel is de aardappel niet weg te denken uit onze keuken. Terecht, want dit goedkope voedingsgewas is een van de belangrijke leveranciers van vitamine C en van eiwitten. Bovendien bevat de aardappel, net als alle graansoorten, zeer veel zetmeel. Als de aardappel niet verwerkt wordt in bepaalde gerechten, dan kan men deze het best met schil en al koken en aan tafel pellen. Op deze manier blijven de kostbare vitaminen en eiwitten die zich vlak onder de schil bevinden beter bewaard.

Aardappelgoelash zonder vlees[
Als de Hongaarse boer vlees in huis heeft, dan maakt hij een vlees-gulash, maar als dat niet zo is, dan maakt hij gewoon goelash van aardappels en dat smaakt net zo lekker. Je hebt ervoor nodig:
  • 750 gram aardappels van een soort dat niet afkookt
  • 500 gram uien
  • Een rode paprika
  • 3 eetlepels olie
  • 3 theelepels zoete paprikapoeder
  • wat bouillon
  • scheutje room
Fruit de uien en de paprika, die eerst goed fijn gesneden zijn in de olie. Laat ze glazig en heel lichtbruin worden. Voeg dan de paprikapoeder toe en tot slot de in blokjes gesneden aardappels. Als de blokjes te klein zijn is er kans dat de goelash papperig wordt, zijn ze te groot dan duurt het te lang eer ze gaar zijn. Fruit de stukjes aardappel ook even mee en giet dan een kopje bouillon erover. Doe de deksel op de pan en laat alles op een zeer zacht vuur gedurende twintig minuten gaar smoren.

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Mooi verhaal over een knol die veel invloed heeft gehad op de westerse wereld. Ben eigenlijk wel nieuwsgierig wat er gegeten werd voor de aardappel? Ik neem aan dat rijst en pasta nog niet bestonden?