Over schrijven, denken en piekeren - Een interview met mijzelf

Door Cor de Vrieze gepubliceerd op Sunday 10 February 10:58

In 1978, toen de thuis-PC zijn intrede nog lang niet gedaan had, schreef ik nog wel eens artikelen met de pen. Hoe dát schrijven in zijn werk ging, daarover nam ik mijzelf in april 1978 het volgende interview af.

 

Door Cor de Vrieze

 

Zeg schrijven hè ... hoe doe je dat nu eigenlijk?

Nou, gewoon met een pen.

Nee, zonder gekheid, met een pen zeg, dat begrijp ik ook wel.

Maar ik maak geen gekheid, ik schrijf met een pen, of met een potlood als ik geen pen kan vinden, maar wel een potlood. Weet je, het is echt een ambacht. Origineel handwerk, dat schrijven!

Nou, ik vind dat je er maar behoorlijk de draak mee steekt.

Zolang het dan maar niet onbehoorlijk is!

Haha, je weet me er een mooie draai aan te geven.

Nou, maar daar komt het bij het schrijven ook op aan. Je moet de pen, of het potlood, op de juiste wijze al schrijvend draaien. Anders krijg je alleen maar een onleesbaar gekrabbel op het papier. Ik moet mijn pen, of mijn potlood, voortdurend in allerlei bochten wringen, en dat nog weer langs de voorgedrukte lijntjes op mijn schrijfpapier. Kortom een klus die nogal wat 'Fingerspitzengefühl' vergt.

Nou zijn er ook van die artiesten die zich juist willen uitdrukken door middel van onleesbaar gekrabbel - je hebt vast wel eens van die ingelijste toestanden gezien, die gewoon volgekrabbeld waren met potlood, in allerlei kleuren misschien zelfs wel - maar dat zou ik toch tekenen willen noemen. Alhoewel, ook schrijven zou je met een beetje goede wil tekenen kunnen noemen. Tekenen van woorden dan, uittekenen van gedachten, ideeën.

Ja, dat laatste nou hè … dat had ik de hele tijd in gedachten. Want dat lijkt me nou de grootste kunst van het schrijven. Waarover moet je schrijven? Ik bedoel, waar haal je de ideeën vandaan? Dat lijkt me het grootste probleem!

Oh heden nee zeg, het is juist andersom. Ik kom eerder om in de ideeën, dan dat ik ernaar zoeken moet. Nee, als je op dat vlak van kunst wil spreken, dan kun je het als de kunst beschouwen om uit al die ideeën juist dat ene idee op te schrijven, uit te tekenen bij wijze van spreken.

Is dat dan zo'n toer?

Dat zou ik wel denken, ja. Vooral als je blijft denken, dan wordt het vrijwel onmogelijk om nog iets op te schrijven, vooral als dat denken over de vraag gaat of het wel op te schrijven is. Dat kun je dan ook geen denken meer noemen eigenlijk.

Wat dan wel?

Piekeren, dat is het enig juiste woord ervoor, piekeren.

Piekeren?

Ja piekeren. Kijk, piekeren is eigenlijk net zoiets als bij een fotokopiëerapparaat dat wel aanstaat, maar weigert te werken. Ik heb dat eens gezien bij een Rank Xerox 7000. Daar zaten twee lampjes op, een rode met 'Not ready' en een groene met 'Ready' erop. Bij een bepaalde storing, stonden de lampjes om beurten aan en uit te flikkeren: Ready - Not ready - Ready - Not ready; het apparaat stond aan, maar kon niets doen. Typisch piekeren dus, zelfs machines kunnen dus piekeren.

Nou, dat valt niet mee om te begrijpen zeg!

Nee, en eerlijk gezegd, het is ook eigenlijk niet te begrijpen. En toch moet je als schrijver de woorden maar met de pen zien te grijpen

Snap, snap.

Je snapt het al aardig, merk ik.

Dank je. Maar als het dan zo'n heidens karwei is, waarom schrijf je dan eigenlijk?

Heidens, heidens? In de eerste plaats ben ik geen heiden, en in de tweede plaats, zo heidens vind ik het nou ook weer niet. Kijk, ik zie schrijven meer als een rem op mijn denken en ideeën.

Oh, zit dat zo?

Ja kijk, want denken, dat wil nog al eens sneller gaan dan praten. Sommige mensen struikelen over hun eigen woorden in het vuur van hun eigen betoog. Hoeveel moeilijker is het dan niet om iets op te schrijven; schrijven is nog weer zoveel langzamer als spreken. Het is zoiets als een film, beeld voor beeld projecteren. Of eigenlijk zoals een tekenfilm gemaakt wordt, beeld voor beeld tekenen. Later moet het dan een vloeiend geheel blijken te zijn, er mag geen beeld of, in het geval van schrijven, geen woord of zin in het geheel ontbreken. Iets wat toch gemakkelijk voorkomt, wanneer je tijdens het schrijven je gedachtenstroom probeert bij te houden.

Dit is wel erg interessant hoor, wat je me allemaal over dat denken vertelt, maar je hebt eigenlijk niet de vraag beantwoord. Want, waarom schrijf je?

Gewoon, om een beetje bezig te zijn.

Aha, nu heb ik mijn Aha-Erlebnis.

Nou, schrijf dan ook maar eens een stukje. Kunnen we misschien nog eens lachen.

 

Copyright © 1978, 2015, Cor de Vrieze

 

Reacties (3) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Nostalgie op Plazilla.
En
we schrijven dat we hier schrijven maar het is typen.
Ben benieuwd en zal me verdiepen in jou artikelen.
Met plezier gelezen. Gek eigenlijk, om je te realiseren dat er achter de simpele reden van het schrijven zo'n gecompliceerd gedachtenproces steekt. Toch is het helemaal waar, ik herken het wel degelijk.
Heel beeldend uitgedrukt, dit gedachtenproces.
Voor mij is schrijven is het beschrijven van gedachten en gevoelens.