Re-emigreren is moeilijker dan emigreren. Een getuigenis

Door Juana gepubliceerd op Wednesday 26 December 18:59

 

“Was het niet moeilijk, je land verlaten, je vrienden, je leventje zoals je kent en emigreren?” Een vraag die veel gesteld wordt.

Telkens moet ik daarop antwoorden “Nee, het was niet moeilijk. Wat moeilijk was, was terugkomen.” Remigreren is honderden keer moeilijker dan emigreren.

“Maar je kende toch alles, je kwam toch terug naar je vaderland?”

“Ja en nee, dat maakte het net moeilijk”.

 

Ja, als je kiest om te emigreren, komt er een hele stapel administratief werk bij te kijken en is er een hoop onzekerheid. Je kent bijna niemand, kent de cultuur en levensgewoonten niet echt, moet aan alles gewoon worden.

Maar dat laatste is net het gemakkelijke. Alles is nieuw. Alles is een ontdekking en een avontuur.

Niemand kent je. Het emigreren geeft je de kans om jezelf opnieuw uit te vinden, of toch om jezelf te presenteren aan de maatschappij zoals jij jezelf ziet. Er zijn geen vooroordelen over je persoon. (Misschien wel over je land/ras.) Je geschiedenis kennen ze niet. Ze weten niet wat je in het verleden gedaan of gezegd hebt. Wie je familie en vriendenkring was. De mensen hebben geen preconcept van je. Wat afkeurend beschouwd werd in je vaderland is nu opeens toegelaten. Het is tenslotte niet jij die raar bent, het komt doordat je een vreemdeling bent.

Je bouwt een leven weer helemaal op vanaf 0…

 

En dat is het verschil met remigreren. Je begint niet vanaf 0. Je bent nog wie je bent, maar toch ook weer niet. En je vaderland is wat het was, maar toch ook weer niet. Je kent alles en toch weer niet. En in het buitenland had je sommige zaken al geïdealiseerd van je thuisland. En soms kom je tot het besef dat je beeld van je vaderland inderdaad te geïdealiseerd was.

Je hebt vrienden en kennissen, maar toch weer niet. Je kent elkaar nog wel, je hebt wel in beperkte mate contact gehouden. Maar iedereen heeft zijn eigen leven. Ruimte maken voor jou is niet simpel, niet zo evident. Bij sommigen ben je bovendien volledig uit elkaar gegroeid. Ze zijn veranderd. Of ben jij het? Is je visie op de wereld zodanig veranderd?

 

Als je als jongere geëmigreerd was en je rijbewijs en universitair diploma behaald hebt in een vreemd land, stel je vast dat je niemand bent. Je kan nergens alleen naar toe. Je rijbewijs, ondanks dat je al jaren rijdt, is niet geldig. Je diploma wordt niet erkend. Op je goede resultaten wordt neergekeken. “Ah, het was in het buitenland, het zal daar wel gemakkelijk geweest zijn.” De reputatie die je verworven had tussen collega’s en kennissen is opeens verdwenen. Je moet weer vanaf 0 beginnen, maar als 25jarige wordt je op dezelfde plaats gesteld als een 18jarige.

Ergens wordt zelf je identiteit niet erkend. Eerst naar de politie: 'ik ben mijn identiteitskaart kwijt'. Dat je  eigenlijk niet meer weet waar die is, en zeker niet de moeite hebt gedaan die kaart die al enkele jaren vervallen was, mee te nemen, interessert hun niet. Vervolgens naar het gemeentehuis. "De wijkagent zal langskomen om te controleren of je effectief woont waar je hier op papier beweert te wonen." Ja, dan voel je je welkom! Dan mag je nog een maand wachten tot die eens tijd heeft om langs te komen. Het is niet eens voldoende dat hij ziet dat je binnenshuis bent, nee, hij wil ook je bed zien en eens rommelen tussen je kleren. Want, oh,ja, iedereen is gelijk voor de wet hé. Dat jij de Belgische nationalteit hebt, doet er niet. We moeten toch vermijden dat je domiciliëfraude pleegt... Dan mag je nog een kleine 2 maand wachten. En dan denk je "Was de administratie hier niet heel wat efficiënter dan in het vreemde land?"

 

En je voelt je verscheurd. Iets wat je niet voelde toen je emigreerde. Toen was het een avontuur. En je woonde graag waar je woonde. Maar je beseft dat dit niet gaat, in twee werelden tegelijk wonen. Geestelijk dan. Je beseft dat je moet kiezen om bepaalde zaken te vergeten. Een beetje naar achter verdringen, om je geestelijke gezondheid te bewaren. Nee, het beste van beide werelden lukt niet zomaar. Gewoon de taal al. Je voelt je Nederlands weer verbeteren. Het moeizame schrijven en woorden zoeken gaat weer beter. Na enkele maanden vind je het weer evident dat ‘analisis’ geen Nederlands is, maar wel analyse. Of dat ‘evolutioneren’ niet bestaat, maar wel evolutie. Maar tegelijk verzwakt je tweede taal. Je komt niet meer direct op een woord. Soms moet je wel eens zoeken. Soms twijfel je eens. Zoals je in het vreemde land had met het Nederlands.

En je legt je rijexamen af. Theorie en praktijk. En je kan eindelijk weer gaan en staan zonder van iemand afhankelijk te moeten zijn.

En je zoekt een manier om je academische en professionele kwalificaties te doen erkennen. En je bouwt stilaan weer een reputatie op.

En je leert nieuwe mensen kennen, en je bouwt een nieuwe vriendenkring op. En het sociale contact en het sociale leven dat bijna niet bestond, raakt eindelijk weer gevuld

 

Na een jaar stel je vast, dat je weer je plaats hebt gevonden in de maatschappij die de jouwe was, maar niet meer de jouwe was. En tegelijk stel je vast dat je geen deel meer uitmaakt van de maatschappij van het vreemde land. En je voelt je een beetje melancholisch… Met weemoed denk je terug. Maar je voelt je weer goed, weer burger in je eigen land. Je kan er weer tegen en begint met sparen voor een reis naar het vreemde land.

En je vraagt je af: “Hoe zal het zijn? Daar in mijn tweede vaderland? Zal ik me ook ontheemd voelen zoals ik me hier in mijn eigen land voelde? Of zal het aanvoelen alsof ik thuiskom?”

Reacties (5) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Heel herkenbaar en goed verwoord, chapeau
Goed artikel. Het lijkt me inderdaad alsof je verscheurd blijft tussen land van herkomst en land van (mogelijke) toekomst. De maatschappij is trouwens hard; uit het oog uit het hart, lijkt het credo. Goed van je om weer je plek opnieuw op te bouwen.
Dank je wel Asmay. Vooral in het begin had ik er veel last van. Nu heb ik het verwerkt denk ik. Vandaar dat het me lukt erover te schrijven.
Weer het één en ander geleerd.... Goed!
Verhelderend artikel. Goed geschreven.