Transplantatie en ons nieuwe mensbeeld

Door Tiramie gepubliceerd op Tuesday 17 December 19:18

Transplanteren in het verleden

 

De eerste succesvolle transplantatie in de geschiedenis

In 1878 werd de eerste stap gezet in de medische wereld om een transplantatie uit te voeren. Het ging in deze om een transplantatie van een bot. De hele transplantatie werd een succes op zich, niet zozeer door de hoogstaande technieken die gebruikt zijn, dan wel door de indruk die het gemaakt heeft onder de mensen. Overigens kan men van geluk spreken dat de transplantatie geslaagd is, want de medische attributen waren, zeker in onze ogen, van een zeer primitief niveau.

De eerste (succesvolle) orgaantransplantatie in de geschiedenis.

In 1933 vond de allereerste niertransplantatie plaats. De nier was van een overleden donor. De operatie werd uitgevoerd door de Russische chirurg Voronoy. De operatie zelf ging goed, maar 3 dagen na de operatie is de patiënt overleden.

De eerste succesvolle orgaantransplantatie ooit was een niertransplantatie bij een eeneiige tweeling. De ingreep werd in 1954 in Boston uitgevoerd door dokter Murray. Aangezien het weefsel van beide broers precies overeenkwam, kon er geen afstoting optreden. Doordat de medische wetenschap toen nog niet zo veel inzicht had in het menselijke afweersysteem, waren transplantatiepogingen bij niet-tweelingen destijds gedoemd te mislukken.

De eerste succesvolle harttransplantatie

Bij de eerste poging tot een succesvolle harttransplantatie hebben ze geprobeerd om het hart van een aap in een mens te zetten. Deze eerste poging mislukte helaas en de patiënt overleed 90 minuten na aanvang van de operatie.

De eerst poging tot een harttransplantatie was mislukt, maar de medische wereld bleef gefascineerd door het hart en zocht door naar een mogelijke manier om het hart te kunnen transplanteren. Uiteindelijk vond de eerste succesvolle harttransplantatie in 1967 plaats. De operatie, die ook vandaag de dag nog heel moeilijk is uit te voeren, moet in die tijd een haast onmogelijke missie zijn geweest voor het team doktoren, dat bestond uit 30 man, die het leven van een man probeerden te redden. De man leed niet alleen aan hartfalen, maar ook aan diabetes. Alhoewel de operatie geslaagd was en de transplantatie succesvol was, stierf de man twee weken na de ingreep aan de gevolgen van een opgelopen longontsteking. Deze longontsteking was het indirecte gevolg van de medicatie die hem toegediend werd, zodat zijn lichaam het getransplanteerde hart niet af zou stoten.

De eerste meervoudige orgaandonor

Toen in 1968 een vrouw van 20 jaar in het hoofd geschoten was en zij hersendood verklaard werd, terwijl al haar organen nog volledig functioneel waren, aarzelden de artsen geen seconde en zorgden zij ervoor dat haar organen voor transplantatie gebruikt werden. Haar organen werden ingezet om de levens van anderen te redden. 

Eerste succesvolle transplantatie van een synthetisch orgaan

Een man die een vergevorderde vorm van kanker aan zijn luchtpijp had, is genezen nadat hij een nieuwe luchtpijp heeft gekregen die volledig uit stamcellen is gekweekt. Het gaat hier om het eerste volledig synthetisch orgaan dat succesvol getransplanteerd is.

Het donororgaan is gekweekt uit stamcellen afkomstig van de patiënt zelf. Dat de cellen van de patiënt zelf afkomstig zijn is hier van groot belang; de kans dat het lichaam het nieuwe orgaan afstoot is daardoor tot een minimum beperkt. De operatie is uitgevoerd op 11 juni 2011 door Paolo Macchiarini in het Karolinska University Ziekenhuis (Stockholm). Inmiddels is de patiënt genezen en ontslagen uit het ziekenhuis.

Eerste transplantaties van een baarmoeder

's Werelds eerste baarmoedertransplantaties van moeder op dochter zijn een succes. Specialisten plaatsten de donorbaarmoeders bij twee vrouwen, beiden tussen de 30 en 40 jaar oud. Bij de ene was de baarmoeder eerder weggehaald wegens baarmoederhalskanker, de andere vrouw was geboren zonder baarmoeder.

Aan de operaties namen meer dan tien artsen deel. Twintig wetenschappers, artsen en specialisten hebben sinds 1999 gewerkt aan het mogelijk maken van de ingrepen. De doktoren in Göteborg denken in de nabije toekomst jaarlijks zeker tien baarmoedertransplantaties te kunnen uitvoeren.

 

Transplantatie tegenwoordig

Tegenwoordig zijn er veel organen die getransplanteerd kunnen worden. Lever, longen, hart, nieren, alvleesklier en dunne darm zijn hier voorbeelden van. We zijn zelfs in staat een neus te laten groeien op iemands voorhoofd en die vervolgens te transplanteren naar de plek van de neus. Bij de levertransplantatie kan een lever van een overleden persoon gebruikt worden. Omdat er maar weinig donornieren beschikbaar zijn, worden nieren vaak in tweeën gesplitst. Het grootste rechter deel van de nier kan bij een volwassene persoon worden ingebracht en het kleinere linker deel bij kinderen.

Orgaandonatie bij leven is in Nederland mogelijk met een nier en een deel van de lever. Dit betekent dat je als je leeft je een nier en/of een deel van je lever af kunt staan om aan mensen te doneren die dit/deze orgaan/organen nodig hebben.

Er zijn verschillende transplantatiesoorten. Postmortale transplantatie is dat een overleden persoon een orgaan (bijvoorbeeld een nier) kan doneren aan de beste match. Dit betekent dat als je aan de beurt bent op de wachtlijst, je bericht krijgt om de transplantatieoperatie met het betreffende donororgaan te ondergaan.

Een tweede soort is cross-over transplantatie. Dit betekent dat een persoon een orgaan wil doneren aan een specifieke patiënt maar geen match heeft met deze persoon. Dan kan deze donor zijn orgaan ‘ruilen’ met een orgaan van een persoon, die wel een match heeft met de patiënt waaraan je je orgaan wilde doneren. De persoon die zijn orgaan ruilt met jouw orgaan heeft dus ook geen match met de desbetreffende patiënt aan wie hij zijn orgaan wil doneren.

Het is mogelijk om stamcellen te transplanteren. Stamceltransplantatie is mogelijk bij kanker, maar helaas niet bij alle vormen. Een voorbeeld waar het wel mogelijk bij is, is leukemie. Hier zorgen de nieuwe stamcellen voor bloed met gezonde stamcellen, waardoor de levenskwaliteit beter wordt. Hierdoor leven mensen met leukemie langer.

Weefseltransplantatie is het overplaatsen van weefsel (bijvoorbeeld huid) naar een andere plek op je lichaam. Dit heet autotransplantatie. Je kunt ook weefsel aan een ander mens doneren, zogenaamd allotransplantatie. Dit kan nodig zijn bij mensen die ernstige brandwonden hebben. Een andere weefseltransplantatie is het transplanteren van botweefsel of weefsel van hartkleppen en hoornvliesweefsel. Bij het transplanteren van hoornvliesweefsel kunnen patiënten met een ernstige oogafwijkingen geholpen worden. Mensen met bot- en/of peesweefselafwijkingen kunnen geholpen woorden door botweefseltransplantatie.

Als laatste is er xenotransplantatie mogelijk, hierbij worden organen van dieren gebruikt om bij patiënten te implanteren.

 

Verminking

Tegenwoordig zijn er meerdere soorten verminking en daarover zijn de meningen verdeeld. Vrijwel alle mensen in de maatschappij vinden dat besnijdenis van jongens en meisjes niet door de beugel kan, maar vooral religieuze mensen van onze maatschappij vinden dat het wel kan. Er is ook vaak ophef over. Nederland ziet besnijdenis als een vorm van mishandeling die zeer ernstig en onherstelbaar is, daarnaast is het een fundamentele schending van de mensenrechten en van de lichamelijke integriteit.

Over piercings en tattoos zijn de meningen ook verdeeld, maar dit is in tegenstelling tot besnijdenis niet verboden. Piercings en tattoos zijn  tegenwoordig meer een modetrend, maar vaak is er sprake van groepsdruk. Je ziet vrij weinig mensen die geen tattoo en/of piercing hebben en de meeste mensen reageren er ook positief op ook al vinden ze het voor henzelf niet mooi, maar er zijn ook mensen die het niet mooi vinden en er ook negatief op reageren. Meestal hebben ouders er een negatief beeld over, maar een piercing of tattoo laten zetten is natuurlijk niet zonder risico, als het niet goed verzorgt wordt, kan de “wond” gaan ontsteken of de piercing wordt door je lichaam afgestoten. Aan de andere kant is het een positieve vorm van indentiteitsbevestiging volgens sociologen. Het is een van de manieren om hun identiteit en hun eigenheid als volwassenen te laten merken. Daarnaast is het ook een manier om te laten zien dat ze erbij horen.

 

Manipulatiedrang en beheersing

Tegenwoordig hebben veel mensen de neiging om zijn of haar lichaam te bewerken. Vaak willen ze op een beroemd iemand lijken, perfectie behalen of vanwege groepsdruk. Het is dan ook tegenwoordig heel normaal om een liposuctie of een facelift te krijgen. Maar is het eigenlijk wel verstandig om de natuur tegen te gaan? Hoe ver kan technologie het mensbeeld beïnvloeden?

We kunnen al lichaamsdelen vervangen door technologie. Bijvoorbeeld een elektronische hand of een been dat kan bewegen door middel van hersenactiviteit. Dit wordt echter niet gebruikt om het mensbeeld te veranderen, maar om mensen dingen te laten doen die ze eerst niet konden zoals iets vastpakken.

Behalve ons mensbeeld bewerken we ook andere dingen want tegenwoordig is de natuur niet meer goed genoeg voor ons. We hebben de drang alles te manipuleren zodat het beter wordt. Bijvoorbeeld tomaten zodat ze meer smaak hebben en groter zijn of koeien zodat ze meer vlees geven. Dit is heel gevaarlijk. Als er iets verkeerd gaat met het manipuleren kunnen verschrikkelijke dingen gebeuren.

Stel dat een tomaat verkeerd gemodificeerd is en iedereen die een tomaat eet ernstig ziek wordt. Dan verlangen we plotseling weer naar de tijd waarin de tomaten nog natuurlijk waren. Of de gevolgen van een gemodificeerd dier dat in het wild terecht komt en zich gaat voortplanten. We moeten ons leren te beheersen en andere oplossingen vinden voor deze problemen. We moeten niet te ver door gaan met het manipuleren van de dingen die essentieel zijn voor ons leven. We moeten ons overgeven aan wat de natuur te bieden heeft en leren niet aan organismen eigenschappen te verbeteren of te veranderen.

Er zijn ook voordelen bij dit nieuwe mensbeeld van modificatie en verbetering. We zullen dingen bereiken waar we vroeger niet eens over durfden te dromen. Denk aan het verlengen van het leven of ons IQ sterk verhogen. We komen door deze onderzoeken tot nieuwe ontdekkingen en vaak doet het de mensheid goed. We moeten echter wel zeer voorzichtig te werk gaan als we de mens zelf gaan modificeren en zorgen dat onze modificaties niet ten koste gaan van de natuur.

Door deze onderzoeken komen we steeds verder met transplantaties. We kunnen steeds meer organen vervangen en zelfs al bepaalde organen buiten een lichaam laten groeien. Toch moet er een streep worden getrokken wat er kan en wat er niet kan. Dit moet van de regering komen of van de maatschappij zelf.

Als we dit echter niet doen, zal het leiden tot cultuurpessimisme omdat we ons dan zo gaan bewerken dat we niet meer onszelf zijn. We laten ons zo beïnvloeden door de technologie dat er geen einde aan komt.

Volg me op twitter voor de laatste artikelen!

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.