De vliegende fundering, de Libische jaren

Door San-Daniel gepubliceerd op Monday 16 December 22:02

de basis:

Als één van jullie meewil, dan kan dat, zei mijn vader. Hij keek mijn broer en mij aan bij deze uitnodiging. Het ging om een kort verblijf in de woestijn in het weekend. Mijn vader moest contractueel aanwezig zijn bij wat nieuwe werkzaamheden. Jullie kunnen niet beiden mee, zei mijn vader, Één van jullie moet thuis blijven om op de vrouwen te passen. Dat klonk al aardig Arabisch, maar wij begrepen hem wel.  Wij vliegen vrijdag uit en komen zondag in de middag terug. Wel een regen jas mee nemen want het zou wel eens kunnen gaan regenen. Regenen, vroegen wij verbaasd? In de woestijn? Volgens ons kantoor wel, antwoordde mijn vader. Amerikanen waren altijd bijzonder goed geïnformeerd, maar dit leek ons beiden onvoorstelbaar.  Er was geen wolkje aan de lucht, alles was strak blauw. 

Het is twee uur vliegen, dat is in tijd niet veel maar in afstand wel, vervolgde mijn vader. In de nacht vriest het zelfs wel eens waar wij zijn. Er is een groot verschil in dag en nacht temperaturen. Ik besefte dat ik heel weinig wist van mijn vader´s werk en van zijn werkomstandigheden.  Hij ging gewoon van huis en kwam weer thuis en ik had mij nooit afgevraagd hoe het in de woestijn zou zijn. Ik zou het heel leuk vinden zei ik, en mijn broer zei, het maakt mij niets uit en dat maakte mij tot de uitverkorene.

Oasis Oil company was één van de grootste producenten in Libya van olie. Het was een firma die bestond uit een paar bedrijven uit Texas en het geld kon niet op. Ik had wel eens geluisterd als mijn vader met collega´s praatte maar de getallen zeiden mij toen niets. Nu in retrospect wel. Zij produceerden 300 000 vaten olie per dag en hadden diverse concessies. Die concessies werden door de regering voor een periode van vijf jaar gegund. Daarna viel een deel daarvan, elke vijfde jaar, terug naar de Libische regering. Ik heb later begrepen dat dit was om de bedrijven aan te zetten tot snelle exploratie en het "ontginnen" van  nieuwe velden. De regering ving 25% aan belasting van elk geproduceerd vat. Daarnaast werden de maatschappijen gedwongen om een percentage Arabisch personeel op de loonlijst te hebben.

Olie mensen met de "knowhow" waren van het grootste belang voor de grote maatschappijen. De belangrijkste medewerkers waren de geologen en de ingenieurs. John Tidwell vliegt ook met ons mee, zei mijn vader. Mr Tidwell had zelf geen kinderen en had zich bereid verklaard om als onze voogd op te treden als er iets met mijn ouders zou gebeuren. Het was een aardige, rustige man die wel eens bij ons thuis kwam eten en hij was één van de geologen van de maatschappij. Wat gaat u controleren vroeg ik mijn vader? Er moeten wat monsters genomen worden en er wordt een basis gestort en daar wil ik bij zijn. . Een basis, vroeg ik verbaasd? Ik kende alleen Wheelus air base Een bouwplaat vervolgde mijn vader waar een nieuw complex opgemonteerd wordt. Oh, zei ik niet beseffend dat ik getuige zou zijn een dag later van een ongelooflijke technische operatie.

Het busjes van de maatschappij kwam na het middageten langs en mijn vader en ik stapten in. Er zaten al wat mensen in het busje. Wij hadden alleen een tas voor ons tweeën mee maar er waren mensen met een koffer, die gingen wat langer schatte ik zo in. Zo Dan, zei iemand tegen mijn vader, is dat je zoon? Ja wel zei mijn vader. Looks like a fine boy to me , ging de man door en daarmee was ik afgedaan, want hij ging op technische leest door, zaken besprekend die mij over het hoofd gingen. Typisch Texas praat, iemand is a fine boy. Ik keek een beetje naar buiten en we kwamen bij een airstrip. De maatschappij had zelf wat vliegtuigjes.  Het busje reed naar het grotere type vliegtuigje, ik geloof dat het een Beechcraft was, je kon er met 6 mensen in en er paste redelijk wat bagage in. Er stonden ook pipercubs maar die waren beduidend kleiner.

We stapten in en een  man in een tshirt en een kaki broek kwam als laatste omhoog. Hi Bill, klonk het van alle kanten. Bill was de piloot. Hi Folks, antwoordde Bill en het drong weer tot mij door dat alles en iedereen Amerikaans was. Bill ging zitten, keek wat klokjes en metertjes na, frunnikte aan wat schakelaartjes en stak zijn duim op. Er kwam een man met een soort reuze accu op wieltjes aan  en even later kwamen de twee propeller motoren tot leven. Bill liet de linker en daarna de rechter stuurflappen heen weer gaan en was kennelijk tevreden. Okay folks, riep hij over zijn schouder, we zijn er klaar voor. Hij taxiede naar een airstrip toe, keek eens goed om zich heen, zei Roger, in de radio en gaf goed gas. We hipten twee keer los en stuiterde toen de lucht in. Zo zei mijn vader tegen een collega, Bill wordt steeds beter.

We vlogen niet hoog en het landschap dat zich ontrolde was een grote zandvlakte. Het continue gonzende gedreun van de motoren zorgden ervoor dat gesprekken haast onmogelijk waren.  De meeste oilboys zaten met hun ogen dicht wat te suffen. Na ongeveer twee uur vliegen trok Bill een scherpe bocht die ons half uit ons stoel drukte en ons een uitzicht gaf over een complex waar we nu omheen cirkelde. Er stonden ook daar wat kleine vliegtuigjes en wat loodsen en een soort barakachtige caravans. Is die man echt piloot, vroeg ik aan  mijn vader? Oh, ja, antwoordde mijn vader, hij is één van de betere piloten. Een cowboy, he? Ze worden te oud voor de luchtmacht en gaan dan civiel vliegen. Bill kwam hard naar beneden suizen en dacht waarschijnlijk dat hij in fighterjet zat. Hij trok het vliegtuigje recht vlak boven de grond en met een klap en wat stuiter sprongen waren wij geland bij concessie 52.

Mr Tidwell en mijn vader hadden een eigen onderkomen met airco, een doucheruimte en wat stapelbedden. Ik had niet verwacht airco aan te treffen in de woestijn. Er stond een grote Romney achtige loods, daar was een buffet bar. De mannen kregen gratis eten en drinken maar er werd geen alcohol geschonken en het meenemen en of nuttigen van alcohol leidde onherroepelijk tot ontslag. Je kon gewoon naar binnen lopen en nemen wat je wilde. De koks werkten net als de de andere mannen 24 uur rond de klok in ploegen. Mijn vader liep even later met tekeningen onder zijn arm  buiten rond en bekeek het stalen vlechtwerk. Een grote Caterpillar,  Met stalen rupsbanden schoof met zijn grote bak, tot heel ver weg een baan egaal, door het zand. Het losse zand verborg een steen harde laag daar onder. Ik zat met Mr Tidwel aan een cola en wij keken  naar de Caterpillar die heen en weer het traject van de baan egaliseerde. Hoe zou die hier gekomen zijn vroeg ik me af, we zaten echt in the middle of nowhere.

Wat is die man aan het doen, mr Tidwell, vroeg ik? Oh, die maakt een landingsbaan gereed zei hij. Bent u ook meegekomen voor deze werkzaamheden, vroeg ik? Wel nee zei hij, morgen ga ik met wat mannen de woestijn dieper in naar een interessante plek voor mij. Ik heb een paar dagen vrij en ik ga mijn hobby uitoefenen. Uw hobby, vroeg ik beleefd? Geologie, glimlachte, mr Tidwell.  Ik ga naar een versteend bos Daar stopte ons gesprek want mijn vader kwam binnen. Zo zei, hij, waarschijnlijk zul je nooit meer in je leven zien wat er nu gebeuren gaat. We zijn klaar om de stort te doen. Je moet mij  beloven dat je binnen blijft. De Caterpillar was verdwenen en de baan zag er heel goed uit .

Zelfs in de loods hoorde we het diepe gedreun van heel zware vliegtuigmotoren  die naderbij kwamen. er verscheen een stip die snel groeide en toen zag ik één van de meest onvoorstelbare grote militaire vliegtuigen die ik ooit gezien had een landing inzetten. het landde op de pas getrokken baan die de caterpillar achtergelaten had en kwam pas aan het einde daarvan tot stilstand. De motoren bleven draaien en hij keerde zich om op te kunnen stijgen. Een enorme achterklep werd neergelaten en, niet te geloven, er reed een betonwagen uit met draaiend trommel. De klep sloot zich weer en  het toestel maakte toeren, gooide de remmen los en was weer los van de baan en in de lucht. De betonwagen reed op aanwijzigingen van een voorman naar het vlechtwerk, waar Arabieren met laarsen aan en een trilplaatgereed gereed stonden om het beton te vibreren zodat de lucht er uitkwam in bellen en het geheel een mooi vlak werd. 

De chauffeur kwam een cola drinken en klokte die snel weg toen het volgende vliegtuig gedreun zich aankondigde. Een zelfde soort gigant landde, klapte een klep uit een betonwagen kwam er draaiend uit gereden en de eerste chauffeur reed zijn vrachtwagen naar binnen. Het toestel steeg op en was niet meer dan vijf minuten aan de grond geweest. Amerikaanse effiency ten top.Ik neem aan dat de toestellen van Wheelus Airbase in kwamen vliegen. Mijn vader legde uit dat er gekozen was om de stort aan het einde van de middag te doen omdat in de hete zon, het beton de snel droogt en scheurt.Nog twee vliegtuigen schat ik zo in, zei mijn vader en keek bezorgd naar de lucht die begon te betrekken.

 Een andere ploeg Arabieren spoot nu met een slang de eerste stort nat en waren zij aan het einde gekomen  dan keerden zij om en kwamen weer spuitend aangelopen. Het laatste vliegtuig had net de lege betonwagen meegenomen en was los toen de eerste druppels begonnen te vallen. Het begon te regenen en daarna te hozen. Hey, zei ik, die Arabieren zijn nog steeds aan het natspuiten. Dat weet ik zei mijn vader. Hun lange jurken kleefden aan hun lijven terwijl wij met een coke in de hand,de verrichtingen volgden van achter de glazen wand,. waarom laat u hen niet stoppen. Nee, jongen, zei mijn vader, jij moet nog veel leren. Je moet die arabieren niet in de war brengen. We hebben gezegd dat zij vandaag alles moeten natspuiten en dat doen zij zonder te beseffen waarom. Als wij ze nu laten stoppen dan lijken wij tegenstrijdige dingen te zeggen.  

Volgende keer als het niet regent, met zo´n klus dan zouden ze het wel eens  niet zo nauw kunnen nemen. Nee, als zij alles uren alles moeten nathouden, ja dan moet dat gewoon. Dat gaf mij een andere kijk op dingen. Nu roffelde de regen harde ritmes op het stalen dak van de Romney loods en buiten liep het water uit de haren en de kleding van de mannen  die in hun laarsen stonden te soppen.

San Daniel 2013

lees ook: het versteende woud, de Libische jaren 1

 

 

 

 

Reacties (7) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ja, ik kan me heel goed in jouw verhalen vinden ;) ik maak dat zelden mee dat mensen begrijpen hoe het leven in een woestijnland is.
Fascinerend en goed vertelt weer
Kijk compatriote...
Leuk verhaal, en goed geschreven. Je ziet het door jouw beschrijving helemaal voor je, en dan ben je een goede schrijver ;) het helpt dat ik in Saoudie-Arabie heb gewoond, dat Amerikaanse in een woestijnland ken ik. Leuk ;)
Had van mij wel gemogen...het was onvoorstelbaar. het was de kapitaal krachtige maatschappij en de zwaar technische olie boys in een achtergbleven land, ..dat maakte het wonder nog groter..
Wat een wonder zul jij dat gevonden hebben.
Als je zo iets ziet, draaiende betonwagens die uit vliegtuigen rijden, denk je vast dat werkelijk alles kan..
Interessant om te lezen, San... Had best meegewild.
Wel bizar, die vrachtwagens met beton invliegen. Leuk verhaal!