Schorpioenen, de Libische jaren

Door San-Daniel gepubliceerd op Monday 16 December 22:02

270px-SCORPIO_MAURUS_PALMATUS.jpg

gevaarlijke jampotjes.

Mijn broer was al enige tijd in de tuin bezig en dat verbaasde mij. Mijn broer las veel en dat vond ik prettig want dat betekende dat ik ook leesvoer had, maar actief in de tuin bezig zijn, was iets dat niet bij hem paste. Na een tijdje liep hij onze tuin uit en verdween langs de zoom van het gezamenlijke parkeerterrein. Af en toe stopte hij en tilde hij wat stenen op. Ik keek hem na tot hij om de hoek en uit het zicht verdween. Ik zat op mijn drie traptreden te lezen. Huizen in Libië worden iets verhoogd gebouwd op een soort gestorte betonnen plaat. Die plaat wordt opzettelijk groter gemaakt dan het huis. Daardoor krijg je automatisch een verhoogd terras om je huis.  Je kunt dan veiliger om je huis lopen. Warme landen brengen altijd nare diersoorten met zich mee.

Ik zat altijd op de drie treden die naar de omloop leidden, te lezen. Het was mijn favoriete plekje. Door de ligging was het een relatief koel plekje en de koude tegels waren prettig om op te zitten. Je zat dichtbij de achterdeur. Je kon je boek wegleggen en met een paar stappen stond je in  de keuken waar je dan wat te drinken kon nemen, om vervolgens weer snel  terug te keren naar de neer gelegde avonturen van mijn broer´s voorkeur in leesvoer.. Boeken waren moeilijk te krijgen in een land dat sterk analfabetisch was en dan ook nog eens  een afwijkend schrift hanteerde met veel uithalen en krullen. Europa is erg op het geschrevene ingesteld, je vindt tijdschriften of boeken in welke supermarkt dan ook en in vele kruidenierswinkeltjes. 

270px-Scorpio_maurus_Mesobuthus_eupeus_O

In Tripoli waren geen supermarkten. Er waren winkeltjes waar ze wat brood en blikjes en groenten verkochten en dan had je het wel gehad. Er werden geen  Arabische tijdschriften verkocht laat staan, dat er voor de gehate buitenlanders gecatered zou worden.  Ons deel van de wereld is zo ontzettend luxe in vergelijking, dat er geen vergelijking te trekken valt. Mijn broer en ik lazen voornamelijk Engelse boeken en ik was afhankelijk van zijn voorkeur.

Mijn vader was geabonneerd op de Time magazine en op de National Geographic magazine, die hij op zijn kantoor ontving en als die door vele collegiale handen waren gegaan, belandden zij met enige vertraging onder onze thee tafel op nette stapeltjes. In de April uitgave had een boeiend artikel gestaan over schorpioenen, mijn broer en ik hadden het een aantal malen gelezen. Gewoon omdat het aansloot bij een stukje werkelijkheid van ons eigen leven, Libïe barstte van de schorpioenen.

Je las in Juni, de Time van April, maar dat maakte niets uit, in een land dat afgesneden is van de beschaving zoals wij die kenden, had elk blad uit die beschaving nieuws waarde. Ik had de pech dat mijn broer sterk thematisch las. Hij kocht of ruilde boekjes met Amerikaanse klasgenoten die ze weer op de Amerikaanse Airbase kochten.  Wij kwamen dan wel op de zondagen op Wheelus airbase, om een kerkdienst bij te wonen maar dan waren de winkels dicht. 

Wij hadden een pasje dat ons alleen toestemming gaf om op zondagen op de Airbase te zijn. Amerikanen hadden vrijere toegang tot de basis. Zo kwam ik op vrij jeugdige leeftijd in contact met de Superhero magazines, zoals  Superman, Captain America of Gi. Joe, wat een verdraaide kijk opleverde over hoe de wereldoorlog door toedoen van heel dappere G.I´s gewonnen was. Met steevast een paar Duitse woorden er in om het realiteits gehalte op te krikken. De paar Duitsers die er in voorkwamen, hadden altijd namen zoals Hans, Heinz, Claus of Fritz en hadden geen van allen de oorlog gewild. Zij riepen Achtung en lieber Gott en schoten hun Snauzers leeg op de helden die Europa kwamen bevrijden. 

270px-Scorpion_eating_solifugid_%28Marsh

Als je er tien gelezen had, dan kon je de volgende  zelf schrijven. Ik betreurde mijn broer´s smaak. Maar waar niet is, verliest de keizer zijn recht. Hij had tijden dat hij geobsedeerd was door cowboy verhalen, daar kon ik niets mee, ik vond dat ongelooflijke domme macho verhalen. Uit mijn studie zou ik in een later leven  leren dat het allemaal "flat characters" waren, die de hoofdrollen speelden. Er was één uitzondering, in mijn optiek, op dat geheel en dat was de cyclus over Winnetou, het indianen opperhoofd. daar hadden wij twee Nederlandse delen van,, die niet aansloten. Hauw, ik nog altijd niet weten, hoe aflopen gaat met bleekgezichten en gespleten tong... en toen ik mij jaren later weer in streken bevond om die kennis te vergaren, was mijn leeftijd het interesse vlak van Winnitou, gepasseerd. hauw.

Mr Harper had  op school een soort boekenkastje neergezeten en  in de pauze onder zijn auspicïen mocht je daar uit lezen, het nadeel was dat je met veel onderbroken verhalen bleef zitten. Mijn moeder´s boekenclub stuurde geen boeken naar Libïe en de weinige boeken die zij meegenomen had, waren door mij gelezen.Er was gewoon in Libïe niets! Terwijl de hele wereld buiten Libïe kennis nam van Zorba de Griek, bleven wij verstoken  van zelfs bioscopen of films. Welke arme Libische drommel zou naar een film gaan en dan alleen maar geconfronteerd worden met beelden van luxe die zij nooit zouden bereiken. Waar straten op het scherm gevuld waren met auto´s en vrouwen in spijkerbroeken die ook auto´s reden en zelfs helden rollen vervulden. Er was een oud theater uit de Italiaanse koloniale tijd, die films vertoonde waar alles in Arabisch, nagesychroniseerd werd omdat er zoveel analfabetisme heerst in Libíe.

Wij moesten ons zelf vermaken. Over de dag zaten wij op school, maar als de schoolbus deuren achter je sloten en je liep naar je huis dan was je weer in die andere wereld gestapt, die wereld die nog veel in te halen had en die gedreven werd door fanatisme en haat. Rudyard  Kipling zei het al in één van zijn vroegere gedichten, East is east and West is west and never shall the twain meet..   Het is triest maar ik moet hem gelijk geven. Andere werelden met totaal andere denkbeelden.

192px-Venn0001.svg.png

 Net als met een venndiagram in de wiskunde, waar twee cirkels die elkaar ten dele overlappen, een gearceerd gebied de gemeenschappelijk verzameling aangeeft, zo waren wij te samen met de Libiërs, als exponenten van een grotere achterliggende verzameling bijeen gekomen in het punt waar de verzamelingen elkaar overschrijven.  Maar met zeer weinig overeenkomsten. Als men zich in het rode deel bevond dan kon men nog op een zekere mate van tolerantie rekenen, maar daar buiten golden weer de wetten van de achterliggende gewoontes. 

Mijn broer kwam weer in zicht en zag mij kijken. Hij wenkte mij en toen ik bij hem stond, vroeg hij wil jij wat glazen jam potjes halen uit de keuken, we gaan op jacht.  Hoe bedoel je potjes en we gaan op jacht, wilde ik weten? Haal ze nu maar dan mag je mij helpen. Ik kwam met vier potjes terug. Wij gaan schorpioenen vangen zei mijn broer. Oh, zei ik waarom? Om te verzorgen en te bestuderen legde hij uit Als we er genoeg van hebben geven wij ze aan mijn Arabische vrienden, die frituren ze. Ik had dat soort hapjes weleens gezien, gefrituurde zeepaardjes en schorpioenen. Het leek mij een geweldig plan. Kijk zo komt een oud April nummer van National Geographic toch nog eens van pas. 

300px-Peking-011.JPG

Wij wisten dat schorpioenen 12 ogen hadden over hun lichaam verspreid. Geen angel hadden, maar een stekel op een gif knobbel en giftig waren. Dat zij een zacht raspend geluid maakten met hun poten alvorens aan te vallen, een geluid dat wij nooit zouden kunnen waarnemen en dat zij eerder zouden vluchten dan aanvallen. Ik vroeg mij af of de national geographic schrijver zelf wel eens schorpioenen had gevangen en of het waar was dat zij vluchtgedrag vertoonden. Een kind  kan de was doen zei mijn broer. Wij willen diverse soorten en zij kunnen niet bijelkaar in een potje want het zijn kannibalistische beesten.

Ik heb er acht gelokaliseerd, vermeldde hij trots. Wij kenden het artikel zo wat uit ons hoofd en ik wist dat zoiets niet onmogelijk was. Onder stenen,kom je ze tegen, ze graven zich in, in holtes en ruimtes, kortom met de national geographic in de hand maakte ons duivels gebroed geen schijn van kans. Wij liepen naar de eerste vindplaats, een lange platte steen. Hoe pakken wij ze vroeg ik. Voor het mooie, zei mijn broer, pak je ze bij de gifstaart met een pincette, maar je moet ze heel voorzichtig behandelen anders beschadig je hen. Ik hoopte dat schorpioenen net zoveel bezorgdheid ten toon zouden spreiden naar ons toe. Voor de duidelijkheid zei ik, ik schop de steen weg en je pakt hem op. Nou nee, zei mijn broer, ik houd het potje vast en jij laat hem daar inzakken.

Dat dacht ik niet, zei ik, no way! Wat ben jij een schijterd zei mijn broer. Ok zei ik, ik doe het, maar dan doe jij het eerst maar even voor. Dat kan niet zei mijn broer want ik houd het potje al vast. Ik ga maar weer eens lezen, vond ik en maakte aanstalten om weg te lopen. Wacht even zei mijn broer, ik heb een takje, we leggen het potje neer en drijven met een stokje de schorpioen het potje in. Dan doe jij de deksel er op. dat vond ik acceptabel. Het was een goede manier. Je haalde een steen weg en wroette in het zand rond de schorpioen die volgens ons geen geluid maakte, en ook geen vluchtgedrag vertoonde en je dreef hem naar het potje terwijl zijn staart met de gif stekel woedend van links naar rechts sloeg. Het glazen potje gaf hen geen houdvast en je zette het snel rechtop en je schroefde de deksel er op. Mijn broer maakte met zijn zakmes wat luchtgaatjes en nummer één zat gevangen.

270px-Deathstalker_ST_07.JPG

Terugblikkend weet ik nu dat we meteen één van de giftigste soorten te pakken hadden, wiens gif aan dat van de dodelijke cobra gelijk stond .De vijfstreep schorpioen die uiterst dodelijk is. Hij kwam in het National Geograpic artikel niet voor. De vier potjes waren snel gevuld en wij namen ze mee naar huis. Ik denk dat mam dit niet moet weten, zei mijn broer en ik begreep hem, vrouwen reageren nu eenmaal anders op schorpioenen dan de jagers die hen verstrikt hebben. Mijn broer en ik deelden een slaapkamer en daar onder zijn bed vonden onze vriendejes hun plekje. Dichter bij je baasje kon je niet zijn.

Zij bleven wonderwel in leven, mijn broer voerden hen sprinkhanen en stukjes vlees en druppelde af en toe wat water naar binnen. Onze collectie, die na een paar weken was uitgegroeid tot een ware stam van schorpioenen 14 in totaal, we hadden mooie doorzichtige, een zwarte, wat kleiner exemplaren, werd ontdekt op een moment toen wij op school zaten. Mijn moeder kreeg zowat een beroerte toen zij onder het bed wilde vegen.  Daar stonden potje na potje met schorpioenen. Toen we thuis kwamen wisten we dat er iets mis was. Ga eens zitten zei mijn moeder, wie heeft die ondieren het huis in gebracht?  Als u het over de schorpioenen heeft, antwoordde mijn broer, wij en hij wees naar ons beiden, door zijn wijsvinger heen en weer te bewegen tussen ons.

Waarom, zei mijn moeder, geschrokken? Ze doen toch niets, vroeg mijn broer? Ik wil ze niet in mijn huis hebben sprak mijn moeder gedecideerd. Nou dan ruimen we ze wel op zei mijn broer. Dat heb ik al gedaan, antwoordde mijn moeder, ik heb ze  Mohammed laten weghalen. hebben jullie nog meer ongedierte in mijn huis gehaald. Nee, zeiden we en we zagen voor ons geestes oog hoe Mohammed aan tafel onze vriendjes, gefrituurd en al wegwerkte.

San Daniel 2013

lees ook de vliegende fundering, de libische jaren

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Interessante reeks artikelen...