Het doebi spel, de Libische jaren

Door San-Daniel gepubliceerd op Monday 16 December 22:02

Het doebie spel:

Het leven in Tripoli voor de buitenlanders, speelde zich af op een paar plaatsen. Je vader, werkte natuurlijk, dus die ging naar het kantoor en in het geval van mijn vader had  hij meerdere werkplekken. Hij werkte op het hoofdgebouw van de Oasis Company, maar vloog een paar keer per maand naar de woestijn. De maatschappij had eigen pipercubs en eigen piloten. Af en toe moest hij met wat collega´s wat verder, dan waren zij een paar dagen In Benghazi, er waren plannen om een olie overslaghaven te bouwen, of een drijvend olie pijpleiding een stuk de zee in. Daar kwam veel techniek bij kijken, techniek waarover Libië en haar onderdanen niet beschikten. De oliemannen uit Texas, waren de meest ervaren oliemensen in de wereld. Zij kwamen uit de wereld van de beroemde Texaan  Adaire, de man die brandende olie putten kon blussen. Mijn vader en die mannen of die mannen en mijn vader waren techneuten pur sang.

De maatschappij wist dat en legde die mannen in de watten. Vaders hadden zo nog wat afwisseling en brachten hun werktijd met soortgenoten door. Ik ging naar school en de Oil Company school was vijf dagen per week  een onderdeel  van mijn leven. Voor mijn broer gold het zelfde, Hij volgde een opleiding aan de Advanced College of Technology, een Brits/ Amerikaans instituut in Tripoli en de Arabische studenten die daar toegelaten werden waren van goede huizen en verschilden in hun levenswijze van de stenen gooiende, niet moslim hatende meute. Zij kwamen uit landen zoals Syrië of Lebanon, om in Tripoli de opleiding te volgen. Het zou de eerste generatie goed opgeleide Arabische techneuten worden.

De selectie was niet mis. We waren in het begin van de jaren ´60 en in Amerika werd  rassen segregatie pas opgeheven in 1963 en werden met rellen en bescherming van politie gekleurde studenten toegelaten op "blanke" scholen. Derhalve moest de Amerikaanse maatschappij wennen aan het idee dat mensen gelijken waren. Zulk ideeéngoed druppelt langs door. Het was echter in het belang van de Amerikaanse oilemaatschappijen in Lybia, om Arabische studenten te vormen in technische vakken. omdat zij verplicht waren een percentage Libiers op de loonlijst te hebben. Het is dan prettige te weten dat je dan allen uit het zelfde liedboek zingt, of te wel dat je goed technisch gevormd bent en niet zo maar wordt toegevoegd op de loonlijst. De mensen die je ongevormd moest aannemen waren een gevaar voor hun technische omgeving. Die betaalde je dus om niets te doen. 

Mijn vader en mijn broer en ik hadden nog een leven buiten ons huis in Lybié. Mijn moeder en mijn zusjes absoluut niet.Mijn moeder kon alleen naar de soek gaan om boodschappen te doen als mijn broer of ik mee gingen. Overdag zaten wij op school, dus zat zij " gevangen" in huis. Als mijn vader een weekend in de woestijn was, dan gingen we met haar mee, terwijl de zusjes thuis bleven. Je nam een paarden taxi naar het centrum  en mijn moeder was ingepakt in kleding, met een hoofddoek om en dan nog moest je oppassen dat zij niet lastig gevallen werd.

 Een vrouw op straat, een blanke vrouw, was al aanstootgevend.  Omdat wij meeliepen was het duidelijk dat de vrouw die met ons meeliep, onder haar kleding blank was. Als je niet meeliep dan werd zij zeker lastiggevallen, want een vrouw gaat niet alleen over straat. Mijn zusjes konden gewoon niet mee omdat mijn broer en ik, niet mijn moeder en mijn zusjes konden beschermen. Als je een arabier met zijn vrouw zag lopen dan volgde zij hem, een paar passen achter hem lopende. Nooit zou je een stel gearmd zien lopen of hand in hand, ja dan lokte je problemen uit. In het openbaar werd niet gekust dat was in strijd met goede zeden. Dan werd je op zijn minst bekeurd.

Ik denk dat het niet eens lust was of verachting van vrouwen het was meer een belediging naar ons ras toe. Ik raak je vrouw aan. Ik onteer je moeder, Ik versper je zus de weg en betast haar in het voorbij lopen. het is niet voor te stellen maar het was zo. Mijn moeder´s uitjes bestonden aan de zijde van mijn vader, goed ingepakt en met een hoofddoek om. Of naar de eredienst op Wheelus Airbase op een zondag, waar je gewoon vrij rond kon lopen. Wij beseffen niet half wat een bevoorrechte positie Europeanen en Amerikanen genieten in hun respectievelijke landen. Je waardeert je vrijheid pas echt als een hoog goed, als je een tijd in een achtergebleven land hebt gewoond met een stenen tijdperk mentalititeit. Wij werden gehaat en onze vrouwen werden veracht en gehaat en begeerd.

Als ik uit school kwam dan wachtte mij eerst een kop thee en dan mocht ik buitenspelen. Dat mocht tot het etenstijd werd en daar na moest ik huiswerk maken. Er waren een paar Arabische gezinnen op het complex komen wonen. Gezinnen met jongetjes van mijn leeftijd. zij gingen naar een Frans Arabische school. Met wat Frans en wat Arabische woorden konden we ons enigsinds verstaanbaan maken. Tikkertje verveeld snel en we hadden een prachtig spel bedacht. Mohammed, Ali en zijn broertje Abbat Misjier  en ik. We noemden het spel Doebi.  Het waren mij vriendjes. Anders kan ik het niet zeggen en we speelden geweldig leuk met de weinige taal die we hadden om elkaar dingen uit te leggen.

Zij leerden mij tellen in het Arabisch en een soort dobbelspelletje waar je steentjes achter je rug houdt en dan je hand gelijktijdig opent met die van je tegenstander en zijn steentje wint of jouw steentje verliest

Het was begonnen dat zij nieuwsgierig over het hek hangend naar mijn zusjes op de schommel hadden gekeken. Ik zat te lezen op het trappetje naast de bloemperken en ik hield mijn zusjes in de gaten. Toen mijn zusjes naar binnen gingen wenkte ik hen en weifelend kwam één van de jongetjes de tuin in en ging op de schommel zitten. Het ijs was snel gebroken en we hadden een leuke middag. Het klinkt niet als heel opwindend vandaag de dag met gameboys en wat dies meer zij, maar met haast geen middelen hadden we het echt leuk. Zij kwamen uit Egypte en de vaders deden iets met een ambtenaren functie. 

Ik leefde in twee werelden, op school met de Amerikaanse medeleerlingen in een soort mini Amerika en na schooltijd woonde ik in Libië in mijn tuin. Je kunt maar zo vaak hinkelen, schommelen of steentje gok doen en dan verveel je je toch. Zo werd het doebie spel geboren. Ik had een tennisbal en wij begonnen met lummelen. Je gooit de bal over naar je vriendje en als de jongens in het midden de bal vangen dan wissel je plaats en ben je de lummel.Abbat leerde mij wat woorden, hij wees het vuilnis vat aan en noemde het arabische woord, een paar stenen op een hoopje en een arabische woord. Ik moest dat net zolang herhalen tot ik het goed zei. Ik leerde hen de Engelse woorden, maar omdat ik in de minderheid was bleven de namen overwegend Arabisch.

De regenpijp heette een doebie. Ons spel was een soort basebal maar dan zonder knuppel want die hadden we niet. De hoop stenen, het vuilnisvat en de regenpijp vormden ruwweg drie honken. Waar de gooier stond was het eind punt. De gooier ging met zijn rug naar "het veld" staan achterste voren en één vanger stond in het midden. De gooier smeet de bal hoog in de lucht over zijn schouder en de vanger probeerde die zo snel mogelijk te bemachtigen. De eerste renner racede ondertussen naar een honk. De vanger trachtte hem te raken met de bal en als dat lukte dan was die renner af. 

Met zijn vieren kon je het niet spelen, al snel leerde de ervaring dat je op zijn minst 8 tot 10 spelers nodig had. Onze middelen tot communicatie waren beperkt, maar kinderen redden zich in de regel uitstekend. Mijn vriendje Abbat, kwam dan naar het hek lopen met wat jongetjes van zijn school en vroeg met zijn wenkbrauwen opgetrokken, Doebi? Ik haalde de tennisbal en de volgende uren was het joelen en lachen en rennen.

Het was een leuke tijd. Abbat, mijn beste Arabische vriendje, die mij leerde hoe je in het Arabisch moest groeten. Je stak je linkerhand uit en met je rechterhand raakte je je hart aan om vervolgens met  die hand je lippen en jj voorhoofd aan te laten,. Salam la likeem. Ik voel geen kwaad, hand op het hart, ik spreek geen kwaad, hand aan je lippen, ik denk geen kwaad van je, hand langs je voorhoofd.  Mijn Amerikaanse vriendjes zouden mij onder mijn kont geschopt hebben als zij mij zo zouden hebben gezien. Abbat mijn beste Arabisch vriendje, die in 1967 met een wilde blik in zijn ogen, mij zou trachten te stenigen.  

San Daniel 2013

lees het vervolg door op de link te drukken: het rijbewijs, de Libische jaren

Reacties (3) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Een mooie kijk in je leven .
In een mooie wereld wordt ieder mens als mens beschouwd en behandeld , respect
Heel boeiend, deze reeks verslagen.
Ja dat is eens wat anders dan onze vrijheid hier! Mooi te volgen zo!