De Nederlandse school en de O.C.S, de Libische jaren

Door San-Daniel gepubliceerd op Monday 16 December 22:02

twee lieve Juffen

Het huis waar wij gingen wonen werd vergoed door de olie maatschappij. Het lag aan de buitenrand van Tripoli. Het was een ruim huis  met aan drie kanten een tuin.  De tuin was omringd door een meer dan mans hoge muur en in die tuin stonden twee hoge palmbomen en een verdroogde citrusboom. Het lag in een U vormige complex van soortgelijkige huizen. Kleine potjes hebben grote oren en ik herinner me nog dat de man van de company die mee ging om huizen te bezichtigen een prijs noemde. Mijn hoofd heeft altijd naar getallen gestaan.

De huur van het huis was 400 pond per maand. Dat zei mij toen niets. Nu wel, dat huis kostte in het begin van de 60 er jaren toen de pond nog op tien gulden stond, 4000 gulden per maand. Het huis had een hal annex ontvangst ruimte, een salon met daarnaast de keuken en een badkamer en drie slaapkamers. Het geheel was misschien 10 bij 10 meter zodat de totaal oppervlakte 100 vierkante meter was.  Alles was duur in Tripoli voor de "rijke" buitenlanders. Geloof me,  het huis rechtvaardigde de huurprijs niet.

Het maakte de company niets uit, zij wilden hoe dan ook dat de olie boys, de echte techneuten tevreden waren. Dat als zij de woestijn in gevlogen werden,om daar te werken, een week op en week vrij, zij zich geen zorgen maakten om hun gezin. In de week vrij, ging mijn vader wel een paar dagdelen naar het hoofdgebouw in Tripoli waar hij een bescheiden kantoorruimte deelde met 2 andere Oil engineers. Er was veel vraag in de wereld naar mensen die echt van haver tot gort het olie bedrijf kende en Libië was geen prettige plaats om te wonen. 

Na een paar dagen zei mijn vader tegen mij, morgen dan loop ik met je naar de Shell school. Die ligt hier twee straten vandaan en dan begint je schoolleven weer. Ik heb nooit een hekel aan school gehad en aan  de lagere school die ik in Nederland achtergelaten had hield ik prettige herinneringen  over. In die tijd waren de klassen groot en er waren maar zes klassen lagere school omdat de kleuter periode niet geïntegreerd was met de lagere school.

Samen met twee meisjes en ander jongetje kwam ik 2 keer in de week iets vroeger naar school en de hoofd meester die een lagere akte Frans en Engels in zijn bezit had gaf ons dan een uurtje les. Op een vrijdag middag bleven het zelfde jongetje en de twee meisjes en ik achter en kregen wij van de zelfde hoofdmeester, die zich ontpopte tot een reken wonder, de beginselen van algebra, Hij stoomde ons klaar voor de middelbare school, de echte middelbare school, zoals hij zou zeggen. Hij leidde ons de wereld in van priem getallen en leerde ons worteltrekken. Wortels die uitkwamen.

Daartoe betaalde we 2 kwartjes per les, twee muntjes die je op de hoek van je tafeltje legde. Onder de uitleg liep hij langs en stak het geld bij zich.Het was een zwaar Christelijke school en hij had ons uitgezocht. In zijn woorden die niet erg pedagogisch waren, hij had het kaf van het koren gescheiden. Ik neem aan dat wij het koren waren.

In een tijd dat Cito toetsen nog niet bestonden en meesters en juffen geplaagd werden door 40 leerlingen in een klas en kinderen nog bleven zitten, waren wij zijn rustpunt in de week. Die kindertjes, die echt geïnteresseerd waren en dingen snapten.  Hier kon hij zijn didactisch ei kwijt en wat een luxe aan 4 kindertjes, het verschil was groot met de andere leerlingen en het woord van de hoofdmeester was heilig en zijn advies werd gevolgd. Hij verwees kindertjes naar de Ambachtschool of Huishoudschool, naar de Ulo of Mulo of naar wat hij zo fraai, de echte middelbare school noemde. Aan zijn woord werd niet getwijfeld.

Nu ligt de aandacht veel meer op kindertjes met leerproblemen, om die  extra te begeleiden, dat was toen een hopeloze taak. Toen vestigde de leerkracht van klas 5 de aandacht op zijn favorieten en de hoofdmeester in de zesde klas borduurde daarop voort en richtte zich op die paar spruiten die in zijn ogen zijn gelijke zouden worden. De maatschappij stak in de 50 er jaren anders in elkaar.  

Ik was nieuwsgierig hoe de Shell school zou zijn, met name was ik benieuwd  naar de kindertjes. Misschien woonden er wel een paar in mijn buurt, want ik miste mijn vriendjes, die ik  zo abrupt had moeten achter laten, erg. Zo is het leven van Olie mensen, Het zijn "suit case" people. Koffertje gepakt? We zien wel waar het volgende contract ons brengt.

De experts herhalen steeds op een andere  plek het zelfde trucje tegen een overtrokken loon. We komen ergens, We bouwen binnen 4 jaar een zwaar technisch project, we draaien een jaar proef en dan volgt de overdracht en ... we komen ergens... Voor de kinderen is het anders die worden steeds uit hun omgeving waar zij net in genesteld zijn, weggetrokken en zonder inspraak in een ander land geplaatst.

Het was het begin van een warme dag en mijn vader en ik liepen het erf af. Ik voelde mij gespannen onzeker maar koesterde  toch de verwachting van het avontuur.  Let goed op, zei mijn vader, je moet zelf naar huis terug lopen en als je de weg kwijt raakt is er niemand die je verstaat. en dan zien we je nooit meer terug. Na een paar afslagen en kronkel straatjes kwamen we uit op Calle Benghazi, staken die over en na nog een wir war van straten stonden we voor een omhekte villa. Ik had ijk punten in me opgenomen, want mijn vader´s woorden waren goed tot mij doorgedrongen. 

Het zag er afstotend onvriendelijke uit. een zwaar hek dat op slot zat met een bel er naast. Een muur die alles omsloot met daar nog eens een traliewerk op. Het leek wel een strafkamp dat je binnen liep. Een tuinjongen opende het hek en wij liepen naar de brede voordeur. Ik herinner me nog  dat ik dacht; in naam van Oranje doe open die poort, toen mijn vader op de deur bonsde. Een vriendelijk ogend dame glimlachte mijn vader hemels tegemoet. Mijn vader had altijd dat effekt op vrouwen. Hij straalde altijd: intelligent oermens uit. Vrouwen zwijmelden altijd. Zij hoorden in de verte de aah oooe a hha oe aah oer brul van Tarzan al en zagen een beschaafde figuur die spottend met de wereld omging. De wereld was van hem.

Ik had u al verwacht zei, de dame die wellicht vrijgezelle was en een mogelijke prooi op zag doemen. Dat blijkt uit niets glimlachte mijn  vader  die de uitgestoken hand aanpakte en licht kuste. De juf, want dat bleek  zij later te zijn  bloosde tot diep in haar nek. Charmeur dat hij was, er was niets gebeurd maar ik voelde het verraad naar mijn moeder toe. Ik verachtte hem op zulke momenten. Altijd dat geflirt en gerommel en ondertussen heel beschaafd zijn. De man van de wereld. Later zou ik leren dat er een Engelse naam voor zijn verschijning bestond : a lady´s man.

Er is een type vrouw dat macht en geld ruikt en als dat ook nog eens in de persoon aantrekkelijk verpakt is dan werkt dat als een magneet. Des te meer, als zo´n man onbereikbaar is, om dat die al verbonden is. Dat maakt die mannen onweerstaanbaar aantrekkelijk. Later in een studie Historische letteren zou ik dat beter begrijpen, de drijfveren van Hoofse liefde. De onbereikbare liefde.

Zullen we dan maar binnen komen vervolgde mijn vader en zonder het antwoord af te wachten duwde hij mij bij mijn nek voor zich uit. Dit is mijn zoon, Daniel, sprak mijn vader plechtig. Wilt u ook wat thee zei de juf, ik ben net wat aan het zetten. Helaas, zei mijn vader dat moet ik van u te goed houden, ik heb dringende zaken te regelen. Hij maakte een lichte buiging, alsof hij afscheid van de koningin nam en zei madam, met een knikje van zijn hoofd.    De juf keek hem even na en sloot de deur. je vader is een echte heer, vond zij, heb jij trek in thee? Je bedoelt, dacht ik, je vader is echt heerlijk, maar ik zei, als ik u niet ontrief. Oh zei ze, jij wordt precies je vader en daar heeft zij gelijk in gekregen maar dan zonder de lelijke trekjes.

Er stonden twee eettafels in een ruimte en daar zaten in totaal zo´n 14 kinderen omheen. Dat was de hele school! Mijn oude gereformeerde hoofdmeester zou gekwijld hebben van vreugde. Helaas moest die noest werkende pedagoog het doen met de spaarzame kwartjes op de hoeken van de tafeltjes van de uitverkorenen. Ik werd voorgesteld en de kinderen keken even op. Iedereen had een kopje thee met een biscuitje naast zich. Niet voor te stellen. Ijdelheid der ijdelheden, zou mijn hoofdmeester, God hebbe zijn ziel, geroepen hebben.

Dit was de enige klas met alle niveaus in een lokaal. Tafel 1 was voor de jongeren zeg tot 9 jaar en tafel twee, van mijn  vader´s juf zal ik maar zeggen, had de oudere kinderen, ik hoorde daar bij.. Ik kreeg een blaadje met wat sommen. Niet te geloven, wat breuken, wat procent sommetjes en het bekende:  Piet vertrekt met een snelheid 8 kilometer per uur om een traject van 30 kilometer af te leggen, zijn vriend Jan vertrekt 12 minuten later met een snelheid van 10 kilometer per uur waar en wanneer komen.. Ik leverde na korte tijd mijn blaadje in. Hier heb je een taaloefening zei mijn vader´s juf. Ik kijk ondertussen je werk wel even na.  

Er stond even later een grote krul over het hele blaadje, Zo´n raar oud goed teken.  Niets fout, nogal wiedes, mijn ouders hadden de kwartjes niet voor niets aan de hoofdmeester betaald! Ik had mijn taaloefening af en mijn vader´s juf keek het na, dat is heel goed, sprak zij voldaan. Hier is een boekje en ga maar lekker buiten lezen. Daar zat ik dan in de zon met een boekje van, hou je vast, wat wij op mijn oude school in de derde klas hadden gelezen, Jaap en Gerdientje, het kon niet oubolliger. Daar zat ik me dan suf te vervelen. Het was duidelijk hier ging ik niet veel leren. 

De deur ging open en een jongetje kwam naar buiten, ik heet Cor, zei hij en hij stak zijn hand uit. Ik schudde zijn hand en vroeg, mag je ook gaan lezen? Ik mag altijd gaan lezen antwoordde hij. Ik neem een eigen boekje mee van huis. Oh, zei ik, dat leek mij een goed idee. Mag ik eens kijken, vroeg ik? Het was een boekje met een plaatje van de jungle  erop, en een avonturier die met een machette stond te hakken op een monsterlijk grote slang. Bob Morane stond er boven en de geheime tempel. Dat leek me wel wat. ik heb het al twee keer gelezen, zei Cor, wil je het lenen? Graag, dank je wel, zei ik.

Het geeft niet wat je doet, vertelde hij mij, je gaat altijd over. Ik ben hier al drie jaar. Volgende jaar gaan mijn ouders naar Oman, dan kom ik op een soort gelijke school. Oh, zei ik. We worden geparkeerd, weet je, zei hij. Ouders sturen ons naar school en wij zijn onder de pannen. Nee, antwoordde ik, mijn vader wil echt dat ik iets leer. Wel, nee zei Cor, dat denk je, hij heeft zijn eigen leven, formeel heeft hij voor je gezorgd. Pas heel wat later, toen Cor al lang uit het gezicht verdwenen was, besefte ik dat hij gelijk had.

Het was middag en de school ging uit. De juf kwam naar buiten en ontsloot het hek. Ze gaf mij een briefje en zei, wil je dit aan je vader geven, als hij vragen heeft kan hij me altijd bellen. Een auto met chauffeur kwam Cor halen. We zwaaiden voorzichtig naar elkaar toen hij weg reed. Ik nam mij zelf voor om bij thuiskomst  mij meteen in Bob Morane te verdiepen. Mijn zoektocht begon.

Ik vouwde het briefje open. De tekst was onschuldig maar beladen. U kunt mij altijd bellen .. gevolgd door het nummer.. Eerst gooide ik het briefje weg, ik wist wel weer hoe laat het was. Daarna liep ik  haast in enen goed naar huis. Zo, vroeg mijn vader, die geïnteresseerd wilde zijn toen ik thuis kwam, hoe is het je afgegaan? Goed, antwoordde ik, ik heb wat sommetjes en zo gemaakt en toen mocht ik buiten spelen. Lang, vroeg mijn  vader? Een paar uur antwoordde ik.

 De volgende dag gaf ik het boekje terug aan Cor. Ik moest wat sommetjes maken en een taal oefening en even later mocht ik weer buiten spelen. Na drie dagen werd mijn vader wantrouwig. Waarom mag jij steeds buiten spelen, vroeg hij, mijn schooltijd was heel anders. Ik weet het ook niet, antwoordde ik. Ik heb steeds alles goed en dan ben ik klaar. Juist, zei mijn vader. Ik wist uit ervaring dat mijn vader dan tot een oordeel gekomen was. Ik ga morgen wel met je mee, zei hij. 

We liepen de deur door en de zwijmelende juf keek mijn vader alleen maar lief aan. Mijn zoon zegt dat hij steeds buiten mag spelen onder lestijd zei mijn vader. Dat klopt zei de juf, hij is heel goed, hij weet alles al. Juist, zei mijn vader en met een klein knikske van zijn hoofd verdwenen wij uit haar leven. 

Morgen moet ik wat projecten in de woestijn na lopen, zei mijn vader, Volgende week ga je naar een echte  school. Die woorden deden mij denken aan mijn oude hoofdmeester. Ik geef je op voor de O.C.S. zei mijn vader, De American Oil Company School. Je spreekt wel geen Engels, maar dat leer je wel. Ik knikte gedwee,  tegenstribbelen had geen zin. Ik ging in de tuin zitten en dacht, zelfs Cor zie ik nooit meer. De kip die vrij rond liep in onze tuin benijdde ik, was ik maar die kip dacht ik. 

San Daniel 2013

lees door op de link te drukken het vervolg: De gele bus en de O.C.S.,de Libische jaren..

 

Reacties (5) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ik heb het nooit als negatief ervaren, ik kijk redelijk neutraal tegen nieuwe ervaringen aan.
Maar wel heb je hier een enorme flexibiliteit door opgedaan, is misschien het positieve ?
Een eenzame schooljeugd, zo te lezen.
Indrukwekkend verhaal
Ja, gossie, kinderen zien veel meer dan ouders bevroeden...
Dat hakt er in, de eerste indrukken zijn soms als brandnetels, blijven een hele tijd schrijnen totdat je het snapt en er iets van vindt.