Drie naakt danseressen, drie levens :Mata Hari

Door San-Daniel gepubliceerd op Friday 28 September 12:14

Het leven van Mata Hari , de exotische danseres was niet bepaald een dansfeest. Geboren in Leeuwarden maakte zij op jeugdige leeftijd mee hoe haar vader failliet ging . Haar ouders raakten gescheiden en haar moeder stierf twee jaar daarna. Toen haar vader in Amsterdam hertrouwde moest Margartha, zo als zij in het echt heette, bij haar peetvader onderdak zoeken: zoals zovelen in haar tijd zocht zij de ontsnapping uit haar omstandigheden in een huwelijk op stand . Sommigen zijn gewoon niet voor het geluk geboren en van het ogenblik dat haar jeugd op hield te bestaan, was ellende haar deel

 Mata Hari de naakte Madonna van haar tijd

Margeretha Zelle werd in Leeuwarden geboren in 1876, een tijd die als nog al kuis te boek stond. In werkelijkheid is de wereld nooit anders geweest dan geinteresseerd in erotiek, of exhibitionisme, wel of niet verscholen in kunstvormen. Bij Margeretha kwam dat pas op later leeftijd,uit noodzaak geboren, tot uiting. Zij was pas 18 jaar oud toen zij reageerde op een advertentie van een officier in Nederlands Indie die een bruid zocht.

Margeretha had niet veel mogelijkheden en als zovelen die haar voor gingen, vluchtte zij een huwelijk in. Zij ontmoette de schrijver van de advertentie: kapitein Rudolph Macleod, die toegang had tot de adelijke kringen daar zijn moeder barones was. Alhoe wel Rudolph 20 jaar ouder was dan zij en er geen sprake was van liefde maar eerder van een gelegenheids huwelijk lieten zij zich in  het  jaar daar op volgend,  in de echt verbinden. Nu had Margeretha geen financiele problemen meer en zij kon zich in de beste kringen bewegen maar alles heeft zo zijn prijs.   

De Indische jaren en de transformatie van Margeretha naar Mata Hari

Het pas gehuwde stel ging op Java wonen en al gauw bleek dat haar echtgenoot een alcoholist was en  daar naast er ook nog wat inlandse bijvrouwen  op na hield, hetgeen niet ongebruikelijk was in Nederlands Indie. De jonge bruid vond dat onverteerbaar en alhoewel zij binnen twee jaar moeder werd van twee kinderen en het gedrag van haar echtgenoot steeds agressievere vormen ging aannemen, verliet zij hem en ging samenwonen met een collega officier. Dat was in 1898 zeer ongebruikelijk te noemen.

Zij verdiepte zich in deze tijd in het traditionele Javaanse leven en sloot zich aan bij een plaatselijk dansgroep. Daarnam zij een inheemse naam aan Mata Hari  of te wel: zon of oog van de dag. Op aandringen van Macleod wilde zij haar huwelijk nog een kans geven en zij trok weer bij hem in. Haar huwelijk werd echter een diepe steeds verergerende teleurstelling. Zij verdiepte zich in deze tijd als afleiding meer en meer in de Javaanse cultuur. Het  definitieve breekpunt was bereikt toen bleek dat Mata Hari syphillis had gekregen van haar echtgenoot en dat haar kinderen daar ook mee waren besmet. Haar kinderen overleden beiden aan de directe gevolgen van de complicaties van syphillis en  zij keerde  in 1903 terug naar Nederland. 

 

artiest in het circus

Zij zocht werk en vond dat in Parijs in 1903, zij werd een circusact, "Lady Macleod and her horses". De adellijke Macleod familie vond het vreselijk dat hun naam werd gebruikt in een circusact en in 1907 onder druk van hen, werd er een scheiding uitgesproken. In 1905 kwam zij in de danswereld terecht, een wereld die haar inspiratie zocht in Azie en Egypte. Zij gaf zich uit als iemand die vanaf haar prille kinderjaren ondergedompeld was in de Javaanse cultuur, en dat zij eigenlijk een Javaanse prinses was van Hindu geboorte en daardoor bekend was met heilige Indiaanse dansen.

De "heilige" Oosterse dansen

 De Heilige Oosterse dansen waar niet bestaande, zelf bedachte dansen. Men vond het reuze interessant, te meer daar zij tijdens deze dansen op sensuele manier zich van kleding ontdeed tot zij alleen een bh  aan had met juwelen en wat sieraden om haar armen en vaak een sieraad op haar hoofd. Zij is de grondlegger van strippen maar zij deed dat gepaard gaan met sensuele Oosterse muziek en haar dansen duurden erg lang. Niemand of haast niemand kon de vegelijking met het echte Indie maken. Men vond haar niet, pornografisch, erotisch of vulgair, eerder exotisch. Zij trok theaters vol in Parijs en men sprak vol lof over haar kunst. Zij werd een welgestelde toonaangevende danseres.

Zij werd voor vele jaren de maitresse  van Emile Guimet een miljoniar die tevens eigenaar van het theater was. Zij kreeg door de cirkel rondom Emile vele hooggeplaatste vrienden die tevens haar klant werden, want zij was erg vrijgevochten voor die tijd en schaamde zich er niet voor om courtisane te zijn. Politici en hooggeplaatste militairen knoopten langdurige relaties met haar aan. Ondertussen bleef zij optreden als een boheme vrijgevochten geest. De aantrekkingskracht van een vrouw als Mata Hari in een tijd  waar alles stiekum en in het geniep gebeurde moet zinderend geweest zijn.

Het droeve einde van Mata Hari 

Door haar vele connecties met officieren, bevelhebbers, politici misbruikten mensen haar kennis. In de 1 ste wereld oorlog was Nederland neutraal en zij als Nederlandse kon gewoon overal de grens over steken. Dat deed zij ook, zij trad op in Madrid en verbleef daar dan  enige tijd met een spaanse minnaar of  juist in Duitsland. Er was belangrijke informatie doorgespeeld naar het Duitse hoofdkwartier, waardoor 50.000 Franse soldaten omkwamen, in een strategische aanval.. Het spoor leidde uiteindelijk naar Mata Hari. Zij werd gearresteerd en werd veroordeeld en na een korte gevangenschap

geexecuteerd door een vuurpeleton   op 15 oktober 1917, zij werd 41 jaar oud.  Er zijn Duitse documenten aan het licht gekomen in 1970, waar uit blijkt dat zij inderdaad al sinds 1915 informatie door gaf aan een bevriende Duitse officier; majoor Roepell. In Madrid had zij een tweede kontakt; Major Kalle van de Duitse ambassade. Haar rapporten moest zij naar "Kriegsnachrichtenstelle West",sturen. Ik ga er uit dat deze femme fatal niet overzien heeft wat de gevolgen zouden zijn van de informatie die zij ontfutselde en vervolgens doorspeelde. In werkelijkheid denk ik niet dat zij een spionne pur sang was. Zij deelde aan weerszijde het bed met hooggeplaatste "heren", zij was naief  en heeft zich laten gebruiken door deze heren. Geen van de ze heren die het meeste intieme dat zij had, met haar deelde, is naar voren gestapt om haar te verdedigen. Ieder vreesde voor zijn eigen hachje. In 2017 worden de gerechtsverslagen openbaar en kunnen wij achterhalen op grond waarvan zij werkelijk is veroordeeld.

lees ook drie naaktdanseressen, drie levens Maud Allan

 

War vindt San Daniel van dit alles? Ach een exotisch dansje op zijn tijd kan geen kwaad, toch?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reacties (11) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Triest leven, eigenlijk. Mooi verwoord.
Mooi verhaal met veel informatie over een bijzondere vrouw!
goed geschreven.
Ik was ook altijd in de veronderstelling dat ze onschuldig was. Mooie foto's trouwens
Wat is beter dan 1 naakte danseres? 3 naakte danseressen!
Interessant stuk over een kort, maar turbulent leven. Zou ze werkelijk zo dom en naïef zijn geweest? Of lagen haar affecties inderdaad aan de Duitse kant? Voor de waarheid nog even wachten op 2017 dus. Wel duim voor het artikel.
Mooi artikel over Mata Hari. Ik rijd vaak langs haar vroegere huis hier in Leeuwarden, wat ook te bezichtigen is. Deze spionnen was inderdaad de Madonna van haar tijd. Dikke duim.