Memo geschiedenis samenvatting: De wereld na 1945 (hoofdstuk 13)

Door H_justin gepubliceerd op Monday 20 January 18:44

Hoofdstuk 13:

     'De wereld na 1945'

 

 

 

Samenvatting/begrippenlijst

Methode: Memo

Klas: VWO

 

 

§13.1   Oost en West

  • ​Na de tweede wereldoorlog waren alleen nog maar de 2 stromingen kapitalisme (Amerika) en het communisme (Sovjet-Unie) over.
  1. Beide landen wantrouwden elkaar en er begon een tijd van oorlogsdreiging en stijd om wereldwijde invloed: de koude oorlog.
  • Fase 1: blokvorming
  1. Europa werd verdeeld in 2 blokken: Oost (= Sovjet-Unie) en West (= Amerika). Dit werd besproken op de Conferentie van Teheran.
  2. Oorzaak: Een 'ruzie' tussen de 2 machten om de verdeling van landen. (de één wou het ene land communistisch maken terwijl de ander het land kapitalistisch wou maken). Duitsland was het land dat de meeste beslissingsproblemen gaf. 
  3. Gevolg: Duitsland en Berlijn werden in 4 delen verdeeld (Een Frans, Amerikaans, Brits en Russisch deel) Dit is besproken op de Conferentie van Jalta.
  • De westerse verdeelde delen kregen een tijd van wederopbouw en bewoners hadden veel vrijheid. Het oostelijke deel kreeg een tijd van communisme waardoor het een economisch slecht ging.
  • Na de invoering van de nieuwe Duitse mark werd Stalin boos en sloot hij West-Duitsland af van de wereld. Hierna werden de DDR en de BRD opgericht waarmee de blokvorming voltooid was.
  1. Gevolg: Het westen sloot het bondgenootshap NAVO af (= Noord-Atlantische Verdragsorganisatie) waardoor landen uit West-Europa en Noord-Amerika met elkaar samenwerkten. Ook de BRD werd hiermee verenigd. 
  2. Gevolg: Het oosten sloot het Warschaupact af, waardoor landen uit Oost-Europa, de DDR en de Sovjet-Unie met elkaar samenwerkten. Doel: het communisme en de lidstaten beschermen en verdedigen.
  • Fase 2: Wapenwedloop (1949-1989)
  1. ​De Verenigde Staten (olv John Kennedy) en de Sovjet-Unie (olv Nikita Chroesjtjov) bouwden zoveel kernwapens als ze konden, om te dreigen om de wereldmacht.
  2. De dreiging ging zo ver dat er sprake was  van een mogelijke atoomoorlog.
  3. Uiteindelijk goed afgelopen door een overeenkomst tussen de twee leiders.
  • Gevolgen van de koude wereldoorlog voor Europa en de rest van de wereld:
  1. Binnen Europa ontstond een ijzeren gordijn (mensen mochten niet meer van Oost-Europa naar West-Europa.
  2. Binnen Berlijn ontstond de Berlijnse muur (mensen mochten niet meer van Oost-Berlijn naar West-Berlijn)
  3. Er ontstond een containmentpolitiek (olv president Truman) bij de Amerikaanse regering tegen het communisme (=Amerika beloofde en verleende steun aan alle landen die werden bedreigd door het communisme.)
  4. Sovjet-Unie ging steun geven aan de landen die tegen het westen was.
  5. Door de steun van beide partijen aan landen ontstonden vaak oorlogen (bijv. bij het Midden-Oosten en Vietnam)

§13.2   Een welvarend Westen

  • ​Na 1945 waren grote delen van Europa in puin.
  1. Gevolg: George Marshall kwam met het Marshallplan (= economisch hulpplan van de Verenigde Staten voor de wederopbouw van Europa)
  2. Gevolg: Welvaart steeg, Europa bouwde razendsnel op, er ontstond een verzorgingsstaat (staat is verantwoorlijk voor maatschapelijke voorzieningen, mensen zijn hierdoor verzekerd van inkomen en zorg, klik hier voor meer informatie over de verzorgingsstaat)
  • Begin jaren 80: ondanks de Marshallhulp komt er een wereldwijde economische crisis met veel werkeloosheid.
  • De welvaart grote culturele veranderingen met zichj mee:
  1. De opkomst van een consumptiemaatschappij (de middenklasse kon nu ook luxeproducten kopen)
  2. Opkomst van jeugdcultuur (bijv. hippies, studentenprotesten)
  3. Er kwam een tweede feministische golf (sexuele revolutie met anti-conceptie, gelijke rechtspositie, ook als moeder aan het werk)

§13.3   De Europese eenwording

  • Oplossingen voor een Europese samenwerking:
  1. Om het wantrouwen van Frankrijk tegen Duitsland te laten verdwijnen werd door de EGKS (Europese Gemeenschap van Kolen en Staal) een verdrag getekend.
  2. De EEG (Europese Economische Gemeenschap) werd opgericht om Europa economisch te verbeteren. Gevolg: er kwamen importheffingen waardoor de economie in Europa beschermt werd.
  • 1922: Het verdrag van Maastricht werd ondertekend.
  1. De EEG werd de Europese Unie.
  2. De Europese Unie richtte zich op economie, politiek, milieu, sociale zaken, veiligheid, binnenlands beleid, justitie en politie. (dus een steeds groter wordend netwerk tussen de Europese landen) 

§13.5   De wereld na 1989

  • ​Michail Gorbatsjov 
  1. ​Politiek leider van de Sovjet-Unie vanaf 1985, de tijd waarin de Sovjet-Unie in economisch in puin lag en het vertrouwen van de bevolking weg was. 
  2. Voerde de glasnost in (er kwam een grotere vrijheid van meningsuiting) en de perestrojka (hervorming van het Sovjetsysteem met meer economische vrijheid). Ondanks deze invoeringen bracht het niets op.
  • november 1989: Val van de Berlijnse muur
  1. Oorzaak: Sovjet-Unie die onder druk kwam te staan door de bevolking en de nieuwe invoeringen.
  2. Gevolg: ondergang DDR en Duitsland werd weer herenigd.
  3. Gevolg: Sovjet-Unie viel uiteen.
  • 1991: Sovjet-Unie wordt opgeheven. Gevolg: Joegoslavië viel uiteen na de dood van Josip Tito, doordat er een oorlog ontstond. 
  • Na de Koude Oorlog is de strijd tussen kapitalisme en communisme verandert in een strijd tussen kapitalisme en radicale islam (= een stroming van de Islam die uit een strenge islamitische samenleving bestaat) waardoor er een nieuwe polarisatie is ontstaan (= toename van politieke en maatschappelijke tegenstellingen). Gevolgen:
  1. Aanslag World Trade Centre
  2. Oorlog Irak
  3. Oorlog Afghanistan
  4. Arabische Lente

Kenmerkende aspecten

  • De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
  • De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld.
  • De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw aanleiding gaf tot sociaal-cuturele veranderingsprocessen.
  • De eenwording van Europa.
  • De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen.
     

Klik hier voor meer samenvattingen/begrippenlijsten uit de methode 'MEMO'. Klik hier voor samenvattingen/begrippenlijsten uit de methode 'Geschiedeniswerkplaats' (wat aansluit  bij de methode van 'Memo')

Begrippen zijn dikgedrukt aangegeven en extra begrippen onderstreept.

____________________________________________________________________________________

http://c2.plzcdn.com/ZillaIMG/029cdd98c25f6ba42f87d348a34e061d.jpg

Gemaakt door: H_Justin
Op dit artikel zit Copyright.
Dit artikel is geschreven tbv opleiding.
____________________________________________________________________________________

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.