Allerlei weetjes rondom kerst

Door Rose_love gepubliceerd op Wednesday 07 November 19:24

Allerlei weetjes rondom kerst

De oorsprong: waar komt kerst eigenlijk vandaan? Wat vieren wij, christenen, met kerst? Waar komt het woord kerst vandaan? Advent, kerstavond, Eerste Kerstdag, Tweede Kerstdag, hoe zat het allemaal ook alweer? Kunnen we rekenen op een witte kerst?

De oorsprong: waar komt kerst eigenlijk vandaan?

Al eeuwenlang vieren we kerst. Waar ligt nu eigenlijk de oorsprong? De Germanen vierden zo eind december het midwinter- of joelfeest, men vierde daarbij de terugkeer van het licht. Eigenlijk heel logisch, omdat in het Noorden zo rond deze tijd de dagen weer ‘langer’ worden. De kortste dag hier is immers rond 22 december. Niet alleen de Germanen vierden dit lichtfeest, de Grieken en de Romeinen vierden een soortgelijk feest, zij vereerden hun zonnegod. Er is dus eigenlijk een heidense oorsprong. Maar waar is dan die omslag vandaan gekomen? Kerstfeest is nu zeker geen heidens feest meer… Constantijn de Grote was degene die ervoor zorgde dat het lichtfeest op 25 december gevierd moest worden. Dit was dus al in de vierde eeuw! Maar, zegt u, dat geeft nog niet aan dat het christelijk is geworden. 

Wanneer is het lichtfeest kerstfeest geworden? Volgens enkele, voor mij onbekende, auteurs is ook dit besluit van de hand van Constantijn de Grote. Hij zou bepaald hebben dat de geboorte van Christus op deze dag gevierd moet worden, aangezien met Christus het Licht in de wereld kwam. Of Christus ook echt in deze maand geboren is, is niet met zekerheid te zeggen. Het zou kunnen, men heeft geen argumenten tegen, maar persoonlijk denk ik ook dat het niet zo relevant is.

 

Wat vieren wij, christenen, met kerst?

Als u dit aan een klein kind vraagt, zal die u hoogstwaarschijnlijk al snel antwoord kunnen geven. De geboorte van Jezus! In Johannes 3:16 lezen we: ‘Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een iegelijk die in Hem gelooft, niet verderve, maar het eeuwige leven hebbe.’ Een bekende tekst die precies aangeeft waar het om gaat.

De meest uitgebreide beschrijving in de Bijbel van de geboorte van Jezus, kunnen we vinden in Lukas 2. Dit vertelt ons het eerste kerstverhaal. We lezen over het gebod van keizer Augustus om de hele wereld te laten beschrijven en over de reis van Jozef en de zwangere Maria. Ze moet bijna bevallen. Samen zoeken ze naar een herberg in Bethlehem om de nacht door te brengen. Maar overal blijven de deuren gesloten en alles schijnt vol te zitten, dus slapen ze in een stal. Daar wordt Jezus geboren, heel eenvoudig. Dan schrijft Lukas over de herders die hun schapen weiden en hoe er een engel aan hen verschijnt. Dat vind ik een heel mooi stukje, luister maar: En de engel zeide tot hen: Vreest niet, want, ziet, ik verkondig u grote blijdschap, die al den volke wezen zal; Namelijk dat u heden geboren is de Zaligmaker, welke is Christus, de Heere, in de stad Davids. En dit zal u het teken zijn: gij zult het Kindeken vinden in doeken gewonden, en liggende in de kribbe. En van stonde aan was er met den engel een menigte des hemelsen heirlegers, prijzende God en zeggende: Ere zij God in de hoogste hemelen, en vrede op aarde, in de mensen een welbehagen.

Pas hoorde ik een uitspraak waar ik rillingen van kreeg. Kerst hoeft voor mij niet meer, men heeft de mond vol van vrede op aarde, maar waar is de vrede, wat doet men? Er is tegenwoordig alleen maar haat en nijd en God? Die maakt alles nog net een beetje erger. Daar schrok ik wel van. Hoe kun je zo verbitterd zijn? Inderdaad, er is veel te veel oorlog, op grote en op kleine schaal… Maar als iedereen zo negatief denkt, waar moet het dan heen met de samenleving? En hoe kan men God verwijten dat Hij het leven nog minder draaglijk maakt? Zou Hij dat heus doen? Denkt u dat Hij onrechtvaardig is en stilletjes lacht om al het leed? Nee, dat geloof ik ook niet. Ik vertrouw erop dat mijn leven in Zijn hand is. En aan de andere kant; kunnen wij van Hem verwachten dat Hij ons beschermt, ons leidt en draagt, terwijl wij ons van Hem afgekeerd hebben? Dat Zijn Naam haast enkel nog in de vorm van een vloek gehoord wordt? En wie viert er eigenlijk nog écht kerst?

 

Waar komt het woord kerst vandaan?

Wel, dat is niet zo’n lastige vraag. Het woord ‘kerst’ is uit het woord Christus ontstaan. Bij de protestanten praat men over het kerstfeest, dus het feest van Christus. Bij de katholieken heeft men het over Kerstmis, de Christus-mis. Er zit dus verschil in beide woorden, maar de ervaring leert dat men ook in protestante kringen het over kerstmis heeft en andersom. De invulling is echter wel anders.

Advent, kerstavond, Eerste Kerstdag, Tweede Kerstdag, hoe zat het allemaal ook alweer?

Advent

Advent is de vreugdevolle en hoopvolle periode voor kerst, een periode van verwachting. Daarnaast is het ook het begin van het kerkelijk of liturgisch jaar. Advent is afgeleid van adventus, het Latijnse woord voor komst. De lengte van advent varieert, maar er horen altijd vier zondagen bij. Je leeft op deze manier echt toe naar het kerstfeest. Je kijkt allemaal uit naar één ding: het geboortefeest van Jezus.  Als kind kreeg ik altijd een adventskalender. Een kalender die begint op 1 december en loopt tot kerst. In de kalender zitten luikjes en achter die luikjes zitten chocolaatjes in allerlei vormen. Dat was voor mij altijd een feest, iedere morgen na het ontbijt, voordat ik naar school ging, mocht ik een luikje openmaken. Natuurlijk was het altijd weer spannend wat voor vorm erin zat. Overigens zijn het meestal chocolaatjes met een bepaalde smaak, voor mij nu nostalgie! De adventskrans is in de protestantse kringen niet echt gebruikelijk, in de katholieke kringen des te meer. Deze krans heeft 19 kleine kaarsen om aan te steken op de doordeweekse dagen en 4 grote kaarsen om aan te steken op de vier zondagen. Mijns inziens is het principe hetzelfde als bij de adventskalender.

Kerstavond

Kerstavond is de avond voor kerst, dus op 24 december en niet op 25 of 26 december, zoals ik zelf als kind een tijdlang gedacht heb. Katholieken hebben op deze avond de middernachtsmis. Ook in enkele protestantse kerken wordt er tegenwoordig een dienst gehouden op kerstavond. Kerstavond schijnt voort te komen uit de Joodse traditie waarbij de dag met de nacht begint. (Dat is vergelijkbaar met de sabbat die immers ook op vrijdagavond begint.)

Eerste kerstdag en tweede kerstdag

Eerste kerstdag is altijd op 25 december en tweede kerstdag is altijd op 26 december. In veel protestantse kerken zijn er op 25 december kerkdiensten. Deze dag wordt in Nederland traditioneel vaak ingevuld in de familiekring. 26 december is meer een dag waarop men dingen gaat doen: een bezoekje aan de familie, een restaurant of een kerstmarkt. Bij mij in de kerk wordt op deze dag meestal een kerstfeest voor de kinderen gehouden. 

Een vraag die ook heel veel gesteld wordt, is: krijgen we een witte kerst?  De kans hierop is erg klein... Men heeft zelfs berekend dat de kans op sneeuw met de kerstdagen maar 7% is. En of 25 en 26 december 2012 in die 7% vallen? Laten we het hopen!

Reacties (25) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
heel mooi Rose en ik ben blij dat ik niet behoor tot die verbitterden die niet uitkijken naar kerst en 'vrede'.
Ik vind het een zalige tijd
Gelukkig, Chris! En met zo'n kleine krummel erbij is het nog gezelliger ;)
Mooi artikel met diepgang. En een lichtstraaltje in de duisternis van vandaag de dag. Ik zie ook uit naar Kerst. Sfeervolle plaatjes.
Dankjewel, Tex! Fijn dat je er ook naar uitkijkt!
Heel mooi beschreven!
Thnxx Henie!
Spijtig genoeg kan ik geen duim meer geven, Hans was me voor.
Wat een heerlijk artikel is dit, goed uitgelegd en vol verwachting van wat komen gaat. Kerstmis blijft een mooi feest. We hebben alles te danken aan onze Heer Die mens werd voor ons en de dood overwon door Zijn opstanding.
Wat een genade en die is onverdiend.
Rachel
Dank voor je reactie, Rachel! Het blijft onbegrijpelijk dat Hij voor verloren mensen als mens geleden heeft en dat Zijn nederige geboorte daar het begin nog maar van was.
Helemaal mee eens. Dat is inderdaad niet te begrijpen. Ik zou er al moeite mee hebben om mijn kat te geven voor de mensheid. Laat staan wat God deed... en wat Jezus Zelf deed.
Ik heb dat offer veel te lang afgewezen, helaas. Als ik kijk naar al die keren dat Hij christenen op mijn pad bracht en die keer dat Hij Zelf naar me toe kwam, is het onbegrijpelijk dat ik dat zo lang afgewezen heb. Ik heb een veel en veel beter leven dan in al die jaren zonder Hem... Als ik mijn leven over kon doen, zou ik veel eerder tot bekering zijn gekomen.
Een overzichtelijke, helder lichte beschrijving... Dit brengt toch een beetje Licht in de duisternis, waar de mensheid hier op aarde in leeft. Jij in jouw klein hoekje en ik in 't mijn'...
(Hans)
Dankjewel, Hans. En of het helder licht geeft, of ook bijna niet... Hij zal altijd over ons lichten!
De leuke dagen komen er weer aan....
Precies, Ruud! December is een toverwoord bij mij en waarschijnlijk bij vele anderen;)
Vandaar dat wij het licht hebben in de huiskamer.
Licht van de kerstboom en van kaarsen.
Nog even het feest voor de kinderen en dan het feest van de verjaardag van Jezus Christus.
Zo ver zijn we hier nog niet, de kerstboom mag nog even wachten... Maar het is een gezellige tijd!