Het leven van de Jakhals

Door Lathica gepubliceerd op Tuesday 04 December 22:40

Schuw en schichtigheid, schrikken bijna voor de eigen schaduw, zijn eigenschappen die vilgens menselijke maatstaven de bezitter ervan het leven niet bepaald gemakkelijk maken.

In de natuur is dat anders. Daar behoort de schuwheid bij de leefwijze van een dier dat juist zonder die bijzondere voortzichtigheid - want dat is het in wezen - niet te lang te leven zou hebben. Levende bewijzen dat ook schichtige dieren kunnen floreren te midden van talloze grote vijanden en tegenstanders, zijn de jakhalzen, de kleine wolfachtige roofdieren. Ze zijn niet altijd schuw; als het zo uitkomt, gedragen ze zich zo brutaal als de beul en zijn het ook wel hardnekkige jagers. Wanneer grote roofdieren in hun buurt een prooi hebben bemachtigd en bezig zijn deze te verorberen, dringen de jakhalzen nadervij om ook van de buit te kunnen profiteren.

Grommen en snauwen van de rechtmatige eigenaar doen ze slechts een paar meter terugspringen, ondertussen stichting rondkijkend of achter hun rug geen andere belagers opdoemen. En die kans is niet gering. Het grommen, grauwen en brullen van grote roofdieren aan de maaltijd roept andere rovers naderbij, soortgenoten van de eters of andere gegadigden. Vrijwel allemaal zijn ze groter en sterker dan de jakhals - ze lusten hem in alle opzichten. Meermalen zijn er dode jakhals gevonden hangend in de bomen, de naar boven gesjouwde buit van panters. Maar er is ook eens gezien hoe een impala - moeder met haar jong zien jagen, de antilopen in razende vaart en doodsangst, de jakhals koel volhardend. Toen hij het jong greep, had hij nauwelijks strijd te voeren; de moeder keerde zonder meer in snelle spurt naar haar kudde terug; de kleine liet zich ter plaatse verscheuren. Dat gebeurde allemaal overdag, waaruit men mag afleiden dat als de kansen schoon zijn, de jakhalzen niet alleen de donkere uren voor de ravitaillering gebruikt, zoals vaak wordt gemeend.

Als alle roofdieren zijn ze zo nodig dag en nacht actief - een harde noodzaak want buit is ook in een wildrijk gebied meestal schaarser, althans minder gemakkelijk te verschalken, dan men zou verwachten. Het zou me niet verbazen als de jakhals de jonge impala niet eens zel had opgepeuzeld, maar deze heeft moeten afstaan aan grotere concurrenten. Een belangrijk deel van hun voedsel schijnt echter toch uit kleine dieren te bestaan, vooral knaagdieren, maar desnoods ook insecten. In bepaalde jaargetijden eten ze zelfs veel vruchten. Ofschoon men den jakhals overhet algemeen als opruimer van afval wel nuttig vindt, zijn er ook streken waar men hardnekkig blijft geloven dat hij de grootste vijand is van vee, speciaal van schapen en lammeren.

In Zuidwest - Afrika poogt men al jaren de jakhals uit te roeien. Gedurende 19 maanden in 1965 en 1966 werden er daar, dankzij een premie, 22.242 gedood. De averechtse resultaten begonnen zich al spoedig af te tekenen. De schade aan het land, aangericht door de razendsnel toenemende aantallen knaagdieren, was enkele jaren later al vele malen groter dan jakhalzen ooit aan de schapen zouden hebben kunnen toebrengen. Jakhalzen komen in een aantal soorten en vormen over grote delen van Afrika, Azie en Zuid - Europa voor. De bekendste is de goudjakhals - een fraaie soort is de zadeljakhals van midden - en zuidelijk Afrika.

Lang zijn jakhalzen, samen met de wolf en de vom, als mogelijke voorvaders van onze huishond beschouwd. Meer wordt nu echter de theorie voorgestaan dat vossen, wolven en jakhalzen van dezelfde voorouders stammen, waarna uit de wolf de tegenwoordige hond zou zijn ontstaan. Hetgeen allemaal niet wegneemt dat onze huisvriend ongetwijfeld ook jakhalsbloed in de aderen zal hebben; hond en jakhals zijn althans gemakkelijk kruisbaar - ook met de wolf - en dat is dikwijls gebeurd. De nakomelingen zijn vruchtbaar, wat op een nauwe verwantschap wijst. Ook thans komt het veelvuldig voor dat wilde jakhalzen betrokken zijn bij kruisingen met inheemse huishonden.

 

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
je schreef een mooi artikle maar ik kom liever niet dicht bij dat beestje hoor! Duim erbij