Huiselijk Geweld: Eerwraak

Door MATA gepubliceerd op Thursday 05 December 12:10
Inleiding

Tijdens het lezen en kijken van een documentaire over het onderwerp eerwraak, heb ik hier een verslagje van geschreven. Er word in dit verslagje/blog een casus gebruikt die helemaal achteraan staat. Er zullen verschillende aspecten over eerwraak naar voren komen, zoals mogelijke gevolgen van eerwraak, mogelijke verloop, type slachtoffers en prevalentie. Er zijn nog meer onderwerpen die naar voren komen in het verslag, die vanzelf duidelijk worden door het te lezen. 

eerwraak.jpg

Mogelijke gevolgen Eerwraak

 

Een man die zijn tante vermoordde om de familie-eer te herstellen, zegt hierover:

Er zijn vele mogelijke gevolgen van eerwraak. Men denkt dat na eerwraak de familie-eer is hersteld en de rust zal terugkeren. Maar de familieleden lijden eronder en de rust is er niet. Eerwraak heeft namelijk verschrikkelijke gevolgen voor de hele familie.

 

  • Een familielid is dood, dit zorgt voor veel verdriet.

  • Een of meerdere familieleden moeten de gevangenis in. Soms wel voor bijna twintig jaar.

  • De rest van familie blijft verdrietig achter

  • Veel mensen willen niets meer met de familie te maken hebben. Hierdoor verliezen familieleden soms hun baan en kunnen ze geldproblemen krijgen.

  • Veel meisjes en vrouwen leven met de angst dat eerwraak ook hen kan overkomen.

  • Het tast de gezondheid en het welzijn van mensen aan.

  • Ook volgende generaties ervaren de gevolgen van huiselijk geweld: kinderen die slachtoffer of getuige zijn, lopen grote kans in hun latere leven slachtoffer of pleger te worden.

 

Sommige daders hebben er ook spijt van. Men zegt dingen als: "Ja, ik heb er spijt van. Ik heb vijf jaar van mijn leven verloren. Mijn tante is dood. Wat heb ik er aan? Helemaal niets."

 

Er zijn ook meerdere vormen van eerwraak. Ieder jaar blijkt weer, dat een aantal meisjes (en jongens!) niet terugkeert van vakantie in het buitenland. De reden van die verdwijning is vaak niet duidelijk. Van een aantal meisjes is uit nadere informatie bekend geworden, dat zij in het buitenland zijn uitgehuwelijkt en achtergelaten. Helemaal voorkomen kunnen we dit niet. Wel kan men vooraf informatie brengen bij jongeren, zodat zij bewust worden en zich kunnen voorbereiden.

 

Vorm eerwraak

Als men de eer van de familie heeft geschonden en de familie komt uit een gebied waar eer gerelateerd geweld voorkomt, kan het gebeuren dat men zelf slachtoffer wordt. Voorbeelden kunnen zijn:

  • Het wordt verboden om met een bepaalde jongen om te gaan

  • Verboden om nog met de familie om te gaan

  • Mishandeling of verminking

  • Terugsturen naar het gebied waar je familie oorspronkelijk vandaan komt

  • Uithuwelijking

  • Bedreigen met de dood

  • Vermoorden

Eer gerelateerd geweld kan uitgevoerd worden door ouders, broers, zussen, neven, ooms of tantes.

 

Kenmerken:
- Het doel is het zuiveren van een geschonden eer;
- De moord wordt voorbereid in een familieberaad waarbij wordt bepaald wie de eerwraak zal uitvoeren, waar en wanneer dat zal plaatsvinden;
- De moord wordt veelal overdag op publieke plaatsen gepleegd te midden van veel omstanders;
- De dader geeft zich na de moord aan bij de politie;
- De dader toont ogenschijnlijk geen wroeging en de moord is volgens bepaalde culturele opvattingen niet alleen toelaatbaar, maar zelfs een soort nobele plicht.

 

 

Mogelijk verloop:
Er is niet snel wat te vinden over het mogelijk verloop van eerwraak. Uit documentaires ziet men dat het mogelijk verloop altijd anders is. Uit de documentaire “Code rood: eerwraak” (3doc, 2011) zit men verschillende vormen.

 

Een van de meiden die met eerwraak te maken had is verraden door haar eigen moeder. Het Indische meisje had een vriend, maar ze kwamen van verschillende kasten. Haar ouders hebben met haar ruzie over de jongen gekregen en haar bedreigd. Het meisje is gevlucht naar haar vriend en heeft daar geschuild. Haar ouders belden haar vriend op en maakten een deal. Wanneer het meisje mee ging naar India, mochten de twee na de reis in India trouwen. De vriend van het meisje vertrouwde het niet , maar het meisje stemde ermee in. Na een aantal weken werd de vriend van het meisje opgebeld door een tante van het meisje. De tante zei dat het meisje is vermoord door haar ouders.

 

Een ander voorbeeld is een meisje die naar Marokko werd ontvoerd door haar ouders en van de boot was afgesprongen. Ze zou in Marokko worden uitgehuwelijkt. Ze is naar Nederland gevlucht met behulp van mensen die haar hielpen. In Nederland is ze geschuild met behulp van haar docenten en zorginstellingen. Uiteindelijk heeft ze nu een rustig leven en geen contact meer met haar ouders.

Uit deze twee voorbeelden is te zien dat er vele mogelijke verlopen zijn voor eerwraak. Het ligt aan de daad die de “eer” van de familie heeft geschonden.
14aarm8.png

Type slachtoffers
Eerwraak wordt gebruikt om de eer van de familie te beschermen of te herstellen. Het kan meisjes, vrouwen, jongens en mannen overkomen.
De vrouwelijke slachtoffers van eerwraak zijn doorgaans familie van de dader, denk hierbij aan ontmaagding van het meisje. Ontmaagd worden mag in hun geloof zeker niet, het meisje wordt dan als schande aangezien en krijgt dan vaak te maken met eerwraak. De daders kunnen dan haar broers, neven, ooms of vader zijn. Mannelijke slachtoffers van eerwraak zijn vaak uit een andere familie, dit kan zijn doordat de man vreemd is gegaan met een getrouwde vrouw.
Ook de mannen kunnen een slachtoffer zijn bij eerwraak, hierbij is de eerwraak dan vaak tussen meerder families. Dit kan gebeuren als een man bijvoorbeeld vreemd is gegaan met een getrouwde vrouw, hij niet mee instemt met een gearrangeerd huwelijk, hij homoseksueel is of een ander punt is dat hij niet mee wil doen met eer gerelateerd geweld tegen een ander.

(Huiselijk geweld, 2005)

Prevalentie

Rondom eerwraak hangt een enorme zwijgcultuur. Hierdoor zijn de werkelijke aantallen vaak niet te achterhalen. Vaak denken mensen dat het in het begin gaat om een drugsruzie, maar uiteindelijk blijkt het dan te gaan om huiselijk geweld. De cijfers zijn hierbij moeilijk boven water te krijgen, omdat het vaak niet duidelijk is of het om eerwraak gaat of om iets anders.

 

In het jaar 2009 waren er 445 incidenten, waaronder dertien moorden en in 2008 zijn er 553 eerwraak gerelateerde incidenten geregistreerd, met elf doden. In 2007 ging het om 493 gevallen, met dertien doden. Bij de incidenten die hier naar voren komen gaat het vooral om bedreiging en mishandeling.

 

Hieruit kun je een conclusie trekken, dat er ongeveer 13 doden per jaar om het leven komen, door eer gerelateerd geweld.

(Langelaar, 2010)

Juridische gevolgen/mogelijkheden.
Een deel van de uitingsvormen van eerwraak is niet te beschrijven in de juridische omschrijvingen. Het gaat dan om de uitingsvormen die niet strafbaar zijn. Dit kan zijn: sociale isolatie ( het slachtoffer wordt alleen maar gecontroleerd, mag niet met andere mensen omgaan en word opgehaald van school etc.) dan heb je een vorm van uithuwelijking, het slachtoffer wordt naar land van herkomst gestuurd en wordt daar uitgehuwelijkt.
Als er bij eerwraak geweld bij komt kijken is dit een ander verhaal. Dan gaat het om de strafbare feiten die gepleegd worden. Mocht dit geweld niet gemeld of tegen gehouden worden dan maakt dit de familie medeplichtig en daarmee strafbaar. Bij huiselijk geweld in de vorm van eer gerelateerd geweld dan worden deze overtredingen of misdrijven in het kader van het Wetboek van Strafrecht leidend en zegt iets over de context waarin dit geweld zich afspeelt.
Hieronder een lijstje met onderwerpen waarvoor de dader wel opgepakt kan worden.
- Diefstal met geweld
- Levensdelicten
- Mishandeling
- Belediging
- Dood, zwaar lichamelijk letsel
- Vrijheidsberoving

-Bedreiging en intimidatie
(Huiselijk geweld, 2005)

 

Signalenlijst

Dagbesteding: school en/of werk

  • (structureel) verzuim, mogelijk gestimuleerd door ouders

  • Verminderde prestaties

  • verzoek om verlengde vakantie

  • te laat terugkeren uit land van herkomst

  • opzien tegen komende vakantie

  • gehaald/gebracht worden en/of surveillance door broers of neven op school/werk, niet zelfstandig mogen reizen

  • sociale isolatie/ verbreking vriendschappen zonder duidelijke reden

  • verandering van kleding, van modern naar traditioneel of andersom

  • algehele gedragsveranderingen (zie ook gezondheid en gedrag)

  • plotselinge aankondiging van verloving met een vreemde

  • blokkade van toegang tot (vervolg)opleiding/werk

  • Er wordt geroddeld over een meisje op school en/ of haar broers/neven hebben veel ruzie over haar

  • Deelname aan school/werkuitjes zeer beperkt, na werk/school weinig uitlooptijd, geen flexibiliteit.

  • Dubbelleven, groot verschil in gedrag tijdens/buiten school/werk.

 

Veiligheid

  • betrokkene of broer/zus als vermist opgegeven en wordt actief gezocht

  • eerdere meldingen van huiselijk geweld, mishandeling of burengerucht op het adres van betrokkene

  • bedreigd of geconfronteerd met (seksueel) geweld

  • angst voor of bedreiging met mishandeling, chantage, vrouwelijke genitale verminking, aanvallen met zuur

  • betrokkene pleegt zelf strafbare feiten zoals dealen, wapenhandel, economische delicten, afpersing

  • betrokkene is aangegeven wegens overtredingen (b.v. winkeldiefstal of drugsgebruik)

  • angst voor of bedreiging met de dood of pogingen tot moord/doodslag

  • meldingen van andere misdrijven, zoals verkrachting of ontvoering

  • dreiging met terugsturen

  • maatschappelijke sancties

  • Gezondheid

  • begeleiding naar dokter of hulpverlening

  • het onthouden van medische zorg

  • lichamelijke klachten bv na genitale verminking, mishandeling, seksueel misbruik/geweld

zelfbeschadiging (automutilatie)(poging tot) zelfdoding

  • gedragsveranderingen: bv eetstoornis,depressie,slecht slapen druggebruik, vroege/ongewilde zwangerschap ,verzoek tot geheime abortus

  • verzoek tot maagdelijkheidsverklaring

  • Schaamte en schuldgevoelens

  • Loyaliteitsconflichten

 

Gezin

  • eerdere gedwongen huwelijken/gedwongen huwelijk van broer of zus

  • rigide regels voor met name meisjes/veel dwang

  • dubbele moraal

  • weinig of geen communicatie thuis

  • roddels vanuit gemeenschap

  • eerdere vermissingen /dood van gezins/familieleden

  • Plotselinge verhuizing/ verdwijning

  • Intensief contact met familieleden en/ of plotselinge reizen naar familie/familieberaad

  • Er wordt veel geroddeld over een familie

  • eerdere meldingen van huiselijk geweld, mishandeling of burengerucht op het adres van betrokkene

  • potentiële slachtoffers worden afgeschermd/beschermd

  • afwerende houding t.o.v. politie en autoriteit en gezag

  • Basisvrijheden van de betrokkene/persoonlijke integriteit

  • Isolatie/een sterke inperking van de basis/bewegingsvrijheid

  • geen beschikking over eigen identiteitsdocumenten, visum/illegaal verblijf

  • bewust onwetendheid houden over eigen rechtspositie

  • financiële benadeling geen beschikking over verdiensten/schulden maken op naam van betrokkene

  • chantage door openbaarmaking feit of activiteit

  • niet toestaan van het machtig maken van de taal

  • onvrije partnerkeuze/huwelijksdwang /jong huwen.

 

Gedrag

  • normafwijkend gedrag  woede, vlakke emoties, schuw, brutaal, hyperactief,, neerbuigend, wantrouwend, verdedigend)

  • alleen sterke binding met thuis: isolement

  • wegloop gedrag

  • moeite met contactlegging, oogcontact, lichamelijk contact

(Signalen huiselijk geweld BJZ, 2013)

samira_internetversion.jpg Documentaire

3doc, code rood: eerwraak.
4 jonge meiden uit Nederland doen hun verhaal met gevaar voor eigen leven in deze documentaire.
Jessica Villerius doet de interview en onderzoeken. Code rood betekend dat men in gevaar is voor eigen leven.
Saba(19)
Geboren in Rotterdam en Islamitisch opgevoed. Haar ouders zijn heel streng, ze moest altijd wijde kleren aan. Haar vader zou haar huwelijkspartner uitkiezen. Ze had een vriend, maar hij werd niet goedgekeurd. Haar vader heeft haar hele gezin in 2009 terug naar het land van herkomst gebracht en haar 11 maanden daar opgesloten omdat ze het contact niet verbrak met haar vriend. Toen ze opgeloten was had ze veel pijn en verdriet. Ze had 2 keuzes voor ogen: zelfmoord of terug naar Nederland. Op een avond toen iedereen sliep heeft ze naar Nederland gebeld naar een vriendin. Haar vriendin huilde heel hard aan de andere kant van de telefoon, want ze dacht dat Saba dood was. Op haar 18e is ze gevlucht uit het midden oosten met hulp van haar leraren. Nu woont ze in Nederland en is ze afgezonderd van haar familie en spreekt ze ook niet meer. Ze houdt wel van haar vader ondanks de mishandelingen die hij haar heeft aangedaan. Maanden later gaat Jessica weer op bezoek bij Saba, ze studeert rechten maar haar situatie verkeerd nog in code rood.

Zara (16)
Ze woont al 15 jaar in Nederland. Ze is streng opgevoed, ze werd veel gecontroleerd en mocht bijna niets. Wanneer ze op MSN zat, zat haar moeder naast haar om te zien wat ze deed. Ze werd mishandeld als ze de regels had overtreden. Ze kreeg een vriend, maar dat liep fout af toen haar ouders erachter kwamen. Haar moeder en zijn moeder hadden met elkaar gepraat en afgesproken dat ze zouden trouwen wanneer ze 18 waren. Toen de afspraak stond wist haar moeder niet dat ze het had uitgemaakt. De jongen heeft gezegd dat hij haar heeft ontmaagd en haar ouders hebben naar school gebeld. Ze wist dat er wat aan de hand was en ze is naar haar mentor toegestapt. Zij hebben bureau jeugdzorg gebeld en ze is meteen meegenomen naar het kantoor in ede. Daarna hebben ze haar naar een opvang gebracht, maar ze was minderjarig dus hebben ze haar naar een pleeggezin gebracht. Ze zei dat als ze niet was geholpen dat haar vader haar had ontvoerd terug naar land van herkomst en ze zou daar worden vermoord. Dit wist ze zeker, ze kreeg namelijk 3 keuzes eerder: Trouwen met de jongen, zelfmoord plegen of vermoordt door haar vader. Ze is daarbij nog bedreigd door haar ex-vriend en haar neef. Haar neef wilde ook met haar trouwen, maar ze had geweigerd. Ze is door hem misbruikt toen ze 13 was en kon hiermee niet naar haar ouders stappen. Ze heeft aangifte gedaan, maar daar is niets mee gedaan omdat ze minderjarig was.

 

De opvanghuizen zitten heel erg vol, dus niet iedereen kan worden geholpen. De vraag is groter dan het aanbod. De slachtoffers durven geen aangifte te doen en wanneer dat wel gebeurd zijn ze meestal minderjarig. Dus op het eind kan er alleen worden gezegd dat niemand het wist.

 

Verdragen m.b.t. juridische aspecten
Rechten van de mens, Aisha wordt niet nagelaten in haar vrijheid van meningsuiting. Aisha mag wel een mening hebben maar zij mag deze thuis niet uitspreken. Aisha wordt wel goed verzorgd thuis. Ze heeft een onderdak en krijgt voldoende voedsel. Ze krijgt nu nog de vrijheid om te mogen studeren. Als ze naar Iran gaat, wordt deze vrijheid van scholing afgeschermd door haar ouders. Doordat Aisha nog maar 15 jaar is, heeft zij geen eigen recht om weg te gaan bij haar ouders. Ze staat onder toezicht van haar ouders en zij zal dus mee moeten naar Iran. Bij de collectieve rechten heeft Aisha niet voldoende recht tot zelfbeschikking. Aisha is nog maar 15 jaar en is onder toezicht van haar ouders. Dit recht komt dus niet van toepassing bij haar.

(Valk, 2012)

 Loyaliteit voor slachtoffers

Loyaliteit is een morele verbondenheid, vasthoudendheid, of het zich houden aan een verbintenis, band, of verplichting. Waar deze verplichting niet wordt nageleefd, waar trouw wordt geschonden en wantrouwen intreedt, kan sprake zijn van verraad. “

 

Als slachtoffer heb je een paar soorten uiteenlopende emoties. Je voelt je angstig, verdrietig of verraden. Maar aan de anderen kant blijf je loyaal, je wilt je familie geen kwaad/pijn doen.

 

De loyaliteit in de casus van Aisha is dat ze loyaal is aan haar ouders. Ze wilt hun niet de rug keren, ook al is Aisha er niet helemaal mee eens om uitgehuwelijkt te worden. Ze weet dat als ze haar ouders de rug keert de eer van de familie zal worden geschonden. Daarnaast is er ook een kans op eerwraak, wat kan leiden tot toch uitgehuwelijkt te worden. Aisha is loyaal aan haar ouders, dus de kans is groot dat ze toch met de uithuwelijking akkoord gaat. Zo verraad ze haar ouders niet, ze durft ze namelijk ook niet tegen te spreken.

(Trouw, Ethiek)

Het kinderrechtenverdrag

In het kinderrechtenverdrag staat dat ieder kind, inclusief Aisha, recht heeft op de volgende dingen die verdeeld zijn in 3 categorieën:

 

voorzieningen: gratis en goed onderwijs, goede en bereikbare gezondheidszorg en opvang.

  • bescherming: geen mishandeling, uitbuiting, verwaarlozing, kinderarbeid, oorlogsgeweld, handel of slavernij.

  • participatie: vrijheid van meningsuiting en meepraten en meebeslissen over zaken die kinderen aangaan.

  • Uithuwelijking valt onder de 3e categorie: Vrijheid van meningsuiting en meepraten en meebeslissen over de zaken die over Aisha gaan. Uithuwelijking is een zaak dat over Aisha gaat. Aisha hoort haar eigen huwelijkspartner te kiezen en niet onder dwang er een te krijgen.

 

Wanneer Aisha beslist om toch tegen haar ouders in te gaan en zegt haar eigen partner te willen kiezen en de ouders luisteren niet of dwingen haar, dan zal het kinderrechtenverdrag haar de mogelijke bescherming geven. In de 2e categorie staat bescherming centraal.

 

Het zal wel moeilijk worden voor Nederland als Aisha naar Iran gaat en de uithuwelijking daar plaats vindt. Iran heeft namelijk geen kinderrechtenverdrag en dit verdrag helpt alleen in de landen die dit verdrag hebben ondertekend.

 

Op de eerste plaats word er dan onderzocht of de uithuwelijking echt plaats zal vinden en als dit zo is, moet er worden gekeken hoe men Aisha in Nederland houdt door met de ouders te praten. Wanneer dit niet kan of lukt zullen er strengere procedures worden ondernomen om Aisha de mogelijke vrijheid te geven.

(Kinderrechtenverdrag, 2012)

 

Uitleg Casus Aisha
Aisha wordt uitgehuwelijkt, maar dit wil zij niet. Mag van haar ouders niet met Nederlandse mensen in de klas meedoen. Broer komt haar ophalen en zij wordt gecheckt op haar telefoon. In juli gaan ze op vakantie naar Iran, Aisha is bang dat ze daardoor niet meer verder kan studeren.

Hoe de casus gemeld dient te worden
Het is wel van belang dat deze casus bij bureau jeugdzorg terecht komt. Er zijn duidelijke signalen dat Aisha onder controlerend gedrag staat bij haar ouders. Zij heeft helaas niet de keuze met wie zij mag trouwen. Als ik later met deze cases te maken krijg, dan zal ik dit zeker met een collega bespreken. Wat kunnen wij beteken voor Aisha, moeten we har meesturen met haar ouders, of kunnen wij haar hier laten?

 

Geheimhouding/beroepsgeheim
Beroepsgeheim blijft in het bedrijf, wij hebben informatie nodig van collega’s maar de naam van Aisha zal anoniem blijven. Wij zullen niet zeggen om wie het gaat, maar gewoon om relevante tips vragen. Het is dus zeker van belang dat dit geheim blijft, stel dat dit bij haar ouders terecht komt dan heeft Aisha nog grotere problemen en wordt ze waarschijnlijk per direct al meegenomen naar Iran.

171009-eerwraak-ANP-1054193.jpg

 

Hopelijk hebben jullie hiervan meer info opgedaan en als je het leuk vond is een Duim en/of reactie altijd leuk! :D

graag hoor ik meer 

Reacties (3) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Bijzonder goed geschreven artikel dat de zaak van eerwraak op duidelijke wijze belicht. Je hebt er veel werk van gemaakt en getuigt van een duidelijke betrokkenheid met het onderwerp. Ik vind dit een van de betere artikelen die ik de laatste tijd op Plazilla heb gelezen!
Dankjewel! maakt me vrolijk om te horen dat men het goede artikelen vind.
Ook dit artikel is bijzonder waardevol en komt ook bij mijn favorieten. Je hebt weer een volledige beschouwing gegeven en ik heb weer iets bijgeleerd doordat je de "andere" kant ook goed hebt belicht.
Mijn complimenten!