Shangguan Wan'er: China's machtigste vrouw en literair wonder

Door Tips en trends gepubliceerd op Thursday 12 September 17:02

De vondst van het graf van een van China’s machtigste vrouwen, Shangguan Wan'er, is een belangrijke ontdekking, omdat de geschiedenis met name de Tang Dynastie beter begrepen kan worden. Shangguan Wan'er leefde tussen 664 en 710 en was niet alleen de machtigste vrouw van China, maar bovendien was zij zeer literair ingesteld.  Shangguan Wan'er schreef haar eigen poëzie.

 

Wie was Shangguan Wan'er

Shangguan Wan'er was de kleindochter van Shangguan Yi, een beroemde dichter van de Vroege Tang dynastie. Shangguan Yi was sterk tegen de politieke ambities van keizerin Wu en werd herhaaldelijk beschuldigd van deelname aan samenzweringen tegen de staat. Hiervoor is hij uiteindelijk ter dood gebracht. Shangguan Wan'er's werd geëxecuteerd voor een soortgelijk misdrijf. Zijn dochter Shangguan Wan'er’s en vrouw Zhen ontsnapten aan de executie en werden meegenomen naar het keizerlijk hof als slavinnen. Hier werd Shangguan Wan’er’ verder opgevoed door haar moeder die haar onderwees in proza en poëezie. Dit alles zorgde er uiteindelijk voor dat Shangguan Wan’er’ een belangrijke positie in de rechtbank van keizerin Wu kreeg. Shangguan Wan'er was slim voor haar leeftijd, veeleisend en manipulatief: Kwaliteiten die in de gunst van de keizerin vielen omdat zij in het jonge meisje iets van zichzelf herkende.

 

De ‘carrière’ van Shangguan Wan'er

Wan'er was bedreven in het componeren van zowel proza ​​en poëzie. Bovendien kende zij  de keizerlijke administratie. Toen Shangguan Wan'er ongeveer 14 jaar oud was werd zij door Keizerin Wu ontboden om een opstel te schrijven over een ter plaatse opgegeven thema. Wan’er slaagde niet alleen glansrijk voor de haar gegeven taak, zij viel ook in de smaak bij de keizerin. Shangguan werd gemanumitteerd en werd door keizerin Wu in dienst genomen, waar zij al gauw de vertrouwelinge van de keizerin werd. Al snel kreeg zij de leiding over de afgifte van de decreten van het paleis. Veel van de edicten van keizerin Wu's werden geschreven door Shangguan Wan'er.

Na het overlijden van Keizer Gaozong in 683 trof keizerin Wu voorbereidingen om haar officiële status te veranderen van vrouw van de keizer tot enige erkende heerser van China.  Keizerin Wu was al het de facto staatshoofd. Nog voor het overlijden van haar echtgenoot, had keizerin Wu de moord op haar oudste zoon en tevens kroonprins Li Hong gezorgd. De keizer was zo aangeslagen door het verlies van zijn zoon dat hij af wilde treden en zijn vrouw op de troon wilde plaatsen. Deze motie werd echter verworpen door de hovelingen, wat bij de keizerin niet in goede aarde viel. Door haar tweede zoon van ongepast gedrag te beschuldigen werd Li Xian verbannen. Alhoewel haar derde zoon werd na de dood van zijn vader keizer Zhongzong, maar lang duurde dit niet, want al na twee maanden zette zijn moeder hem af. Zijn jongere broer Li Dan werd benoemd tot troonopvolger. Ondertussen stuurde Wu huurmoordenaars achter haar verbannen zoon, de populaire Li Xian, aan om hem te vermoorden.

Li Dan mocht dan wel keizer zijn, feitelijk was dit slechts een façade, want zijn moeder, keizerin Wu, was de persoon die werkelijk aan de macht was. In 690, na het breken van haar politieke tegenstander, zette zij ook haar jongste zoon af en benoemde zichzelf tot keizerin van een nieuwe Dynastie. In 698 werd  Shangguan Wan’er van haar administratieve taken bij de rechtbank ontlast om aan het Keizerlijk hof de taken van premier van keizerin Wu te vervullen. Shangguan Wan’er kreeg behoorlijk veel macht en kon verzoeken van de civiele dienst aan de keizerlijke administratie toestaan of weigeren. Als belangrijke beslisser op nationaal niveau groeide de politieke invloed van Shangguan Wan’er snel. Het kwam zelfs zo ver dat Wu overwoog om de Shangguan op de troon te plaatsen, maar dit werd onder druk niet toegestaan.

In 704 werd de troon teruggegeven aan keizer Zhongzong, die Shangguan Wan'er de verantwoordelijkheid gaf voor het opstellen van keizerlijke decreten. Hij benoemde haar ook tot keizerlijke bijvrouw. Ook hier was de werkelijke macht niet in handen van de keizer, maar van zijn vrouw Wei en dochter Anle. Shangguan Wan'er erkende de noodzaak om zich te bundelen met deze twee  vrouwen en samen vormden zij een sterk bondgenootschap. Ze gebruikte tevens haar invloed om de politieke carrière van haar minnaar Wu Sansi, die ze geregeld aan de keizerin leende als minnaar, vooruit te brengen. Helaas was kroonprins Li Zhongjun het niet eens met de toenemende populariteit en de invloeden van Wu Sansi en werd hij samen met een aantal vrienden gedood. De beraamde aanslag op Shangguan van de kroonprins mislukte, omdat Shangguan haar toevlucht bij het keizerlijk paar zocht, die hun zoon, tevens opvolger van de troon, door hun eigen troepenmacht lieten doden. Hiermee bleef de macht van Shangguan Wan’ er gehandhaafd.

 

In 708, richtte Keizer Zhongzong een keizerlijke academie op, met vier keizerlijke geleerden, acht assistent geleerden en 12 geassocieerde geleerden, een selectie van ambtenaren met literair talent om te dienen als de keizerlijke geleerden. Hij hield vaak feesten, die tevens dienden als literaire wedstrijden en daarbij zette hij zijn bijvrouw Shangguan in als scheidsrechter. Later in hetzelfde jaar, bevorderde hij haar tot de rang van Zhaorong, de zesde rang onder keizerlijke consorten. Naast het schrijven van gedichten uit haar eigen naam, wordt ook verondersteld dat zij gedichten schreef uit naam geschreven van keizer Zhongzong, keizerin Wei, Li Guo'er en Li Guo'er's zus prinses Tiaping. De gedichten waren mooi en werden vaak gereciteerd door mensen die deze hoorden.

Prinses Anle bepaalde alles wat er in de rechtbank gebeurde, terwijl ook Prinses Taiping haar macht aan het uitbreiden was en hiermee een rivale van Prinses Anle wer. In 710 vormde Shangguan Wan’er een geheime alliantie met Prinses Taiping, wat resulteerde in de vergiftiging van de keizer door keizerin Wei en haar dochter prinses Anle. En nog steeds kreeg Shangguan niet genoeg van haar machtsspelletjes. Haar volgende inzet was een vervalst document (een keizerlijk decreet) dat de 16-jarige prins Li Zhongmao op de troon plaatste als keizer Shangdi met Dowager Wei als regent. Amper een maand later leidde prins Li Longji, neef van prinses Taipin en de zoon van Li Dan een staatgreep tegen Wei en haar bende. Bij deze staatsgreep werden Dowager Wei, prinses Anle en allen die verdacht werden van het steunen van deze bende, gedood.

Terwijl de slachting aan de gang was leidde Shangguan een stoet dienstmeisjes naar het paleis waar officier Liu Youoqiu haar opwachtte, klaar om haar volgens het bevel van prins Li Longji te doden. Zoals altijd wist Shangguan Wan’er zich ook uit deze situatie te redden door een vervalst keizerlijk decreet te tonen, waarmee duidelijk gemaakt werd dat zij het niet waard was om te sterven. Overtuigd van haar gelijk werd haar leven gespaard.

Door deze daad had de sluwe Shangguan een vijand tot vriend gemaakt op een cruciaal moment. Toch bleek deze zet slechts een beperkt uitstel van haar ondergang. Toen Liu Youoqiu opkwam voor Shangguan bleek prins Li Longji niet ontvankelijk voor de gladde praatjes van Shangguan en liet hij haar doden.

Prinses Taiping dwong keizer Yangdi af te treden ten gunste van Li Dan, de wederom keizer Ruizong werd. Ruizong werd opgevolgd door zijn zoon Li Longji en alhoewel laatstgenoemde een hekel had een het karakter van Shangguna, erkende hij haar zeldzame literaire talent. Als keizer Xuanzong, verordende hij dat al haar gedichten en opstellen verzameld en gebundeld moesten worden. Sommige van haar werken zijn tot op de dag van vandaag bewaard gebleven.

 

Ontdekking graf Shangguan Wan'er

Chinese archeologen hebben het graf van een van China's machtigste vrouwen ontdekt. Niet alleen de ontdekking van het graf zelf, maar vooral ook het grafschrift kan een doorbraak betekenen in het begrijpen van de Tang Dynastie. De Tang Dynastie staat vooral bekend om de vele staatsgrepen, de aanslagen en amoureuze verhoudingen, wat blijkt uit bovenstaand levensverhaal van Shangguan Wan'er.

 

Meer weten over deze machtige vrouw? Lees dan het boek: 'De onthoofde feministe' over leven en werk van schrijvende vrouwen in het Chinese keizerrijk van de vroege tweede eeuw v. Chr. tot de eerste jaren van de twintigste eeuw

Reacties (5) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Inderdaad .. in die vrouw zit iets in hoor!
graag gelezen!
Een pittige vrouw dus ;)
Pittig vrouwtje!
Inderdaad, ze behoort wat mij betreft dan ook tot een van de eerste feministen. Kun je je haast niet voorstellen in het China van vandaag de dag.