Het gebruik en recepten van de Pinksterbloem

Door Lucifall gepubliceerd op Wednesday 10 April 12:16

Het gebruik en recepten van de Pinksterbloem

a1d26ee04fb8bebad4812040c5ee7f8e.jpgDe Pinksterbloem, Cardamine pratensis is een zaadplant uit de kruisbloemenfamilie en van het geslacht Cardamine (Veldkers). De plant wordt ook wel koekkoeksbloem en kievietsbloem genoemd, De plantnaam is waarschijnlijk afgeleid van het Griekse cardamine of cardemon. Dit betekent: "een naar sterkers smakende plant", maar kan ook afkomstig zijn van het Griekse Cardis (hart) en Damao (temperen of verzachten). De plant met zijn holle ronde stengel wordt 15 tot 50 cm hoog en is overblijvend middels winterknoppen op of net onder de grond. De bloeitijd is in april, mei en juni als de bloem haar lila, roze, lichtpaarse of witte tweeslachtige bloemen toont. De vrucht van de pinksterbloem wordt een hauw genoemd en worden zo'n 5,5 mm lang. De bloem komt algemeen voor en groeit op grasland, in bossen en bermen, moerassen, aan waterkanten, zeeduinen, heggen en plantsoenen. Toch zien we de bloem door de intensieve landbouw minder dan vroeger en komen we ze veelal aan de slootkanten van weilanden tegen.


 

8dad322412675f8e164905e3fb0f81d0_medium.What's in a name: de Pinksterbloem die bloeit met Pasen?

Men zou door de naam denken dat deze bloem tijdens de Pinksteren bloeit. Pinksteren is echter op zijn vroegst op 11 mei en op zijn laatst op 14 juni. In juni is de pinksterbloem veelal al lang uitgebloeid. De bloem bloeit juist het meest rijk rond een (late) Pasen.. Rond 1900 werden in Nederland 23 plantensoorten, die rond deze periode bloeiden 'pinksterbloem' genoemd. Fluitenkruid noemt men om deze reden in Friesland bijvoorbeeld nog pinksterbloem. In 1907 besloot men om alleen nog de Cardámine praténsis 'pinksterbloem te noemen.


 

Verklaringen waarom de Pinksterbloem dan toch Pinksterbloem heet.

De plant zou men kunnen zien als een voorbode van Pinksteren. Net na de Pasen herinnerde deze plant eraan dat Pinksteren het volgende feest zou zijn. Ook is het niet uit te sluiten dat in de zeventiende en achttiende eeuw de pinksterbloem wel gebloeid heeft rondom Pinksteren, want de winters in Nederland waren toen langer en kouder. Bij de Germanen was de pinksterbloem gewijd aan Freya die we kunnen zien als de (Germaanse) goddelijke moeder. De Duitse benaming Muttergottesblume (moeder van God-bloem) herinnert ons hier nog aan.

6578de37ff36dc3709f14a7311121b9a_medium.


 

Bijnaam van de pinksterbloem: schuimkruid

Een andere benaming voor de pinksterbloem is schuimkruid. Deze bijnaam ontleent de plant aan het schuimbeestje (Philaenus spumarius). Dit diertje is een cicade waarvan de larve leeft in een schuimnestin de oksels van de bladeren dat doet denken aan speeksel.


 

Medicinaal gebruik van de pinksterbloem

De bladeren werden vroeger als rauwkost tegen scheurbuik en de gehele plant bij hartklachten en epilepsie. In de oude volksgeneeskunde stond de bloem bekend als probaat middel tegen jicht en reuma. Pinksterbloem bevat veel vitamine C, mineralen en mosterdolie en heeft een stimulerende werking op de stofwisseling. De plant heeft een sterk bloedzuiverende werking, is urine-afdrijvend en werd vroeger al gebruikt om bijvoorbeeld voorjaarsmoeheid te bestrijden. Ook kan deze voorjaarsbloeier worden ingezet om de eetlust te bevorderen en is zij als reinigingskuur te gebruiken.


 

Het sap van de pinksterbloem

In het vroege voorjaar is het sap van deze voorjaarsbloeier te gebruiken. Dit sap werkt bij suikerziekte om de suikeruitscheiding gunstig te beïnvloeden. Het is echter niet werkzaam bij elke vorm van suikerziekten.


 

87680e454b47d7e605ec568aa9206f8e.jpgPinksterbloemthee voor een bloedzuiverende en reinigende werking.

Thee van de pinksterbloem werkt bloedzuiverend. Maak de thee van 20 gram gesneden bloeiende plant. Laat dit 5 minuten koken in een halve liter water en laat dit dan 10 minuten trekken.


 

Volksgeloof en folklore en de pinksterbloem

In Duitsland zou degene die de bloem plukte samen met woning en al door de bliksem worden getroffen. In sommige delen van Frankrijk werd deze voorjaarsbloem gevreesd omdat men dacht dat adders erg op deze bloem gesteld waren. Als men de bloem plukte zou men binnen een jaar worden gebeten. Bij folkloristische voorjaarsfeesten werd rond Pinksteren uit de jonge meiden van het dorp een 'Pinksterblom', ook wel Pinksterbruid gekozen. Zij liep dan daarna opgesierd met bloemen en sieraden zingend en bedelend door het dorp.


 

Recepten met de Pinksterbloem


 

Pf96fe82b8a25d3f8eefd4de07e4c6db3.jpginksterbloemsalade

Verzamel het blad en de scheuten in maart tot en met juli.

De bladeren en jonge scheuten kunnen rauw als salade worden gegeten. Het blad en de jonge scheuten zijn prima toe te voegen aan een gemixte salade van verschillende soorten sla. Het blad van de Pinksterbloem smaakt mild pittig tot scherp en heeft iets weg van waterkers door het mosterdachtige aroma. Ook de bloemknoppen en bloemen kunnen rauw gegeten worden.


 

Tomaten-Pinksterbloemsalade

Ingrediènten
1,5 handvol gesneden groen van lenteuien (Zie artikel hoe je eeuwig lenteui of bosui kunt kweken op water)
1 eetlepel gesneden bieslook
3 rijpe tomaten
pinksterbloemen
olijfolie
balsamico azijn
zeezout
gemalen 4 seizoenen peper

7a58fbd0fe2159da70ce4e3fe196fcf5.jpgBereiding: Pluk het blad van de pinksterbloem was deze en slinger ze droog en doe deze samen met de bloemen in een schaal. Snij de lenteui en de bieslook en de tomaten en voeg deze toe. Maak een dressing van een scheut olijfolie, de balsamico azijn en de zout en peper en verdeel deze gelijkmatig over de salade. Serveer met brood of als salade bij de hoofdmaaltijd.


 

Pinksterbloem koken

Verzamel het blad en de scheuten in maart en juli.Ook gekookt kunnen blad en scheuten gegeten worden als groente of als toevoeging bij soepen.


 

Pinksterbloem op de boterham

Beleg een boterham met kaas. Snij het gereinigde blad en jonge scheuten, toppen en bloemknoppen fijn en snipper dit op de boterham. Dit vitamine C bommetje is een prima alternatief voor waterkers.


 

8925e7ebe460c598a79cb045840a2d15.jpgPesto van Pinksterbloem

Ingrediënten:
100 ml extra vierge olijfolie
Verst geplukte pinksterbloemen
Zeezout

Doe 100 ml extra vierge olijfolie in een blender, voeg zeezout toe en dan de schoongemaakte en de helft van de gesneden pinksterbloem. Zet de blender op de pulse mode. Voeg steeds wat nieuw pinksterbloem toe tot je een juiste textuur verkrijgt. Doe de pesto in een weckpot en bewaar deze in de koelkast.


 


 


 


 

Meer lezen over eetbare planten en bloemen uit de vrije natuur?

e1631e1a4170ce4c692c7ae0bc97b57c.jpg

Klik op deze link voor een lijst van boeken over eetbare planten uit de natuur. 


 

Klik op deze natuurkalender om te zien wat in welke maand te oogsten zonder te zaaien is. 

Meer over het gebruik van eetbare planten, bloemen, struiken en bomen uit de vrije natuur is te lezen in de onderstaande artikelen:

aalbesaardakeradderwortelAmerikaanse vogelkers appelbes, beuk 1beuk 2berenklauw,berkboerenwormkruideetbare bomenbottelroosbrandnetelbremcalendulacranberry,daslookdenduindoorn, duizendbladeikElsbes, framboosgele kornoeljegladde iepgrote engelwortelhazelnoothondsroosjeneverbeskastanjekliskrentenboompjelijsterbeslinde,lisdoddemadeliefjesmagnoliameidoorn, muurpeperpaardenbloempinksterbloemriet,rode besschietwilg, sleedoorneetbare struikentamme kastanjeveldzuringvliervogelmuur,vossebeswalnootwaterkersweegbreezoete kerszomereikzwarte bes

Reacties (3) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Toppertje! Pracht natuur!
Geweldig! Die pesto ga ik uitproberen. Als ik er achter ben waar ze hier in de buurt groeien.
Erg mooi artikel, inhoudelijk, maar ziet er ook heel mooi uit qua kleuren en bloemen...