Rafael Santi en de Renaisance

Door No-Apologies gepubliceerd op Sunday 01 December 11:22

Dit is een artikel over Santi Rafael, een bekende kunstenaar, en een beetje renaissance. Het is gekopieerd uit mijn Word bestand, waardoor sommige dingen raar werden en afbeeldingen verdwenen. Echter heb ik getracht zoveel mogelijk afbeeldingen etc. terug te zetten op de juiste plaats.

 

Renaissance

Renaissance of wedergeboorte in het Nederlands. Aan het einde van de 14e eeuw en tijdens de 15e eeuw verspreiden Italiaanse humanisten het idee dat de klassieke cultuur werd wedergeboren. Deze wedergeboorte volgde op de 'duistere middeleeuwen'.

De Renaissance deelt men doorgaans in 3 tijdvakken op: de vroege renaissance (1400-1500), hoge renaissance (1500-1530) en het Maniërisme of late renaissance (1530-1600).

De kunstenaar werd in de renaissance niet meer gezien als een ambachtsman maar als een individu. Dit is de eerste belangrijkste veranderingen. Kunstwerken werden ook voor het eerst gesigneerd. In de middeleeuwen mocht dit niet omdat de kunstenaar niet belangrijk was, want hij was in dienst van God.

De belangrijkste verandering in de schilderkunst was het gebruik van realisme en perspectief. Daarnaast werd het contrapost toegepast. De figuren stonden niet meer recht op beide benen, maar kregen één standbeen waarop het gewicht ruste.

Ook in de beeldhouwkunst vond een belangrijke ontwikkeling plaats: nu kwamen de beelden los te staan. De beelden werden ook natuurgetrouwer. De inspiratie hiervoor kwam uit de naturalistische beelden uit de Klassieke Oudheid

In de bouwkunst draaide het om de perfecte verhoudingen. Ook hier werden veel aspecten uit de Klassieke Oudheid overgenomen. Denk maar aan fiezen, zuilen en frontons.

De belangrijkste overblijfselen uit de renaissance vinden we in de grote steden van Italië. De renaissance heeft zich echter ook buiten Italië verspreid. Eerst naar Frankrijk en van daar naar de Nederlanden, Spanje en Portugal.

 

 

Rafaël Santi

Rafaël Santi, geboren op 6 april 1483, was een kunstschilder van Italiaanse afkomst tijdens de renaissance. Voluit luidde zijn naam: Raffaello Sanzio, maar hij is eerder bekend onder de namen Rafaël, Rafaello Santi en Raffaelo da Urbino.  (Urbino6 april 1483 – Rome6 april 1520)

Levensloop

Rafaël is geboren, op zes april 1483, en getogen in Italië, meer bepaald in Urbino. Hij is begonnen als schilder onder de leer van zijn vader Giovanni Santi. Jammer genoeg stierf zijn vader in 1494 toen Rafaël 11 jaar was. Vervolgens ging Rafaël studeren bij Perugino vanaf het jaar 1500 en gedurende 4 jaar. Vermoedelijk maakte hij in deze periode fresco’s. Hij kreeg rond die tijd ook zijn eerste schildersopdracht en aldus schilderde hij “De droom van de ridder”. In zijn eerste werken is de in vloed van zijn leermeester nog vrij duidelijk, omdat de schilderstijl gelijklopend is.

In 1504 verbleef Rafaël in Florence of Firenze, waar hij tot de conclusie kwam dat zijn eigen manier van schilderen toch nog vrij ouderwets was. Maar, waar hij dan ook om bekend voor stond, hij kon zich zeer vlug aanpassen aan andere stijlen. Hij leerde ook veel van anderen en de grootse invloeden op hem kwamen van Michelangelo en Leonardo da Vinci.

Later, eind 1508, vertrok hij op een leeftijd van 25 jaar, naar Rome. De reden die hiertoe leidde is onduidelijk. Mogelijks omdat er in de Vaticaanse privévertrekken, onder toezicht van Paus Julius II, geschilderd moest worden. Een half jaar later, in 1509, kreeg hij dan ook de opdracht om “Stanza della Segnatura” te beschilderen. Dit is een zaal op de tweede verdieping van een paleis in het Vaticaan. Deze zaal stelt het menselijke verstand voor en bevat twee grote fresco’s.

Later schilderde Rafaël Santi nog drie zalen: de Stanza di Eliodoro, de Sala di Costantino, de Stanza dell’Incendio. Al deze zalen bevinden zich in het Apostolisch paleis in het Vaticaan.

Al vrij snel was hij de tweede belangrijkste schilder in het Vaticaan. Michelangelo bleef op nummer 1 staan. Rafael verbleef in het Vaticaan dan ook de rest van zijn leven. Maar dit is niet alles wat hij deed. Hij had zeer veel werk in Rome.

Hij werkte dan ook niet alleen voor kerkelijke gebouwen of mensen. Voor een bankier genaamd Chigi maakte hij portretten en drie gratiën. De drie gratiën zijn drie zussen uit de Romeinse of Griekse mythologie.

In 1519 maakte Rafaël een serie of reeks van fresco’s op basis van verhalen uit het oude testament. Deze worden nu de Loggia van Rafaël genoemd.

Na de dood van Bramante (in 1514), een bekende architect, werd hij zijn opvolger als architect van de Sint-Pieter. Ook werd hij betrokken bij archeologische onderzoeken.

Het laatste werk voor zijn dood, ‘de Transfiguratie’, was nog niet af toen hij stierf. Zijn leerlingen maakten het verder af een daarom is het ook niet geheel duidelijk of het krediet dan aan Rafaël of aan zijn leerlingen moet toegeschreven worden.

Hij overleed op een vrij jonge leeftijd van 37 jaar exact. Hij stierf dus letterlijk op zijn verjaardag. Hij werd begraven in het Pantheon. Dit is een zeer grote eer in Italië.
Zijn grafinscriptie luidt als volgt: “Dit is de graftombe van Rafaël, die tijdens zijn leven Moeder Natuur deed vrezen door hem te worden verslagen, en als hij stierf, met hem te sterven.”

Context

Een grote vernieuwer was Rafaël niet. Hij was eerder iemand die de schilderkunst verder vervolmaakte. Het klinkt misschien wat raar maar voor sommigen waren zijn werken zelfs te perfect. De leden van de negentiende-eeuwse kunstenaarsgroep, de Prerafaëlieten, vonden hem overgewaardeerd.

In Manets belangrijkste schilderij Déjeuner sur l'Herbe wordt zelfs verwezen naar Rafaëls werk Het Oordeel van Paris. Ook Ingres was geïnspireerd door Rafaël. Verder was Giulio Romano een leerling van Rafaël.

 

 

Kunstwerken

Maddalena Doni

Het eerste kunstwerk van Rafaël dat we voorstellen is ‘Maddalena Doni’. Het schilderij hangt in het museum “Galleria Platina” in Firenze.

Het schilderij is geschilderd op een houten paneel van 65 x 45,8 cm met olieverf. Het werd gemaakt in het jaar 1507.
Het is in de periode waarin hij zich baseerde op het werk van onder andere Leonardo da Vinci. Denk maar is aan de Mona Lisa bij het bekijken van dit schilderij.

Het is echter niet de Mona Lisa maar wel Maddalena Doni-Strozzi, de echtgenote van de Agnolo Doni. Rafaël schilderde ook een portret van Agnolo. Deze twee schilderijen hoorden dan ook samen.

Een verschil in verhouding met andere schilderijen is dat de achtergrond een landschap is. Veelal is het een gewone donkere achtergrond. Dit is ook een onderscheiding tussen dit schilderij en het werk van Leonardo da Vinci.

De sixtijnse Madonna

De Sixtijnse Madonna is ook met olieverf geschilderd. Deze is wel op een doek geschilderd. Het doek heeft een grootte van 256 cm op 196 cm. Het is gemaakt in de jaren 1513 en 1514.

Sinds 1754 tot en met het heden is het schilderij in handen van de “Gemäldegalerie Alte Meister” in Dresden in Duitsland.

De Sixtijnse Madonna is een der beroemdste werken uit de Italiaanse Renaissance. Het bekendste gedeelte van het schilderij zijn de 2 engeltjes onderaan het doek.

De vrouw in het rood met blauw gewaad is Madonna met Jezus Christus in de armen. Verder zijn nog Pas Sixtus de tweede en de Heilige Barbara te zien. Ze staan in de vorm van een driehoek opgesteld en de gordijnen in de hoeken benadrukken het geometrische geheel.

De school van Athene

De school van Athene is een fresco. Het komt uit de kamer ‘Stanza della Signatura’, die we eerder al vermeldden. Het zou de filosofie en haar rationele zoektocht naar de waarheid voorstellen. Dit belangrijke fresco is gemaakt in het jaar 1509. Hij arrangeerde een ideale samenkomst van denkers die filosofische debatten voerden, onderwezen, praten, nadachten, met verdiepte expressies van mentale concentratie.

Links bovenaan staat Socrates. Hij “betovert” de anderen met zijn woorden. Zijn woeste uiterlijk lijkt op een satyr of Silenus. In het midden staan Plato en Aristoteles, converserend met elkaar. Hun houding is ook zeer belangrijk.

Verder zijn ook Heraclitu, met trekken van Michelangelo, hertog Francesco Maria van Urbino, Epicurus, de jonge versie van Federigo Gonzaga, Euclides met de gelaatstrekken van Bramante, Sodoma en Rafaël zelf afgebeeld. Ook Diogenes, Pythagoras en Averroeës zijn te zien.

 

Transfiguratie

We kozen voor de ‘Transfiguratie’ als laatste werk dat we voorstellen om symbolische reden. Dit stukje kunst was namelijk ook Rafaëls laatste schilderij. Het is voltooid door zijn leerlingen aangezien het niet volledig af was bij zijn dood.

Dit werk staat voor de gedaanteverandering van Jezus Christus op de berg Tabor. In de Bijbel staat ook vermeld dat Mozes en Elia verschenen, zoals ook op het schilderij te zien is. Jezus’ houding verwijst naar de kruisiging. Johannes, Jacobus en Petrus zijn apostelen die op het schilderij het hele gebeuren getuigen.

Oorspronkelijk ging Rafael enkel het gedeelte met Jezus, Mozes en Elia schilderen, uiteindelijk is het anders gegaan. Op de onderste helft staan de andere 9 apostelen die proberen een jongetje die door de duivel is bezeten, te genezen. In de Bijbel geneest Christus dit jongetje bij het afdalen van de berg.

Opvallend is de manier van belichting binnen in het schilderij. Schaduweffecten zijn zeker niet onzichtbaar en later nemen andere kunstenaars deze manier deels over.

Reacties (3) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Prachtig artikel en heel mooi stukje geschiedenis en uitleg, ik hou van kunst, erg mooi gedaan
Mooi uitgebreid artikel!
Bedankt ;) Was spreekbeurt voor geschiedenis, ben een beetje af gegaan maar goed :p