Keniaanse Belevenissen 12 - Laatste Reisverslag uit Kakamega

Door MJS gepubliceerd op Sunday 27 January 10:28
Laatste reisverslag vanuit Kakamega!


- Modder en bloed -

Zoals ik in mijn vorige blog vertelde, zijn de besnijdenissen hier in het dorp volle gang. Vele tienerjongens vieren dat ze nu officieel 'man' worden. Regelmatig horen we stokken, gezang van jongens die voorbijrennen op het zandpad naast het weeshuis. Tot nu toe hadden we enkel de rond rennende jongens gezien die voordat ze besneden werden, en de foto's van de jongens met beschilderde lichamen na de besnijdenis. Hierdoor werd ik nog meer nieuwsgierig naar de rest van het ritueel, wat zou het gaaf zijn om alles in het echt te kunnen meemaken.

Dinsdagavond zaten we nog even op 'de rots' onder de (dit keer helaas niet zo heldere) sterrenhemel met Moses Toba en Isaquelle (de wachter), toen Rose nog even snel iets kwam zeggen. Ze vertelde dat we uitgenodigd waren om de volgende ochtend een besnijdenis bij te wonen van een buurjongen, die wij kende uit klas 4 van de school. Zijn familie woont in een lemen hutje een aantal meter naast het weeshuis. De ouders van deze jongen wilden deze bijzondere gebeurtenis vastleggen met camera en aangezien wij een camera hadden wilden ze graag dat we foto's kwamen maken. Deze uitnodiging om een bijzondere en voor ons ongewone traditie te mogen bijwonen sloegen wij natuurlijk niet af. We waren heel enthousiast en tegelijkertijd was het spannend, want als publiek om een naakte jongen heen staan, die in het bijzijn van allerlei mensen een ontzettend pijnlijke ervaring ondergaat is niet alledaags. Isaquelle gaf ons een stoomcursus besnijdenis bijwonen. Hij zou de volgende ochtend met ons meegaan.

Om 6 uur stonden we bij het hutje van de familie. De besnijdenissenworden altijd vroeg in de ochtend uitgevoerd, want de kou van de ochtend zorgt er voor dat de de wond na de besnijdenis minder gaat bloeden, omdat bloed dikker is bij kou (aldus Isaquelle). Na wat handen geschud te hebben, moesten we gaan zitten op drie stoelen die ze, eerste rang, hadden klaargezet voor 'de visitors'. Daarna kwam de jongen die besneden werd (nu nog in kleding) al zingend en dansend, met om hem heen alle andere mannen van de familie in een kluitje. Alle mannen die al besneden waren, droegen een stok verticaal in de lucht en zwaaiden hiermee op het afrikaanse ritme van de liederen.

Na het zingen ging de jongen samen met de mannen naar de rivier om zijn kleding in te wisselen voor een laag riviermodder. Op zijn hoofd zat de dikste laag modder en hier waren twee stukken muntgeld ingeduwd samen met een soort veer/ tarwespriet. Bekleed met modder kwamen de mannen wederom al zingend en zwaaiend met stokken terug naar de hut. Hier lag een 'kleedje' (opengeknipte maiszak) om het bloed op te vangen inmiddels al klaar. De groen/bruine modder waar het hele lichaam van de jongen mee bedekt was, was op sommige plekken opgedroogd (zoals ik het ken van een gezichtsmasker) en op sommige plekken was het nog een echte modderbrei.De modder zorgt er volgens de traditie voor dat het lichaam koel blijft, en dit heeft een verdovend effect als de jongen besneden wordt.

Eenmaal bij de hut aangekomen ging alles heel snel. Eerst werd de boel ontsmet, vervolgens kwam er een man met een soort van klein rechthoekig mesje van 3 centimeter (zonder handvat) en binnen een aantal seconden lag er een stuk voorhuid op het witte 'kleedje' omringd met bloed. Ik verbaasde me erover hoeveel er af werd gesneden. De jongen keek tijdens de besnijdenis omhoog, en zijn gezicht bevroor en bleef een hele tijd zo staan, in tegenstelling tot de bewegelijke mannen die om hem heen begonnen te zingen en dansen. De bedoeling is dat de man in wording niet huilt bij de besnijdenis, hij toont op deze manier aan dat hij een man is. Zijn zus had de rol om zijn middel/maag vast te pakken, om te voorkomen dat hij eventueel zou flauwvallen. Ze geven jongens van te voren kruiden, die het flauwvallen voorkomen.

Op het laatst van het ritueel kwam er een man met een stier en een man met een geit. Dit kreeg de jongen kado. Hij moest met zijn stok de stier en geit aanraken en daarna ging het zingen en dansen verder. Intussen konden de bezoekers geld in een bakje doen dat bij de jongen werd gelegd. Als afsluiter kreeg iedereen alcohol (sterker dan wiskey) wat ik erg raar vond, aangezien het me voorheen is opgevallen dat het hier anti-alcohol is, misschien is dit vooral bij Rose zo en is het onder de andere mensen toch normaler om te drinken?

Na het hele ritueel ging de jongen in afzondering 'niksen' een speciaal huisje hiervoor. Hier blijft hij tot de wond genezen is.Het huisje waar de jongen verblijft staat vlakbij het weeshuis en als we over het hek kijken kunnen we hem af en toe uit het raam zien kijken. Het is absoluut verboden hem te bezoeken of op het gras voor het huisje te komen.
Nog helemaal onder de indruk en al na pratend met Isaquelle zijn we weer terug gegaan naar het weeshuis. Nu hopen we nog het laatste deel van het hele besnijdenis ritueel te kunnen zien. Wanneer de wond van de besneden jongens/'mannen' genezen is, gaan ze namelijk de straat op met beschilderingen van witte modder op hun lichaam (strepen en stippen). Dit hopen wij in Malava te zien. Dit ritueel komt namelijk alleen maar in deze omgeving voor.


- Lesgeven -

Omdat een aantal weeskinderen in de vakantie verblijven bij hun opa/oma of een andere guardian, was mijn groepje uitgedund tot 2 personen, waar ik een-op-een mee ben gaan werken waaronder Moses. Moses is een jongen van 8 jaar die heel hard werkt op het weeshuis.Hij houdt er van in de stal te werken, in de weer te zijn met de kruiwagen en soms hakt hij uren lang hout. Hij houdt van aanpakken. Voor mijn gevoel is het een kind dat graag in de natuur is, en ongeduldig wordt in de schoolbanken.Hij heeft meer moeite met leren dan andere kinderen op school en loopt achter. Ook had hij voor mijn gevoel een houding als: "Ik kan het toch niet...." En hij leek hierdoor niet zo gemotiveerd.

Tijdens de bijlessen heb ik bij elke tafel benoemd wat hij wel kan, en vervolgens benoemd welke sommen hij wat moeilijker vond. Na het oefenen kende hij zelfs 'de moeilijke sommetjes' van de tefel die we oefenden, en daarbij was hij veel sneller in het antwoord geven aangezien hij minder na hoefde te denken. Dit zorgde er voor dat ik zijn vooruitgang concreet kon maken en als ik dit benoemde werd hij enthousiast om meer te leren. Op deze manier wilde ik hem laten zien dat hij wel degelijk iets kan en dat hij des te meer kan als hij oefent/er voor werkt. En deze week bleek dat hij zich hier dan ook echt van bewust geworden was. Hij zei met lichte verbazing, blijdschap en een soort van zucht van opluchting: "Teacher...! It is not difficult anymore!" Waarop ik zei: "Yes, that's good, isn't it? Why is it not difficult anymore?" even was het stil en keek hij bedenkelijk, en toen zei hij: "Because we practised.. and now I know!" Heel leuk om deze reactie te zien en dat hij zelf tot deze conclusie was gekomen!

Sterker nog, diezelfde week stond hij in alle vroegte in de huiskamer van Rose, omdat hij graag bijles wiskunde wilde! Momenteel kent hij de tafels 1 t/m 12 uit zijn hoofd, terwijl voordat we begonnen, hij 1 t/m 3 kende door op zijn vingers te tellen. Een grote vooruitgang, en heel leuk om dit proces bij hem mee te maken!


- Nagels lakken, en pepernoten eten -

De afgelopen week hebben we verschillende activiteiten met de kinderen gedaan. Ondanks dat ze zichzelf heerlijk kunnen vermaken met niets, blijft het voor hun speciaal als wij met 'materiaal' komen om een activiteit te doen. Omdat ik de meiden wel eens over nagellak had gehoord, had ik het idee om nagels te gaan lakken met de kinderen. Na nagellak ingeslagen te hebben op de markt gingen we hiermee aan de slag met de kinderen. De diningroom zat vol met jongens en meisjes die nagellak wilden, ook de caretaker deed mee. In het begin lakte Martina en ik hun nagels, en daarna gingen ze het ook bij elkaar doen. Heerlijk om de geconcentreerde en vrolijke gezichten te zien. Allemaal kwamen ze trots hun nagels laten zien. En Sophia een meisje van 12 die altijd veel voor de kleintjes zorgt, ging als een echt moedertje in de weer met de nagels van de jongere kinderen. Erg leuk om te zien.

Ook hebben we sinterklaas met de kinderen gevierd, door ze pepernoten te laten proeven en zelfgemaakte tekeningen van sinterklaas en zwartepiet in te laten kleuren, nadat we in het kort het verhaal van sinterklaas hadden verteld. De pepernoten had ik meegenomen vanuit Nederland, en terwijl alle mensen het belachelijk vinden dat de sinterklaasverkoop zo vroeg begint, was ik er dit keer heel erg blij mee! Ook de kinderen genoten van de pepernoten, en ze stonden in de rij voor een tekening van 'Black Peter'.

Ook heb ik een memoriespel met als thema sinterklaas meegenomen, en Sarah-Beth (3 jaar) vraagt elke dag: "Teacher Marieke? Black Peter? Saint Nicholas? Chimney? Presents? Chocolate letter S ? " "You mean you want to play memorie?" "Yes!" en dit gesprek voer ik 5 keer per dag met haar! Ze is helemaal verslaafd aan memorie en ze wil elke keer alle plaatjes van de memorie benoemen!

Ik moet wel bekennen dat als je het sinterklaasfeest wilt uitleggen aan kinderen die er helemaal niets vanaf weten, het wel klinkt als een ontzettend apart en onlogisch verhaal. Sinterklaas rijdt op een wit paard over de daken, zwarte piet komt door de schoorsteen naar binnen, en er worden kadootjes in een schoen gestopt...


- Pech- marathon -

Naast alle bijzondere en leuke dingen heeft er ook een pech-marathon plaatsgevonden. Wat begon met een verstuikte enkel tijdens het lopen door de heuvels met een kind op mijn arm (dat gelukkig geen enkel schrammetje had) ging verder met een virus op mijn laptop toen ik op een link klikte om een hotel te boeken. Dit virus leek er na heel veel gedoe af te zijn. Vervolgens startte 2 dagen later mijn computer niet meer op en moest ik de computer re-booten, waardoor ik (school) gegevens kwijt ben en rapportages van ons onderzoek opnieuw moest doen. Donderdag lag ik met koorts en griep in de auto van Rose toen we met z'n alle naar Kakamaga waren gereden om 6 uur lang te gaan shoppen voor het sponsorgeld (en het kamp dat aankomende week gaat plaatsvinden). Wel zijn er ontzettend leuke kleertjes gekocht en goede degelijke schoenen. Rose was heel blij en gaf aan dat ze nu al wist dat ze honderden bedankjes zou krijgen als ze dit aan de kinderen zou geven met kerst!


- Goodbye Kenya, Hello Tanzania -

Komende week wordt een een kamp gehouden met de kinderen van het weeshuis en hier zullen wij ook druk mee zijn. Vrijdag is onze laatste dag op het weeshuis en vanaf volgende week zaterdag gaan we beginnen met rondreizen! We zullen eerst naar Kisumu reizen om Vera op te halen. Diezelfde avond vieren we Vera's verjaardag. Dan slapen we in Kisumu en de volgende dag worden we opgehaald om de Masai-stam te ontmoeten in de Masai-Mara.
Na 3 dagen Masai Mara te hebben gedaan, reizen we vanuit Kisumu naar Mwanza in Tanzania. Vanuit hier hopen we een safari te kunnen boeken met de Ngrongoro Crater, als het lukt dan eindigt deze safari in Arusha. Hier blijven we een nacht en reizen dan door naar Moshi, hier gaan we kerst vieren met een familie van een bekende Tanzaniaanse stam die vlakbij de kilimanjaro woont, daarna reizen we door naar een andere familie in Moshi, en die gaan we ze helpen met werken op de koffieplantage.
Na Tanzania op deze manier bewonderd te hebben, reizen we naar Mombasa in Kenia, hier gaan we de stad verkennen en daarna gaan we genieten van zon, zee en strand. De laatste dagen eindigen we in Nairobi en hier zullen we 11 januari het vliegtuig weer terugnemen.

Ik heb ontzettend veel zin om weer meer stukjes van de wereld te zien! Meer mensen te ontmoeten en meer cultuur op te snuiven! Maar wat voelt het tegelijkertijd ook heel fijn dat we ook weer bijna naar het oude vertrouwde koude Nederland gaan! Meer over de reis in mijn volgende blog Keniaanse Belevenissen 13.


 

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.