Relaties Tussen Voetbal en Hooliganisme

Door Victor Brenntice gepubliceerd op Saturday 15 June 20:06

Voetbal en hooliganisme zijn jammer genoeg nauw met elkaar verbonden, maar waarom is dat eigenlijk zo? Een (zeker voor voetbalkenners interessant) artikel over oorzaken van voetbalhooliganisme in een aantal landen in Europa.

Met een roodaangelopen hoofd ramde de harde kern-supporter met zijn vuist op de dikke wand van kunststof die het uitvak van het thuisvak scheidde. Over zijn intenties bestond geen enkele twijfel; na een fors aantal van de meest beledigende scheldwoorden eindigde zijn tirade met "Wacht maar! Wacht maar tot na de wedstrijd, we maken jullie kapot!"

Niemand die er in deze tijden nog naar omkijkt in een voetbalstadion. Een doorgedraaide hooligan die nergens anders op uit is dan vechten met supporters van de tegenpartij, het liefst terwijl er hier en daar ook een paar "smerissen" of "wouten" bij betrokken raken die de orde willen handhaven. En hoort geweld, fysiek of verbaal, niet stiekem een beetje bij voetbal? Dat is een vraag waar veel discussie over bestaat binnen de voetbalwereld. Maar waar komt al dat geweld nou eigenlijk vandaan?

Nederland
In Nederland is de meest bekende 'derby' (wedstrijd tussen 2 aartsrivalen) zonder meer die tussen Feyenoord en Ajax. Deze wedstrijd wordt ook wel 'de Klassieker' genoemd. Tussen Rotterdam en Amsterdam  bestonden altijd grote cultuurverschillen. Zo wordt Rotterdam gezien als de stad van havenarbeiders, en Amsterdam als de stad van de Joden, die worden beschouwd als een van de meest financieel succesvolle bevolkingsgroepen van deze stad. Tussen radicale supporters van beide teams hebben in het verleden bloedige veldslagen plaatsgevonden, waarvan de meest beruchte de Slag bij Beverwijk was. Daarbij kwam Ajax-supporter Carlo Picornie om het leven.

In Europa hebben vooral Feyenoord-supporters een extreem beruchte reputatie. Een goed voorbeeld van een oorzaak hiervan was de uitwedstrijd tegen het Franse AS Nancy in 2006. 3000 supporters waren naar Nancy afgereisd, en ernstige rellen leidden tot wat haast leek op een oorlogssituatie: gesneuvelde winkelruiten, rotzooi op straat, massa's schreeuwende en vechtende mensen, kortom: één grote chaos. Feyenoord werd door de UEFA zwaar gestraft voor de ongeregeldheden: de club werd uitgesloten van verdere deelname aan het UEFA Cup-toernooi van dat seizoen.

Spanje
'El Clásico' of de 'Derby van het Heelal' zijn beiden benamingen voor wat misschien wel de meest beladen wedstrijd van Europa is: die tussen FC Barcelona en Real Madrid. Er liggen politieke redenen ten grondslag aan deze derby. FC Barcelona wordt door haar supporters doorgaans beschouwd als symbool van Catalonië, een autonome regio in Spanje welke streeft naar onafhankelijkheid. Madrid is de Spaanse hoofdstad, en tevens de stad waar de Spaanse regering zetelt. Real Madrid is de grootste voetbalclub van Madrid, en staat bekend om haar aristocratische karakter. Niet voor niets is één van de bijnamen van de club 'de Koninklijke'. Zodoende staan beide teams symbool voor een politieke tegenstelling.

Italië
De meest opmerkelijke derby in Italië is die tussen Internazionale en AC Milan, beiden afkomstig uit Milaan. Internazionale ontstond in 1908 als afsplitsing van het in 1899 opgerichte AC Milan vanwege een meningsverschil dat het beleid van de club betrof: het wat meer conservatieve gedeelte van de leden van AC Milan wilde geen buitenlandse spelers toelaten, terwijl de 'rebellerende' leden dit geen probleem vonden. Het feit dat het nieuw opgerichte Internazionale zich net als AC Milan in de loop der jaren zou ontwikkelen tot één van de Italiaanse topclubs, heeft deze derby extra kracht bijgegeven. Wedstrijden tussen de 2 teams (die overigens hun thuiswedstrijden in hetzelfde stadion spelen) gaan altijd gepaard met enorme spandoeken waarop het andere team belachelijk wordt gemaakt in de vorm van schilderingen en bijbehorende teksten. Ook leuk om te weten: de 2 supportersgroepen hebben een eigen naam voor het gezamenlijke stadion. Supporters van Internazionale noemen het "Giuseppe Meazza", en fans van AC-Milan noemen het "San Siro." Mocht je ooit aan een Internazionale-fan vragen waar het San Siro is, dan is de kans groot dat hij doet alsof hij dat niet weet.

Opvallend in Italië is dat politieke extremen zich met grote regelmaat middels het voetbal manifesteren. Het beste voorbeeld hiervan zijn de wedstrijden tussen SS Lazio uit Rome en Livorno uit de gelijknamige plaats: daar waar de harde kern van SS Lazio bekend staat om extreem-rechtse sympathieën (welke meer dan eens kenbaar worden gemaakt met behulp van hakenkruisvlaggen), zijn supporters van Livorno niet vies van het dragen van de vlag van de voormalige Sovjet-Unie en andere extreem-links-gerelateerde uitingen.

Engeland
Dit is het land dat het meest om zijn hooligans bekend staat. Veel clubs hebben een eigen radicale kern die een hoge mate van invloed uitoefenen op de persoonlijke levenssfeer van haar leden. Men leeft met en vóór de club. Voor wie hier een goed beeld van wil krijgen, verwijs ik naar de film Hooligans (2005) van de regisseur Lexi Alexander.

Een voorbeeld van een derby in Engeland zijn de wedstrijden tussen Arsenal en Tottenham Hotspur, beiden afkomstig uit Londen, waar onder andere ook Chelsea FC vandaan komt. Gezien de grote hoeveelheid clubs in Londen die betaald voetbal spelen is er sprake van zeer veel rivaliteit.

Schotland
Het Schotse voetbal wordt al sinds jaren gedomineerd door 2 grootmachten: Glasgow Rangers en Celtic FC. Deze derby wordt ook wel 'the Old Firm' genoemd. Dit betekent zoveel als 'de Oude Firma', en verwijst naar het wederzijdse haatzaaien tegen de ander om er financieel beter van te worden. In de praktijk komt de tegenstelling tussen de 2 clubs voort uit de tegenstelling tussen protestanten (Glasgow Rangers) en katholieken (Celtic FC).

Is er een land dat wellicht een voorbeeldfunctie kan hebben?
Ik heb zelf menig voetbalwedstrijd meegemaakt, en was ontzettend onder de indruk van de manier waarop het er in Duitsland aan toe ging. Ik was daar in 2010 in Berlijn voor de bekerfinale tussen FC Bayern München en Werder Bremen. Fans van beide teams stonden gewoon door elkaar heen, genoten samen van de avond, en dronken samen een biertje. Voorlopig zie ik dat helaas nog niet ergens anders op korte termijn gebeuren, en al helemaal niet in Nederland. Men beseft hier nog niet goed genoeg dat derby's de mooiste wedstrijden van het seizoen kunnen zijn, die zonder één van beide teams simpelweg niet plaats kunnen vinden.

Conclusie
Er zijn enkele hoofdoorzaken aan te wijzen voor voetbalhooliganisme. Ten eerste staan voetbal en politiek nauw met elkaar in verbinding. In meerdere gevallen is er sprake van politieke tegenstellingen die leiden tot intense rivaliteit. Ten tweede is ook de locatie van invloed: de ligging van 2 teams in dezelfde stad of regio kan aanleiding geven tot rivaliteit.

De hoop zal gevestigd moeten worden op het Duitse voorbeeld dat mij vorig jaar in het Olympisch Stadion te Berlijn werd voorgeschoteld. Dit zal ertoe moeten leiden dat radicale voetbalsupporters in gaan zien dat het best gezellig kan zijn om onder het genot van een goed biertje de derby te bekijken met een supporter van het rivaliserende team.


Klik hier om online voordelige voetbalgames zoals Fifa 14 voor de PS3 aan te schaffen.

Reacties (4) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Heel leuk geschreven.
Goed artikel
@ Ruud: klaarblijkelijk is er in ieder geval sprake van enige politieke kennis. Echter, als je het mij vraagt is deze doorgaans wel vrij oppervlakkig van aard.

@ Aicha1968: dank je wel!
Een interessante theorie. Maar ik betwijfel of de hooligangs over enige politieke kennis beschikken.