Hoofdpijnvraagstuk: hoe om te gaan met jeugddelinquenten?

Door Victor Brenntice gepubliceerd op Saturday 29 June 12:45

Recentelijk gaf HenkX gehoor aan mijn verzoek om eens te schrijven over het beleid dat we volgens hem moeten hanteren als het om jeugddelinquentie gaat middels dit artikel. Hiervoor wil ik hem hartelijk bedanken. Persoonlijk vind ik het thema een hoofdbreker. Om het met behulp van spreekwoorden uit te drukken: ik ben verdeeld tussen 'voor galg en rad opgroeien' enerzijds en 'de jeugd heeft de toekomst' anderzijds. Gaat het dus net als HenkX een corrigerende tik worden, of toch een keiharde klap?

Voorkomen is beter dan genezen
Dat lijkt de strekking te zijn van het betoog van HenkX. In principe niet onterecht natuurlijk, want hoe meer jeugd men van het criminele pad af weet te houden, hoe beter. In zijn artikel benadrukt hij de potentie dat een instituut als Bureau Jeugdzorg heeft om daarbij een grote rol te kunnen spelen, met nadruk op kúnnen, want volgens hem heeft deze organisatie beter kunnen functioneren. Dat is natuurlijk een voldongen feit. Er zijn afschrikwekkende verhalen over  Bureau Jeugdzorg bekend, die wijzen op tamelijk tirannieke praktijken van dit instituut. Zelf heb ik hier op Plazilla ooit wel eens een verhaal gehoord over een gezin dat daar het slachtoffer van werd. Juist om die reden denk ik – in tegenstelling tot HenkX – dat het nog niet eens zo’n gek idee is om Bureau Jeugdzorg te vervangen door iets dat de ca. 400 gemeenten in ons land zelf moeten gaan organiseren. Wellicht dat een lokale aanpak meer zijn vruchten af zal werpen vergeleken met de huidige situatie. Uiteraard dient er dan wel voor gezorgd te worden dat daar geld voor wordt uitgetrokken.

Niet alles kan worden voorkomen
En dat geeft ook HenkX toe. Wat de motieven ook mogen zijn, er zal altijd jong tuig rond blijven lopen dat voor galg en rad opgroeit en nooit ook maar iets positiefs aan onze maatschappij toe zal voegen. Een akelige conclusie om te trekken, maar om de realiteit niet uit het oog te verliezen dienen we onszelf met de feiten te confronteren. Gelukkig kunnen we ons troosten met het gegeven dat de hoeveelheid jeugddelinquenten van dit kaliber beperkt is. Neemt niet weg dat we ook een geschikte manier moeten vinden om met hen om te gaan.

Straf
Dat brengt mij bij het subthema straf, iets waar HenkX in zijn artikel duidelijk liever niet over praatte en haast op een beklagende wijze afdeed als 'mosterd na de maaltijd'. Daar kan ik slechts ten dele in meegaan, want waar mosterd na de maaltijd op voorhand compleet zinloos is, hoeft straf dat helemaal niet te zijn. Enerzijds kan het ertoe leiden dat jeugddelinquenten weer op het rechte pad worden gebracht, anderzijds zorgt straf voor een gegarandeerd soort vergelding die er mijn inziens ook jegens criminele jeugd moet zijn. Er moet een signaal uitgaan van de maatschappij dat hun gedrag niet getolereerd wordt, wat dat aangaat ben en blijf ik een hardliner. 

Feiten en cijfers
Laat ik om daar toch toe te komen eerst eens wat feiten en cijfers erbij pakken. Volgens politiegegevens zijn er in 1960 ongeveer 23.000 minderjarigen verhoord, in 1985 zo’n 47.000 en in 2007 een kleine 69.000. Nu dient men er bij deze cijfers rekening mee te houden dat het hier om het aantal verhoringen van minderjarigen door de politie gaat. Deze cijfers zeggen dus niets over het werkelijke aantal delicten dat door de jeugd werd en wordt gepleegd. Verder blijkt uit selfreportonderzoek dat een schokkende 55% tot 65% van de jeugd tussen de 12 en 18 jaar zich wel eens schuldig heeft gemaakt aan het plegen van tenminste één strafbaar feit. Daar lang niet iedereen even eerlijk zal hebben geantwoord, is het niet uitgesloten dat ook dit cijfer wat nog wat hoger ligt. Voorts laten politie- en justitiecijfers van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatie Centrum (WODC) zien dat jeugdcriminaliteit blijft groeien en dat het aantal jeugdige veelplegers (jeugddelinquenten tegen wie 5 of meer processen-verbaal zijn opgemaakt) dat geregistreerd staat snel toeneemt (in de periode 2002 – 2007 was er zelfs sprake van een toename van maar liefst 50% onder 12-17-jarigen!).

Deze cijfers zijn ronduit alarmerend en kunnen mij tot slechts één conclusie dwingen: het huidige beleid, dat zoals uit het artikel van HenkX reeds bleek vrijwel uitsluitend uitgaat van het goede in de jeugd, faalt jammerlijk. Dit werd niet zo heel lang geleden nog eens onderstreept toen er een complete opstand uitbrak in jeugdgevangenis Teylingereind, waarover ik destijds nog een artikel heb geschreven. Zolang teksten als "Chillen in jeugdgevangenis Teylingereind. Lekker dikke joint roken weet je zelf. Fuck the Haterz" onder een filmpje op YouTube verschijnen, lijkt het mij duidelijk dat we op de verkeerde weg zijn.

Als minderjarige kun je alles maken in Nederland
Een belangrijke overweging bij dit thema vind ik dat minderjarigen dusdanig beschermd zijn door de wet, dat ze praktisch vrijwel alles kunnen maken zonder ooit écht voor hun misdaden gestraft te worden. Immers, de hoogst mogelijke straf voor minderjarigen (in de leeftijd van 16-17 jaar) is in Nederland slechts 2 jaar jeugddetentie, waarbij men alleen in zeer uitzonderlijke gevallen volgens het volwassenenrecht kan worden berecht. Als ik dan denk aan de doodgeschopte grensrechter Richard Nieuwenhuizen en de belachelijk lage vonnissen die er over de jeugdige daders zijn geveld, draait mijn maag zich om. Het kan en mag niet zo zijn dat een moord zó ontiechelijk mild wordt bestraft, ook niet als de daders minderjarig zijn!

Mijn visie over het beleid ten aanzien van jeugddelinquentie
Na veel wikken en wegen ben ik tot de slotsom gekomen dat het huidige beleid zo snel mogelijk naar de prullenbak moet worden verwezen. Daarvoor in de plaats moet een streng beleid komen waarin de geestelijke ontwikkeling van jeugddelinquenten voor zover mogelijk centraal staat. Dat zie ik als volgt voor me:

Lichte vergrijpen (categorie chocoladereep stelen in de supermarkt)
Een straf die de dader er zich van bewust maakt wat zijn vergrijp voor gevolgen heeft. Denk daarbij aan bijvoorbeeld een dag verplicht onbetaald werk verrichten in de winkel waar de desbetreffende dader zijn/haar vergrijp beging, of aan het schoonmaken van muren of gebouwen die met graffiti besmeurd zijn. Daarnaast dient er intensief te worden gecommuniceerd met de ouders. In geval van herhaling meerdere dagen onbetaald laten werken plus een boete. Na 5x, de veelplegersgrens, jeugddetentie waarbij de duur afhankelijk is van de geestelijke ontwikkeling van het kind.

Middelmatige vergrijpen (categorie inbraak en geweld)
Minimaal een langdurige taakstraf en een fikse boete die aan het slachtoffer of de slachtoffers moet worden betaald. Na 3x sowieso jeugddetentie. Afhankelijk van de ernst van het vergrijp meteen bij de eerste keer al jeugddetentie, al zal dat in deze categorie nauwelijks voorkomen. Eventuele jeugddetentie dient onder dezelfde voorwaarde als bij lichte vergrijpen te worden opgelegd. Uitzondering op geweld indien dit ter zelfverdediging werd aangewend; in dat geval zou het mogelijk zijn dat er überhaupt geen vervolging plaatsvindt.

Zware vergrijpen (categorie zware mishandeling en moord)
Onherroepelijke en ongelimiteerde opsluiting in een jeugdinrichting indien de dader jonger is dan 15 jaar. Nadat de dader 18 is geworden, kan worden besloten om de celstraf te verlengen zo lang als dat men nodig acht. Tot die tijd dient de jeugdige dader intensieve begeleiding te krijgen. Vanaf 15 jaar wil ik pleiten voor berechting volgens het volwassenenrecht ongeacht geestelijke ontwikkeling. Dat klinkt misschien niet eerlijk, maar de maatschappij moet tegen psychopaten worden beschermd. Hun leeftijd maakt ze immers niet minder gevaarlijk. Voor mij weegt dat veel zwaarder dan het belang van de dader. Het altijd maar bedekken van alles met de mantel der liefde omdat iemand nog jong is houdt een keer op. Overigens zou er ook bij deze vergrijpen rekening gehouden moeten worden met de eventuele factor zelfverdediging. Ik acht het zelfs mogelijk dat er zelfs in deze categorie vrijspraken kunnen plaatsvinden – al moeten de omstandigheden dan wel erg buitengewoon zijn.

En speciaal voor wie het zich af heeft gevraagd: ja, diep in mijn hart zou de doodstraf in bepaalde, uitzonderlijke (en zeer zeldzame) gevallen best van mij mogen.

Jeugdinrichting naar Brennticiaans model
Een jeugdinrichting zou enerzijds een onaangename plaats moeten zijn om te verblijven zodat jeugddelinquenten absoluut niet meer zullen spreken van "chillen in de jeugdgevangenis" en anderzijds mogelijkheden moeten scheppen voor jeugdige criminelen om weer op het rechte pad te komen. Het te voeren beleid in een jeugdinrichting dient zoveel mogelijk per gedetineerde afgestemd te worden. Sommigen gedragen zich immers (veel) beter dan anderen en ik ben ervan overtuigd dat we een hoop kunnen bereiken door goed gedrag te belonen. Om herhaling van een scenario als dat zich in Teylingereind heeft afgespeeld te voorkomen, zijn orde en tucht echter zonder meer een vereiste. Wat mij betreft mag gevangenispersoneel indien nodig ook best geweld gebruiken, maar alleen uit zelfverdediging. Daaronder valt mijn inziens ook het neerslaan van een opstand.

Slotwoord
De jeugd heeft de toekomst, maar dan moeten ze daar wel iets van willen maken. En ja, voorkomen is beter dan genezen, maar als genezen toch noodzakelijk blijkt zullen zachte heelmeesters stinkende wonden maken. Jeugdcriminelen zullen de consequenties van hun gedrag dan ook moeten aanvaarden. De in dit artikel genoemde statistieken hebben in mijn optiek laten zien dat de huidige consequenties veel te mild zijn en niet werken. Om daar verandering in te brengen, dient het accent enerzijds op preventie te worden gelegd en anderzijds op het begeleiden dan wel (hard) straffen indien de situatie ons geen keuze laat. Om af te ronden met de beginvraag 'corrigerende tik of keiharde klap?': ik zou zeggen, ieder het zijne.

Bronnen
http://www.jeugdcriminaliteit.net/cijfers
http://arno.uvt.nl/show.cgi?fid=120996
http://dji.nl/Onderwerpen/Jongeren-in-detentie/Straffen-en-maatregelen/  

 


< Vorige artikel: Een blik in de toekomst: Tentenrepubliek der Nederlanden (kortverhaal)   

Reacties (15) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Dit blijft een moeilijk onderwerp. Door de jaren heen kun je zien dat er steeds weer anders werd en wordt gestraft.
Als je jou eigen kinderen maar voldoende afremt cq corrigeert dan kom je al een heel eind.
WANT
wie 't kleine niet leert, doet 't grote verkeerd.
Mooi genuanceerd artikel Victor.
Dit is een onderwerp waar ik me nog nooit echt in verdiept heb en waar ik dus geen uitgesproken mening over heb.
Ik be het wel met je eens dat het huidige beleid duidelijk faalt en dus beter maar opgedoekt kan worden.
Ik ben het volkomen met je eens als je zegt dat daarvoor in de plaats 'een streng beleid moet komen waarin de geestelijke ontwikkeling van jeugddelinquenten voor zover mogelijk centraal staat.'
Met name dat centraal staan van de geestelijke ontwikkeling staat mij aan, Hoe dat invulling te geven is dus de grote vraag.
Ook ben ik het eens met je opmerking "Het te voeren beleid in een jeugdinrichting dient zoveel mogelijk per gedetineerde afgestemd te worden."
Wat hierbij heel interessant is, is te onderzoeken door welke oorzaken het betreffende individu van het rechte pad af is geraakt.
Wat je onder 'lichte vergrijpen' voorstelt, daar kan ik me grotendeels wel in vinden.
Het enige 'voordeel' van detentie is dat de maatschappij tijdelijk gevrijwaard is van veroordeelde jeugddelinquenten, verder lost het niets op.
Geen doodstraf. Ben tegen het gebruik van geweld, maar dat wist je al :)
Dank voor het compliment en je uitgebreide reactie, Nescio.
Ik stel voor om de doodstraf in deze buiten de discussie te houden. We weten van elkaar hoe we erover denken, dat behoeft denk ik geen verdere uitleg. Afgezien van dat thema lijken onze meningen behoorlijk overeen te komen deze keer.
Opvallend dat je je hier nooit echt in hebt verdiept, want in het beleid t.a.v. jeugddelinquenten schuilt de mogelijkheid om negatief geworden energie om te smelten tot positieve energie en volgens mij is dat helemaal jouw interessegebied. Ik zie hierin dan ook voor jou een mooie kans om visies op een tot nog toe onontgonnen terrein te ontwikkelen.
Hoe we het beste invulling kunnen geven aan die bevordering van de geestelijke ontwikkeling, zal per individu bekeken moeten worden. Daarmee staat ook het onderzoeken waar het mis is gegaan in verband.
Het feit dat de maatschappij tijdelijk gevrijwaard is van veroordeelde jeugddelinquenten, vind ik een uiterst belangrijk voordeel voor de samenleving. Zolang het niet verantwoord is om iemand weer op vrije voeten te stellen, behoort zo'n persoon achter slot en grendel te zitten wat mij betreft. Daarnaast zal de jeugddelinquent beseffen dat zijn/haar gedrag niet getolereerd wordt.
Wederom dank voor jouw reaktie Victor.
1e alinea: ok
2e alinea: andermaal en nogmaals neen: energie kán niet negatief of positief worden :)
Voor lezers die onze vorige discussie hebben gemist: persoonlijke overtuigingen, gedachten en daden hebben een positief of een negatief karakter, wat een persoonlijke energie vibratie oplevert welke rond een bepaalde frequentie zal liggen die hoog of laag kan zijn, maar niet gelijk gesteld kan worden aan positief of negatief) - echter die energie doet in deze discussie niet ter zake). Zie verder hieronder.
3e alinea: dit is inderdaad de kern. Aangezien we het _per_individu_ willen onderzoeken, spelen uiteindelijk de persoonlijke overtuigingen van een betrokken individu over bepaalde zaken een rol bij het bepalen 'waar het mis is gegaan'.
Wat we dan vervolgens willen, is een methode vinden die het betrokken individu stimuleert om zijn persoonlijke overtuigingen in positieve zin te veranderen.
Let wel: stimuleert. Niemand kan namelijk gedwongen worden (zoals door te straffen) om zijn overtuigingen te veranderen. Zodra het individu eenmaal zijn overtuigingen heeft veranderd, veranderen zijn gedachten en daden mee.
4e alinea: klopt helemaal, hier zijn we bezig elkaars woorden te herhalen. Maar verder lost het zoals gezegd niets op, dus zouden alle vormen van straffen eigenlik gezien moeten worden als tijdelijke maatregelen, totdat er een echte oplossing gevonden is :) - er vanuitgaande dat het vinden van een echte oplossing ook het streven is natuurlijk.
Jij ook weer bedankt!
1e alinea: ga ik verder niet op in, omdat we anders van het onderwerp af gaan dwalen en onze vorige discussie een verlenging gaan geven ;-)
2e t/m 4e alinea: met zoveel woorden omschrijf je hier het grote probleem in deze. Immers, stimuleren om iemands overtuigingen te veranderen is niet tot in het oneindige mogelijk. Er lopen nu eenmaal (ook jeugdige) mensen rond in deze wereld die ronduit onverbeterlijk zijn. Vraag is hoe daarmee om te gaan. Wat denk jij?
Laatste alinea: dat laatste gaat dus lang niet altijd op. Soms zijn echte oplossingen niet mogelijk, hoe graag ik het ook anders had willen zien. Welliswaar betreft het hier gelukkig een minderheid, maar dat neemt niet weg dat we ook daar iets mee moeten doen. Maar wat? Als een positieve benadering z'n vruchten niet afwerpt, gaan we al snel richting het waarborgen van de veiligheid van de maatschappij tegen dit groepje en het afgeven van een duidelijk signaal dat hun gedrag niet getolereerd wordt als enige centrale doelen. Als je iets beters weet, dan hoor ik het graag. Zoals gezegd vind ik dit een bijzonder lastig onderwerp.
Het onderwerp is lastig en tegelijkertijd toch ook weer niet.
Er vanuit gaan dat er mensen zijn die niet te verbeteren zijn, is ook gebaseerd op een overtuiging, op aangenomen waarheden :) Je bewandelt zo de weg naar een oplossing tot aan een zeker punt en geeft dan op, en tevens impliceert dat dat je vindt dat bepaalde overtuigingen niet te veranderen zijn. Daarmee leg je jezelf beperkingen op die niet te overkomen zijn waardoor voor jou alleen allerlei vormen van 'straffen' resteren, die in feite niets anders zijn dan uitingen van frustraties omdat er geen echte oplossing bedacht kan worden.
De hele kwestie is voor mij puur hypothetisch, moet ik benadrukken, omdat mijn uitgangspunt is dat 'de wereld' alleen maar verbeterd kan worden 'van binnenuit' en nooit via welke vorm van dwang dan ook. Van binnenuit wil zeggen dat je zelf het goede voorbeeld geeft en daarin consistent bent, wat inspirerend richting anderen werkt. De een is snel geinspireerd, bij een ander duurt het langer. Hoe lang dat duurt, daar kun je nauwelijks invloed van betekenis op uitoefenen.
Hoe je de meest verstokte 'dwarsliggers' sneller/versneld kunt stimuleren te veranderen, dat weet ik helaas niet. Zou ik dat wel weten, dan zou ik waarschijnlijk beroemd zijn :)
Ik weet in elk geval wel dat ik meester ben van mijn eigen overtuigingen en dat ik daarmee mijn persoonlijke belevingswereld naar mijn hand zet. Daarover heb ik zoals je weet al eerder geschreven, en jeugddelinquenten en de overlast die ze veroorzaken, komen om die reden in mijn belevingswereld niet voor. Voor mezelf heb ik dus de oplossing al gevonden :)
Het dilemma zit hem dus in de overtuiging dat bepaalde overtuigingen absoluut waae zijn en daarom niet veranderd kunnen worden. Dat is je hoofdbreker, die de vicueze cirkel in stand houdt met 'oplossingen' die het leed alleen maar voor je kunnen verzachten.
De doodstraf niet maar wel veel harder straffen! Duim Taco
Ik ga hier in een artikel op reageren.
Kan uit ervaring putten en ben nog uit de tijd dat psychologie nog geen algemeen 'goed?' was en tolerantie als nieuwe vrijheid (onverschil en egoïsme kun je het ook noemen?) uit de bocht vloog.
Ik ben benieuwd.