Marktvormen. Wat is een monopolie? Wat is een oligopolie?

Door Jacobjones gepubliceerd op Thursday 17 October 10:58

In dit artikel bespreek ik de marktvormen. We kunnen de markten bekijken vanuit de vraagzijde of vanuit de aanbodzijde. De markt is eigenlijk de ontmoetingsplaats tussen vraag en aanbod.

Het aanbod moet op de vraag worden afgestemd. Met de vraag bedoelen we eigenlijk de behoeften. Behoeften verschillen bijvoorbeeld per leeftijdscategorie. Jongeren hebben bijvoorbeeld andere behoeften dan bejaarden. Een aanbieder die zich tot jongeren richt zal zijn producten aan hun behoeften aanpassen.

 

Wanneer men dus de markt langs de vraagzijde bekijkt, kan men binnen de markt een aantal deelmarkten of marktsegmenten onderscheiden. Bij een exportgericht bedrijf kan men bijvoorbeeld twee deelmarkten hebben: 80 % van de producten gaat bijvoorbeeld naar de Verenigde Staten en 20 % naar Europa.

 

Wanneer we de markt bekijken van de aanbodzijde, kunnen we een aantal marktvormen onderscheiden in functie van het aantal aanbieders.

 

Wat is een monopolie?

 

Bij een monopolie is er één aanbieder, bijvoorbeeld een bedrijf met een patent waardoor niemand het product kan namaken. Voor het geneesmiddel Viagra heeft Pfizer een monopolie. Het grote voordeel voor de monopolist is dat hij zijn prijs zelf kan bepalen.

Wat is een oligopolie?

 

Bij een oligopolie hebben we een klein aantal aanbieders tegenover een groot aantal vragers. De aanbieders houden elkaar goed in de gaten en concurreren soms fel met elkaar. Als de ene een korting geeft, moet de andere volgen anders raakt hij klanten kwijt. Voorbeelden hiervan zijn de banken, distributeurs van benzine, gsm-operatoren, …

 

Wat is een polypolie?

 

Bij een polypolie zijn er veel aanbieders en veel vragers. Vaak is het aantal aanbieders zo groot dat ze elkaar niet kennen en niet kunnen reageren op elkaar. Individueel hebben ze geen vat op de marktprijs. Samen kunnen ze wel de marktprijs beïnvloeden. Een voorbeeld van een polypolie zijn de land- en tuinbouwers.

Wat is een monopsonie?

 

Een monopsonie is een vragersmonopolie. Er zijn veel aanbieders op de markt maar er is maar één koper. De koper heeft de macht volledig in handen. Een voorbeeld van een monopsonie is het Ministerie van Defensie dat nieuwe vliegtuigen wilt kopen en die de vliegtuigfabrikanten tegen elkaar uitspeelt.

 

Wat is een oligopsonie?

 

Bij een oligopsonie is niet één koper zoals bij een monopsonie maar zijn er enkele ten opzichte van veel aanbieders. Denk bijvoorbeeld aan de havenbesturen die kranen nodig hebben.

 

Concurrentie

Een monopolist heeft geen concurrentie terwijl een oligopolist meerdere concurrenten heeft die hij in de gaten moet houden.

Aanbieders proberen zich vaak aan de concurrentie te onttrekken door al dan niet geheime afspraken te maken met concurrenten.

 

De volgende afspraken komen regelmatig voor:

  • gezamenlijke aankoop van grondstoffen
  • prijsafspraken
  • gebiedsafspraken
  • afspraken over de leveringsvoorwaarden.

 

Men spreekt ook wel over kartelvorming en de meeste kartels zijn volgens de EU-wetgeving verboden. Maar in de praktijk gebeuren ze dagelijks waardoor de consument uiteindelijk het slachtoffer is van het winstbejach van de grote bedrijven.

 

 

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.