De lamp - kunnen we nog zonder?

Door Ed-Naab gepubliceerd op Thursday 18 October 21:34

De lamp, het is een nuttig element in veel opzichten. Het geeft licht in de duisternis, het geeft sfeer, het regelt verkeer, het zorgt voor veiligheid. Wat een uitvinding!

Wie begon er ook al weer mee?

3b8cbea14d2829d471547e7373ba7a80_1350588Dat is niet meer goed te achterhalen. Bekend is dat de eerste lampen olielampen waren in Griekenland en het Romeinse Rijk. Die lampen werkten met olijfolie. De eeuwen verstreken in in 1859 werd een lamp geïntroduceert die op petroleum liep. Daarna volgde de gaslamp en de karbietlamp. De intrede van elektriciteit leide ook tot vormen van elektrische verlichting. Dat leide tot de gloeilamp en TL-balk. Bij een 'gloeilamp' denkt iedereen natuurlijk direct aan die gloeilampenfabriek uit Eindhoven. Het bedrijf begon in het jaar 1891 met de productie van gloeilampen en rond62c3a26f86f28027e2c51ca85ca23976bGFtcC0z de eeuwwisseling was Philips een van de grootste producenten in Europa. Ze zijn er groot mee geworden.  

Research leide tot de scheiding tussen lichtbron en lamphouder (armatuur) waardoor het onderhoud vereenvoudigd werd. Ook de decoratieve kunst kon beter en goedkoper worden toegepast waardoor het assortiment lampen voor thuis snel uitbreidde: de plafonnière,  de hanglamp, de tafellamp, de bureaulamp, de (staande)schemerlamp en de kroonluchter.

 

Waar kan ik meer lezen over 'de lamp'

OK, in dit artikel wordt niet verder uitgeweid over 'de lamp'. Als je meer over de geschiedenis, de achtergronden, de natuurkunidge werking en soorten lampen wilt weten, lees dan lekker verder op wikipedia. Dit artikel gaat met een andere insteek verder.

De lamp is van ons en voor ons allemaal 

Iedereen heeft lampen: thuis, op het werk, in en aan de auto of fiets of komt lampen tegen: in de trein, langs de weg, bij verkeerslichten, op straat. We kunnen ons niet meer indenken hoe het zonder verlichting zou zijn; net als we niet zonder stroom kunnen. Valt de stroom uit, dan heeft dat vergaande gevolgen voor het dagelijks leven en de economie. Een stroomstoring is snel reden om bij verzekeraars voor miljoenen schadevergoeding te claimen vanwege bedorven waar in de koeling / vrieskast van de winkels, van gedervde omzet doordat de PIN-automaat niet meer werkte of de automatische deuren niet meer open noch dicht gingen. Enkele jaren geleden sloten de slagbomen automatisch bij een spoorwegovergang in De Botlek (Rotterdam) door een stroomstoring van eentiende seconde. Ze gingen niet meer open. De files die daardoor ontstonden reikten tot ver buiten Rotterdam.

Verlichting is essentieel om goed te kunnen functioneren: de economie draait immers dag én nacht, 7 dagen á 24 uur.24c5dea00c89930013b9afa7515be02dbGFtcC00 Een paar voorbeelden.
=> Kunnen we 's nachts nog veilig over 's Heren wegen rijden zonder licht? Nee, want we hebben koplampen op onze auto zitten.
=> Kunnen we zonder verkeerslichten aan het verkeer deelnemen? Nee, als de verkeerslichten bij grote kruispunten uitvallen wordt het automatisch een chaos.
=> Kunnen we zonder TL-verlichting op kantoren werken? Ja, dat kan wel, maar het geeft een betere arbeidsproductiviteit als er voldoende verlichting is. Beter licht is betere concentratie.

Specifieke ontwerpen van lampen

Er zijn natuurlijk vele ontwerpen van lampen gemaakt, geproduceerd en verkocht. Elke lamp is door iemand bedacht, geschetst, getekend, in 3D ontworpen, als prototype getest, hij/zij is bij een fabrikant langsgegaan om het ontwerp te bespreken, na te gaan of het in productie genomen kan worden en uiteindelijk te kijken of het product aanslaat. Dat is best veel werk. En iedereen wil een design-lamp voor weinig geld. Helaas kan dat niet zo eenvoudig.

Hieronder enkele voorbeelden van mooie designlampen.

 45f31459500a8c1a8f2a9976eaa3524fbGFtcC01

 be149b34bd02fb37cca6dc1dfcd9c1c2bGFtcC02

c050e3e4b7f8198c6d7bc0fd20f2a3a3bGFtcC03

Spreekwoorden en gezegden over "de lamp"

Bron: www.spreekwoorden.nl
- Hij is tegen de lamp gelopen = Hij is betrapt bij een misdaad.
- Dat riekt naar de lamp = Dat is oud en niet interessant.
- Het is een lamp zonder olie = Het is een sufferd.
- De lamp hangt scheef = Het geld is bijna op.
- Dat riekt naar de lamp = Dat is oud en niet interessant.
- De lamp brandt alsof een wever vrijde = De lamp geeft weinig licht.
- Naar de lamp ruiken = Het is droge kost om te lezen/horen.
- De lamp geeft weinig licht = De lamp hangt scheef.

Maar ook in dialect (vraag iemand anders om het voor te lezen en vraag dat niet aan mij):

Bron: www.woorden.org/spreekwoord.php?woord=lamp
1) Utrechts: 'k ziet 't al, de lâmp hânk scheef (=het geld is bijna op...)
2) Utrechts: 't gebuk krijge/de duvel voor ze nuwe jaor krijge/ze hebbe-n-'m twee blauwe lampe geslaoge (=slaag krijgen, 'n flink pak)
3) Westfries: as der hier of deer maar un lampie brand (=relativerende opmerking)
4) Weerts: Dao es geîne oeëlie in de lâmp (=Er is geen geld meer)
5) Steins: eine oppe lamp sjödde (=Een glaasje drinken)
6) Texels: Fon jow horses kè je ollien maar hóófdkéés of lampioene make (=Gezegd van iemand die heel dom is)
7) Zeeuws: noe hi mn lampje hlad uut (=nu is mijn lampje uitgegaan / ik ben moe en ga slapen)
8) Zeeuws: ze kan we deur un lampehlas (=slank persoon)

 

Colofon 

Geplaatst: 17 mei 2011. Laatste update: 24 mei 2011
Tags: lamp, design, vormgeving, ontwerper, spreekwoord lamp
Copyright: Dit artikel mag niet overgenomen worden zonder voorafgaande toestemming van auteur.

 

Reacties (7) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Heel onderhoudend artikel. Redactioneel toppie. Een hele dikke duim!
hey geweldig ed je hebt de uitdaging aangegaan . Een wat een artikel , super gedaan dikke duim
Spreekt mij wel aan, goed uitgezocht- speurwerk ook ! doen ze het ook op een ondergrondse windmolen? ;)
Trouwens, Ed no.7>>>>>>>>>> Nu gaat m'n lampje totaal uit, (te veel gedronken) moe kan ook.

Jack Sr. made in ; Stavenisse
Ed, je hebt een dikke duim verdiend. Als enige heb je de uitdaging aangenomen, en er een heel mooi artikel van gemaakt. Klasse!
Geweldig de uitdaging aangenomen en met een prachtig artikel gekomen.
Ed, het mag wel eens gezegd worden, je hebt altijd topartikels, qua inhoud, schrijfstijl en opmaak. En wat weer creatief met als afsluiting de lampspreekwoorden/gezegden! Erg leuk te lezen en weer een dikke duim!