Aardappels koken volgens Deming's recept.

Door Jaccox gepubliceerd op Friday 28 September 12:12

Met deze methode kun je eigenlijk elk recept vervolmaken. Maar we beginnen bij de basis van de Hollandse pot: de gekookte aardappelen.

Inleiding

Tot nu toe zijn mijn artikelen vrij serieus van aard geweest. Gebruikershandleidingen zijn nu eenmaal niet de meest vrolijk makende kost. Daarom vond ik het tijd om ook eens iets luchtigers te schrijven, maar daarbij tegelijkertijd toch iets leerzaams.
Een goed idee hiervoor vond ik het koken van aardappels zoals W.E. Deming dit zou hebben gedaan. Natuurlijk zullen de meesten van jullie wel al aardappels kunnen koken, maar kijk eens naar het proces en ga na wat er precies gebeurt.
Dat laatste is wat Deming ons leert, niet zo zeer in het dagelijks leven, maar vooral op het gebied van bedrijfsprocessen. Terwijl je de methode ook heel makkelijk thuis kan gebruiken om dingen tot een beter resultaat te brengen. Onbewust doen we het allemaal wel, maar het is ook eens leuk om hier bewust naar te kijken.
Deming geeft ons hiervoor de kwaliteitscirkel, de zogenaamde PDCA-cyclus. PDCA staat voor: Plan, Do, Check, Act. In gewoon Nederlands is dat: Bedenk een plan om een doel te bereiken (Plan), voer dat plan uit (Do), bekijk of het resultaat aan de verwachtingen voldoet (Check) en pas eventueel het plan aan (Act).
De achterliggende gedachte is dat, met het telkens weer doorlopen van deze stappen, uiteindelijk een nagenoeg perfect resultaat wordt bereikt. Eens zien of het werkt. Doen jullie mee?

Plan

Iedereen kent wel het basisrecept om aardappels te koken. En dat is dan ook meteen het plan waar je mee begint. Laten we eens kijken hoe zo’n plan eruit ziet. Voor nu gaan we ervan uit dat je een gasfornuis hebt. Kook je elektrisch of op inductie, pas dan het plan dienovereenkomstig aan.

Benodigdheden, voor een huishouden van 4 personen (2 volwassenen, 2 kinderen):

- 1 kilo aardappels
- 30 gram zout (10 theelepels)
- 3,5 liter water
- Een ketel
- Een (gas) fornuis

Stappen in het plan:

- Aardappels schillen
- Aardappels in blokjes snijden
- Aardappels afwassen met schoon water
- Water in een ketel doen
- Aardappels in het water doen
- Ketel op het fornuis
- Zout in de ketel strooien
- Gas opendraaien
- Gas aansteken
- Wachten tot het water kookt
- 10 minuten laten koken
- Aardappels afgieten
- En proeven maar

Do

Je schilt de aardappels en snijdt ze doormidden. (Tip: Als je de aardappels in kleinere blokjes snijdt, zijn ze eerder gaar en bespaar je gas of elektriciteit)
Je wast de aardappels af met schoon water om zandresten en dergelijke weg te spoelen en doet ze in de ketel met het water. De ketel zet je op het fornuis en vervolgens strooi je het zout erbij.

Wist je dat, behalve voor de smaak, zout nog een functie heeft? Het verlaagt het kookpunt van water, waardoor dat eerder aan de kook is. Zand heeft trouwens hetzelfde effect, maar dat is toch minder smakelijk….

Vervolgens draai je het gas open en steekt dit aan. Zodra het water kookt, kijk je even op de klok, want dan gaan de 10 minuten kooktijd in.
Na tien minuten haal je de ketel van het fornuis en giet je de aardappels af. Doe een paar aardappels op een bord.
Het is nu tijd om te kijken of het plan ook echt de verwachtte en gewenste resultaten heeft opgeleverd.

Check

Bekijk eerst het resultaat op je bord eens. Ziet het er smakelijk uit? Grote kans dat je een vormeloos papje met een paar pieperbrokken erin ziet. Je hebt waarschijnlijk kruimige aardappels gebruikt. Of ze hebben te lang gekookt.

Neem een hap om te proeven. Jakkes !!! Veel te zout. In ons basisrecept wordt dus te veel zout toegevoegd.

En als je de aardappels gelijk verdeeld op de borden van alle gezinsleden, zul je waarschijnlijk zien dat de kinderen wel erg veel aardappelen op hun bord hebben. Dus zijn er teveel aardappelen gebruikt.

En wat ook niet onbelangrijk is, je hebt je vingers verbrand toen je de ketel vastpakte om deze af te gieten. Dus de volgende keer maar pannenlappen erbij nemen.

Nou, dat zijn dus eerder resultaten waar we wat mee moeten dan resultaten waar we wat mee kunnen :-).


Act

De resultaten waren niet echt bevredigend, dus moeten we ons plan aanpassen. Onderstaand het aangepaste plan:

Benodigdheden, voor een huishouden van 4 personen (2 volwassenen, 2 kinderen):

- 800 gram vastkokende aardappels
- 9 gram zout (3 theelepels)
- 3,5 liter water
- Een ketel
- Een (gas) fornuis
- 2 pannenlappen

Stappen in het plan:

- Aardappels schillen
- Aardappels in blokjes snijden
- Aardappels afwassen met schoon water
- Water in een ketel doen
- Aardappels in het water doen
- Ketel op het fornuis
- Zout in de ketel strooien
- Gas opendraaien
- Gas aansteken
- Wachten tot het water kookt
- 8 minuten laten koken
- Pannenlappen nemen
- Aardappels afgieten
- En proeven maar.

Mooi, met dit plan begin je de hele cyclus opnieuw. Door telkens de resultaten te beoordelen en waar nodig je plan aan te passen, zul je uiteindelijk een paar perfecte piepers op je bord hebben.

Tot slot

Natuurlijk is het een kwestie van smaak of een pieper perfect gekookt is. De een heeft graag iets meer zout, de ander graag een aardappel die iets langer doorgekookt is en daarmee iets zachter. Verder is het eindresultaat ook afhankelijk van de kwaliteit van de grondstoffen zelf. De aardappels die je deze week koopt, kunnen anders zijn dan die je volgende week koopt, ook al is het dezelfde verpakking. Het blijft immers een natuurproduct. Maar het leuke is juist dat als je eenmaal de kneep te pakken hebt, dat je voor iedereen een lekkere aardappel kan koken als je het plan overeenkomstig de verwachtingen aanpast.


Dezelfde methodiek kun je ook gebruiken voor een zelfgemaakte eiersalade of een ketel macaroni. Alhoewel ik het kan begrijpen als je toch liever op gevoel doet kokkerellen.


Voor de rest raad ik je aan om de cyclus maar 1 keer per dag te doorlopen. Want teveel eten, al is het maar een beetje proeven, tja, we weten wat daarvan komt.

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.