De gestolen prenten uit de Dode-zeerollen

Door Mariusafterall gepubliceerd op Friday 28 September 12:11

Susanna gaat terug in de tijd en ontdekt dat zij in haar vorige leven naakt in de vijver van het hof van Jojakim betrapt was. Door wrijving van de overgeleverde afbeeldingen met een dotje vol alcohol volgt ze haar sporen in dat verleden, dat uit de moderne bijbels is gesneden. Maar eerst verdiepen we ons samen met Susanna in de religiewetenschap en de kunstgeschiedenis.

De moderne kunst ontbloot de waarheid


Voordat Susanna het verhaal van haar oorspronkelijke naaktheid kan reconstrueren, moet ze van zichzelf een kaart trekken.  Een Tarrotkaart ligt niet voor haar hand. Dus trekt ze een willekeurige kaart uit de stapels om haar heen. Het is de ansichtkaart van het schilderij van Karel Appel, dat hij als achtjarige maakte. Op het eerste gezicht lijkt het nergens op. Maar als voormalig kunsthistorica ziet Susanna meteen dat Kareltje´s vingeroefeningen weergeven dat hij een ziener was. Hij zag zichzelf als gelijk aan het eerste individu.
 

 

Figuratief was Karel Appel eenzaam

Zijn vroegste moderne kunst ontbloot voor haar de waarheid dat het monotheìsme ons met de overtuiging van het bestaan van maar één god de notie van het bestaan van het individu heeft willen overbrengen. Daartoe was het noodzakelijk om uit te gaan van één wereld al De Werkelijkheid en was één appel voldoende om dat idee te consumeren. Het ontgaat haar dat Kareltje toen al zichzelf projecteerde op zijn doeken en ermee communiceerde dat hij figuratief gelijk was aan zowel de enige echte Schepper als de enige eenduidige Realiteit (zijn eigen wereld), omdat hij de enige schilderende Appel was en het enige Individu in zijn begintijd die dat inzag.


De Appel staat symbool voor het individualisme

"Snoep verstandig, eet een appel" is achteraf een enorme blikopener die de slang niet voor niets aan Eva gaf. Het dier had door eigen schade en schande allang door dat je beter je  kunt verzelfstandigen als eenling dan je dat je je door de maatschappij in natuurlijke staat of cultureel aangekleed laat absorberen.  Maar dit hoort terzijde gelegd te worden, want Susanna zag het niet en het is haar verhaal.


Naaktheid is een oude truuk

Het individu is een naakte waarheid en die verhul je om het te kunnen ontbloten. Dat is precies de strekking van het verhaal dat de dronken Noach zich met opzet naakt aan de wereld wilde tonen. De vrije wil is immers alleen in de vorm van het individu bestaanbaar. Dit hoort ook terzijde gelegd te worden, maar toch is het van belang er even bij stil te staan.

 

Noach is de eerste menselijke schepper

Het  geloof in één God, één Wereld en één Appel had de massa weer eens de rug toegekeerd. De zondvloed had ze niet uit angst terug in de armen gebracht van één Schepper. Daarmee was de zoveelste timmerman van het hardnekkigste verhaal dat ooit verzonnen is, berooit van de kleren van De Enige God.

 

God is een rol die nooit uitgespeeld is

Noach was een ouderwetse patriarch, die voor God speelde zodra getwijfeld werd aan zijn absolute gezag. Hij had ook van de boom van de kennis van goed en kwaad gegeten en zich zo van zijn schepper bevrijd. Die boom was een wijnboom, die hij zelf had geplant na de zondvloed. We weten dat dronken mensen de waarheid spreken. Als eerste wijnbouwer na de vernietiging van de eerste schepping, was hij ook de eerste die deze effecten van wijn aan den lijve ondervond. 'En hij dronk van die wijn, en werd dronken; en hij ontblootte zich in het midden zijner tent.'  Zijn lichaam sprak de oertaal van wat ons met elkaar verbindt. Dat we eenmaal naakt en dronken niet meer geven om wat waar of niet waar is. Zie de mens, hij weet niet beter.

 

Het naakte bestaan kan geen godsdienst aan

De striptease van Noach was een symbolische en dappere daad. Ontremd door de alcohol kon Noach eindelijk uit zijn isolement stappen als eenzame patriarch. Zijn zoon Cham kwam langs, 'zag zijns vaders naaktheid'. In plaats van hem te prijzen om het tonen van zijn kwetsbaarheid,  waarschuwde hij zijn oudere broers, Sem en Jafeth. Die konden de naaktheid van hun vader niet aanzien. Was dat wel het geval dan dan zouden ze meteen hebben geweten dat we als individu, ongeacht de  hièrarchie, naakt dezelfden zijn. Uit angst voor die vrijheid bedekten ze hun vader discreet.

 

Na de roes uitslapen volgt de kater

Nergens staat er iets over spot. Noach had gewoon zijn roes uitgeslapen en merkte dat hij een kater had. Die patriarch in hem schoot uit zijn slof en schreeuwde 'wat zijn kleinste zoon hem gedaan had'. Zoals dat met patriarchen vaak gebeurt vervloeken ze hun kinderen, voor wat ze zelf gedaan hebben. Een zoon van Cham, Kanaän, was de klos en daarmee werd een deel van de mensheid van de kaart geveegd. Dat kwam Noach goed uit, want hoe had hij anders de wind er weer onder kunnen houden. Voor hem was dat een stap terug in zijn ontwikkeling. Voor de mensheid een sprong terug naar de tijd ver voor de zondvloed.

 

Terug naar het verhaal van Susanna

Om de reconstructie van het verhaal van Susanna in bad te kunnen vervolgen is het van belang de oorspronkelijke bronnen nog eens te inspecteren. Die zijn er wel niet maar wel de Dode-Zeerollen, waarvan alleen de Koperen Rol authentiek zou zijn. De andere teksten zijn op een speculatieve manier door de Essenen of de monniken samengevoegd uit allerlei fragmenten. Alleen de Koperen Rol vormt een heuse eenheid.

Het blijkt na onderzoek een inventarislijst te zijn ´van enorme schatten, voorraden goud, zilver en juwelen, kostbare oliën, priesterlijke gewaden en andere parafernalia voor de eredienst - en van teksten. De koperen rol geeft summiere aanwijzingen waar een en ander gevonden kan worden.´ Genoeg informatie voor o.a. Ali Baba om zich de schatten wederrechtelijk toe te eigenen. Het verhaal wil dat de afbeeldingen die Susanna onder ogen heeft daar deel van uitmaakten.


Hoeveel verhalen bevatten oude prenten

Er zijn diverse indrukken van de schone jongeling ontstaan door het gebruik van het dotje en ze bevallen Susanna stuk voor stuk. Ze moet echter kiezen welke haar het meest aanspreekt voor een gewenste verhaallijn. 

Zij ziet aanvankelijk dat het verhaal broedt op de jongeling. Maar dat vindt ze wel erg zweverig als interpretatie. Dan vermoedt ze dat de jongeling zich verschuilt in het verhaal. Om tenslotte te twijfelen of het verhaal niet domweg de schone jongeling verbergt. Ze pakt het dotje erbij.

Het dotje maakt nieuw interpretaties mogelijk. Ze ziet eerst vurige tongen die hun goddelijke werk doen. Dan meent ze dat het verhaal hem te pakken heeft.  Zuchtend prevelt ze dat de geest bezit van hem neemt.

Nadat ze de omgeving geheel heeft opgelicht, concludeert ze dat hij koel blijft in alle hitte. Om meteen zich te verbeteren en te noteren ´De Verlosser staat in hem op´. Een stemmetje fluistert ironisch dat ´het woord kammend vlees is geworden´.

Wat haar voorkeur zal zijn, daar moeten we op wachten. Susanna heeft de tijd nodig om een juiste keuze te maken.

 



 

Reacties (6) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
dank je wel, Rose_love
Mooi artikel, ook mooi geschreven!
jij ook whow dank je,
mocht je het leuk vinden Henie om meer van mijn werk te zien dan kun je via priveberichten informeren naar mijn artwareparty!
Mooi zeg, weer prachtige afbeeldingen erbij!
whow, dank je en mag ik je uitnodigen, Paco
voor mijn artwareparty op zondag 22 januari in Leiden?
via priveberichten kan ik je de details geven
Waanzinnig mooi