Spinnen eten tijdens je slaap?

Door Bob18 gepubliceerd op Friday 28 September 12:07

Kent u ook dat verhaal over spinnen eten in je slaap? Kent u ook dat verhaal van Jezus' stamboom die nog rondloopt op aarde? Kent u ook dat verhaal dat Multatuli eigenlijk ook een correspondent in Zwitserland was? Allemaal voorbeelden van de bekende broodje aap verhalen. Iedereen kent ze, maar niemand gelooft erin. Of toch niet?

Broodje aap verhalen kent iedereen wel. Het zijn altijd van die verhalen met een niet zo stevige fundering qua geloofwaardig. Het zijn vaak verhalen die wel eens zouden kunnen hebben plaatsgevonden. Ze zijn nog net niet overdreven, maar ook net niet zo stom klinken dat het niet waar zou kunnen zijn. Dat is eigenlijk ook het sterkste eigenschap van een broodje aap verhaal. Een verhaal die eigenlijk te gek voor woorden is, maar toch "stiekem" wel eens waar zou kunnen zijn. Zijn broodje aap verhalen eigenlijk wel broodje aap verhalen? Om dit eens goed te onderzoeken, laten we dan eerst het begrip "broodje aap" verklaren.

Definitie "broodje aap"

Volgens de Dikke Van Dale is een broodje aapverhaal een "meestal gruwelijk, hedendaags volksverhaal dat als `waar gebeurd' wordt verteld en vaak ook wordt geloofd, dat inspeelt op universele angsten en dat over de hele wereld als een soort mythe opduikt.". Dit is de letterlijke betekennis van een broodje aapverhaal. Concluderend van deze definitie kan je ervan uitgaan dat die verhalen eigenlijk op angsten berust zijn. Dit hoeft niet altijd het geval te zijn. In de inleiding komen twee voorbeelden voor die niet berust zijn op angst. Zijn dit dan geen broodje aapverhalen? 

Dit zijn zeker broodje aapverhalen. Veel mensen weten ook niet waar het begrip "broodje aap" vandaan komt. Dit is eigenlijk afkomstig van ons eerste Nederlandse "broodje aap" verhaal. Er was namelijk, volgens het verhaal, een man die in een stand waar twee Afrikanen achterstonden, een broodje vlees. De goedgelovige man vond het niet erg dat hij niet wist welk soort vlees het was en nam het broodje gretig aan. Het broodje smaakte hem heerlijk. Alleen toen hij ongeveer de helft ophad, merkte hij iets op aan het broodje. Aan de andere kant van het broodje stak een gekrulde vleesstukje uit. De man trok wit weg toen hij opmerkte dat het om een gekrulde staart ging...

Zo heeft Nederland zijn eigen verwoording gemaakt van deze zogenaamde "urban legends", zoals ze in Engeland genoemd worden. Meest van u zal nu twijfelen of het verhaal dat ik net vertelde nou echt of nep is. Het is ook begrijpbaar, want er zitten, zoals dat eigenlijk bij alle broodje aapverhalen is, altijd elementen in dat het verhaal meer aannemelijk maakt. Zoals bij dat "broodje aap" verhaal. Het eerste dat belangrijk is de vaagheid van het verhaal. Het verhaal vertelt precies dat wat je wilt geloven. Ik begon bijvoorbeeld met een "stand". Iedereen weet dat je bij een stand alles kunt krijgen, afhankelijk van de verkoper die er staat. Je weet dus dat er alles gekocht worden en dus ook een broodje aap. Het verhaal wordt nog meer aanneemlijker als je leest dat er twee Afrikanen achter zitten. Je leest het woord Afrika in Afrikanen en je denkt dan meteen aan exotische dieren. Daar ken je Afrika immers van. Het verhaal blijft dan vaag tot aan het eind. Daarna komt de persoon in het verhaal en de lezer erachter wat het verhaal probeert te vertellen.

Schijn bedriegt

Het grappige aan het verhaal is dat Afrikanen nooit apen zullen eten. Afrikanen eten voornamelijk knolgewassen, insecten en peulvruchten. Zeker geen apen, want die leven in de jungle en Afrikanen jagen vaak op de open vlakte. Ook de natuurgoddienst belemmert vaak de jacht op zeker primaten.

Dus bij wijze van deze uitleg, is dit broodje aaoverhaal ontkracht. Maar zoals je het kan merken, berusten deze verhalen vaak op het logische denken van mensen en herkenning. Je herkent dingen van een verhaal en ziet overeenkomsten met datgene wat het verhaal je probeert te vertellen. Samenvattend: de lezer zelf maakt het verhaal geloofwaardig. Mensen die geen overeenkomsten zien, zullen het verhaal ook niet geloven.

Relatie "broodje aap" met bijgeloof

Deze broodje aapverhalen zijn eigenlijk onderdeel van het bijgeloof. Je gelooft ergens in wat jij voor jezelf geloofwaardig hebt gemaakt. Je versterkt altijd je eigen gevoel bij die verhalen omdat jijzelf er meer in gelooft. Mijn conclusie is dan ook: broodje aapverhalen zijn ook echt broodje aapverhalen mits je zelf erin gelooft. Want wat iemand gelooft, mag die persoon zelf weten. Je kan het ook zo bekijken: het verhaal is waar tot het tegendeel is bewezen.

Zo kun je inderdaad de verhalen uit de inleiding wetenschappelijk verklaren:

Volgens het verhaal komen spinnen af op de warme dauw dat uit je mond komt als je slaapt. De spin zou dan zo dichtbij komen dat het kan dat je mond sluit tijdens je slaap dat je hem levend en al inslikt. Maar helaas is dit verhaal niet mogelijk. Spinnen houden inderdaad wel van warme dauw, maar een spin zou nooit moeite doen om zich te laten zakken vanaf het plafond omdat het heel veel energie kost om spinrag te maken. Spinnen zouden ook niets te zoeken hebben in je mond, behalve als je daar toevallig insecten huis houdt.

Ook zou Jezus' stamboom nog rondlopen volgens Dan Brown. Wat opvalt in het boek, is dat het boek vooral logisch kijkt naar alle historische bronnen, maar dat geen enkele bron in weze zegt dat Jezus een vrouw heeft. Het zou heel goed kunnen dat Jezus een vrouw had, maar volgens onderzoek is het niet zo waarschijnlijk dat het Jezus nog een bloedlijn had. Wel grappig statistisch feitje: statistisch gezien stam je eigenlijk van Jezus af als hij kinderen had en die normaal kinderen krijgen. Met een verschil van 700 jaar zou iedereen in weze van elkaar verwant zijn. Dus eigenlijk zijn we bijvoorbeeld ook afstammeling van Alexander de Grote. Maar als je gelooft in Dan Brown, moet je dat vooral doen. Niets houdt je tegen om daarin te geloven.

Dat laatste kent niet iedereen, maar het schijnt dat Eduard Douwes Dekker oftewel Multatuli correspondent uit Zwitserland zou zijn voor een krant als bijbaan. Maar Multatuli moest helaas tegen een journalist zeggen dat de citaten die hij uit Zwitserland zou hebben, allemaal door hem bezocht zou zijn. Alhoewel dit niet een echt broodje aap was, maar meer een anekdote.

Draait alles toch om geloof?

Zo zie je dat deze verhalen zich soms baseren op wat al jarenlang door mensen wordt beoefend: geloof. Broodje aapverhalen worden voornamelijk verteld vanwege het vermaak. Maar het is interessant hoemensen tegen dit soort verhalen aankijken. Want kan je nou inbrengen tegen het geloof van mensen?

Reacties (11) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
aaarg wat een enge foto!
(wel leuk artikel trouwens;) )
Leuk om te lezen! super
Maar wat is dan een broodje aap, kan je dat dan eten. Leuk artikel.
zoo Eng hoor:P als egt zo is
@ Yabba
we noemen zo'n verhaal een "broodje aap" verhaal. Sinds dat verhaal hebben we zulke verhalen zo genoemd. Ik heb zelf geen idee of er echt broodjes aap bestaan, maar dan moet je volgens mij richting Azië gaan :-). Daar eten ze immers veel exotischer dan wij.
@Zanda
Dank je wel :-D
Leuk artikel!