Het mooiste verhaal over Schotland

Door Mickveen gepubliceerd op Friday 28 September 12:14

"Het mooiste verhaal over Schotland" vertelt het relaas over een bijzondere ontmoeting met Ian Grimble. Historicus, schrijver en tevens broadcaster voor de BBC. Deze ontmoeting verliep niet geheel vlekkeloos maar heeft een spoor gegriefd in mijn blanco ziel.

"With every best wish.."

Zo ondertekende Ian Grimble zijn brieven steevast als antwoord op mijn vele geschreven brieven. Mijn ontmoeting, met deze Schotse schrijver en historicus, was niet één van de makkelijkste. Na een periode rondgehangen te hebben in de regio van Inverness,besloot ik de lange weg naar het Noorden te nemen richting  de Highlands. Mijn eerste nacht daar in de tent was niet florissant.
Voorzien van thermosdeken, walkman, kookgerei en een redelijk zware rugtas,was ik ,naar mijn inschatting,voldoende voorbereid op de omstandigheden daar. Met een gelukje kon ik meerijden op een klein en sukkelig  boemeltreintje. De reguliere treinen stopten niet bij de onofficiële haltes waar schapen werden in- en uitgeladen waar juist de "walk- through- the- hills- routes" waren uitgezet op de Ordnance Survey kaart. Het was donderdag 24 december 1992 en koud.
Vanaf een halte ter hoogte van Kildonan liep ik direct de Highlands in. Geen dorp meer waar ik een pub kon in lopen om daar te blijven hangen,dit was de real deal. De machinist vroeg of ik het zeker wist dat ik er hier uit moest?, ik bemerkte een aarzeling in mijn stem maar zei dat dit de plek was waar ik eruit wilde. Toen  ik eenmaal het open land betrad en verder liep hoorde ik het, door diesel aangedreven, boemeltje achter mij verder rijden. Een korte en schrille fluittoon verstomde door de aanwakkerende wind. Ik hief mijn arm op als bedankje.
Ik was alleen.

Dat wat eigenlijk door moest gaan als pad was geen pad (meer). Vanaf hier was het navigeren met een kompas. Op de Ordnance Survey kaart stond een aantal punten die ik onderweg kon gebruiken als leidraad. Mijn uiteindelijke doel was het plaatsje Tongue gelegen aan de noordzijde van Schotland aan de Atlantische Oceaan. Op de kaart zichtbaar als een inham van de kust met daartussen twee vuisten aan land. Het lopen ging me goed af en na de eerste 4 uur, tijdens het checken van wat navigatiepunten, besloot ik te stoppen. Voor mijn gevoel had ik al een heel eind gelopen. Voor mij een ruw landschap, heuvelachtig, drassig en een berg van donker gesteente. Ik stond aardig in de luwte van dit massief gevaarte en besloot hier mijn tent op te zetten. De avonden treden hier vroeg in. Rond 16.00 uur wordt het al schemerig.

Kerstavond. Een silhouet van de berg stak af tegen een heldere en donkere lucht. Om mij heen alleen land met in de verte het geluid van een kabbelende beek.
Voor mijn avondeten beschikte ik over een klein 1 pitsgastoestel en 2 pannetjes. Uit mijn tas haalde ik overheerlijke boerenkool met aardappelpuree uit een minuscuul klein zakje waarin poeder zat. Dit moest je alleen met water aan maken, en je tafel was zo goed als gedekt! Schijn bedriegt. Zoals vaak in dit soort verhalen, het eten was geen succes.
De smaak was bagger en de plak brij in mijn mond was nauwelijks weg te kauwen.
Nadat ik alles had weggewerkt en had opgeruimd moest ik mijn zaklantaarn gebruiken om nog iets te kunnen zien. Het was tenslotte Kerstavond en ik wilde deze avond in mijn eigen stijl niet zomaar voorbij laten gaan. Uit mijn rugzak haalde ik een flesje whisky. Een Tomatin, ik dacht een Malt, maar dat weet ik niet meer zeker. Ook pakte ik uit mijn rugzak een heel klein kerstboompje waar een batterijtje in zat. Door het knopje aan te zetten draaide het kerstboompje om zijn as en knipperde fel gekleurde lichtjes.
Met een kop whisky in mijn hand en een "full-glitter-christmas-tree", letterlijk geplant voor mijn tent, overkeek ik het donkere landschap. Ik hief mijn glas op iedereen die me lief was, op mezelf, de rust en de zaligheid.

Die nacht vroor het enkele graden. Ik was koud en kreeg het niet warm. De wind wakkerde aan tot krachtig en het geluid van een klapperende tent hield me wakker. Om erger te voorkomen wikkelde ik me in de thermosdeken die mijn warmte vasthield en waardoor ik iets opwarmde. Na 6 uur geploeter in de nacht en het aanbreken van de dag besloot ik de tent op te breken en te gaan lopen. Ik had nog een aardige tocht voor de boeg die mogelijk nóg een nacht zou vergen.

De heuvelachtige omgeving vertraagde mijn tocht. Er waren veel heuvels, kleinere bergen waar ik over heen moest lopen. Er om heen lopen was soms gewoon geen optie. De drassige velden maakten het zwaar "en dat terwijl je op 1e Kerstdag wel enige verlichting zou mogen bemerken" mompelde ik verongelijkt..
Het weerbeeld was erg wisselend en zodra de zon zich liet zien zag je de damp van mijn fleece trui afkomen, die erg vochtig was. De aanknopingspunten op de kaart leken elkaar steeds sneller op te volgen en aan het einde van de middag, of beter, het begin van de avond, bereikte ik de kustweg die van Thurso naar Tongue liep. Ter hoogte van Bettyhill kwam ik uit. Niet de plek wat ik als doel had gesteld, maar ik was moe en hoopte op een mogelijkheid om ergens te kunnen overnachten.

De Farr Bay Inn

Ik was de enige gast in de Farr Bay Inn die, leerde ik later, FBI genoemd werd. Voor mijn binnenkomst had ik al diverse mensen in verschillende huizen aangesproken of er ergens een bed & breakfast was waar ik de nacht kon doorbrengen. Gezien mijn verwilderde verschijning begreep ik heel goed dat mensen mij de deur wezen. Uiteindelijk kwam ik bij de FBI terecht en sprak ik de gastvrouw aan, een gemoedelijke vrouw,en vroeg haar of ze nog een kamer had voor een nacht. Haar man stond in de keuken en af en toe in de bar;een klein toonbankje met daarachter een legio aan Whisky's en Ale's van de tap. Schijnbaar moesten ze eerst overleggen want kort daarna kreeg ik een sleutel.Mijn kamer keek uit op de Farr Bay. Ik verwonderde me over het uitzicht. Een ronde inham van de kustlijn met aan beide kanten grillige rotsformaties. Prachtig om te zien.

Na een verkwikkende douche maakte ik mijn entree beneden in de pub van de FBI en bestelde een Ale voor de dorst. De kastelein maakte nogal een beschonken indruk maar tapte mijn pint gelukkig met een goed resultaat. Geen schuim en nokje vol. In de loop van de avond kwamen er ook enkele lokale bewoners naar de pub die zich belangstellend opstelden.

Ik raakte in gesprek met een Schot die samen met zijn neef in Bettyhill woonde. Nadat ik me had voorgesteld werd de man enigszins onvriendelijk aangezien hij mij aansprak over een feit waar ik werkelijk niks mee van doen had. Hij beschuldigde mij ervan hun " Dreadfull King James " afgezet te hebben. Deze Schotse heerser stond niet goed in de boeken en werd uiteindelijk opgevolgd  door William II van Nassau. Samen met zijn vrouw Mary II regeerde ze over Engeland, Schotland en Ierland. Deze periode staat beter bekend als "William and Mary".
De beste man begon, na mijn verontwaardiging, erg te lachen en verontschuldigde zich over zijn slechte manieren.

Ian Grimble

Ian Grimble was, naast schrijver en historicus, ook de maker van de destijds succesvolle serie "Castle Tours" voor de BBC. Hij wist als geen ander hoe de geschiedenis van Schotland in elkaar zat en schreef daar een aantal succesvolle boeken over waaronder: Chief of Mackay, Patrick Stellar en nog andere trilogieën.
Die avond werd een speciale avond. Ian zat op de praatstoel en we dronken veel bier en whisky. Zijn overvloedige verhalen over het wel en wee van de Schotse bevolking ten tijde van de Clearances en over hoe onderontwikkelt sommige streken nog steeds zijn. Ik zat als een klein kind te luisteren naar de boeiende verhalen. Het beleid van de pubtijden was dat om 23.00 uur de pub zou sluiten. Er werd hieraan een officieel tintje gegeven door aan een bel te trekken voor de laatste ronde. Deze laatste ronde duurde tot ongeveer 03.30 en de tap stond in de tussentijd niet stil.  Toen de pub dan toch ging sluiten waren alle verhalen nog lang niet vertelt en Ian vroeg of  ik er de volgende dag  nog zou zijn. Ik moest helaas afslaan aangezien de postbus, die 1 keer in de week langskwam om kerstkaarten af te leveren, het enige vervoersmiddel was richting Tongue en verder.

De volgende morgen rond 11.00 uur 2de Kerstdag, stond ik met een enorme kater op. Ik ben gaan douchen en wilde ontbijten. Eenmaal beneden liep ik richting de pub om me te melden en vroeg of ik wat kon eten en verontschuldigde me van mijn late entree. Toen ik me omdraaide zat Ian daar met koffie om mij een goede reis toe te wensen. Dat moment zal ik nooit meer vergeten. Hij stond erop dat we de rekening zouden delen van de avond daarvoor. De rekening was net een liedje met een ritme van "half a pint, a nip, a nip, half a pint, a nip".. En dat keer 20..Een gezamenlijke rekening van 160 pond! Ian stond er op dat ik 60 pond zou betalen en de rest was voor zijn rekening en ik kon lullen als brugman; ik kreeg het niet voor elkaar om eerlijk te splitten.

Ian en ik namen afscheid van elkaar. Ik was geraakt.

Bij aankomst in Nederland lag er al een brief van Ian in de bus waarin hij sprak over zijn bezoek aan Nederland en zich nogmaals verontschuldigde voor zijn beschuldigingen aan mijn adres bij onze eerste ontmoeting. Veel brieven volgden, veel afspraken waren gemaakt. Ian richtte in de tussentijd het Strathnaver Museum op in Bettyhill. Hij deed nog een aantal Castle tours voor de BBC.

Een brief van John Moore, de neef van Ian, kondigde in oktober 1995 zijn overlijden aan. In Ian's laatste brief beschreef hij een aantal  "must-see" plekken. Deze heb ik inmiddels bezocht. Het waren niet de toeristische trekpleisters, niet de plekken die beschreven staan in boekjes, maar wel de uitgestrekte vergezichten met dezelfde bergen die zo mooi afsteken tegen een heldere lucht.

"With every best wish..."

 

Ian Grimble 1921 - 1995

 


 

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.