Geloof in veranderbaarheid, geef je medemens een kans

Door Amiad gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

Ik geloof in veranderbaarheid en ontwikkeling. Ook Max, een man van 35 met een ernstige verstandelijke beperking kan nog ontwikkelen, lees verder......

De oude bakkerij

Een nieuw plan begint met een afdaling van de trap, die de twee etages van het dagcentrum met elkaar verbind. Twee trappen met een overloop. Een trap waar je vast kan komen te staan als een golf van cliënten naar boven of beneden komen lopen. De rede hiervoor is dat meeste personen met een beperking, die hier op het centrum een dagbesteding krijgen aangeboden de sociale code van even de weg voor iemand vrijmaken niet kennen. Op het moment dat er een groep cliënten naar boven of beneden wil is er een grote dosis geduld nodig. Echter op dit moment van de dag is iedereen op zijn plek en kan ik met Max op een onbelemmerde doorgang naar de ruimte waar ooit de bakkerswinkel was gevestigd.


Bij de ruimte van de bakkerij behoorde ooit ook een kantoor. Nu is deze ruimte leeg en wacht tot de verbouwing, waarna het een deel van het dagcentrum gaat worden. Dit kantoor is niet meer dan een gesloten ruimte van ongeveer drie bij zes meter, met een raam aan de gangzijde. Dit onderkomen wordt door de medewerkers van de instelling het aquarium genoemd. Hier liggen aan het eind van het kantoor rechts bij de muur een aantal postvakjes op een ladekast. Postvakjes, die niet meer dan een aantal opeengestapelde donkergroene plastik bakjes zijn. Op elk bakje staat aan de voorkant een naam van een werknemer en of werkplek gedrukt. In deze postvakjes ligt post. Post voor de teamleidster van het dagcentrum en post voor de vier verschillende groepen op de eerste etage. De post bestaat uit een A4 tje met een kleurige foto van het binnenplein van de instelling en wat tekst. Voor iedere groep hetzelfde blad van het calamiteitenboek, voor de teamleidster is er een geadresseerde folder van een bedrijf, die kantoorbenodigdheden verkoopt. Met de post in mijn hand lopen Max en ik weer naar boven.

De post


In de gang is het druk, spitsuur, vele cliënten staan in de gang op weg naar buiten of naar binnen. Als ik Max de post voor de teamleidster geef weet hij haar feilloos tussen de menigte vinden. Misschien mede door zijn lengte weet Max in de duistere gang tussen de vele mensen zijn doel te bereiken, hij weet alle stimuli te filteren. Weet achtergrond en voorgrond te scheiden. Max weet zich zelfstandig te redden, met deze enkelvoudige taak. Lastiger wordt het voor Max als hij een meervoudige taak moet uitvoeren. Om dit te oefenen krijgt hij even later van mij de post voor twee groepen tegelijkertijd. Eerst dit dan dat.
Twee blaadjes papier geeft een extra uitdaging. Twee blaadjes papier betekent eerst goed te kunnen onderscheiden dat het twee aparte eenheden zijn. Dit is lastig en hier gaat het bijna fout als Max beiden blaadjes in een keer wil overhandigen. Het begrip dat er twee eenheden zijn zou makkelijker tot stand kunnen komen als Max beter naar zijn handen zou kijken. Op dit moment is het nog lastig voor Max om zicht te focussen. De hand oog coördinatie zoals dit genoemd wordt is nog niet optimaal. Met nadruk op het nog niet. Want er is een ontwikkeling en over de tijd heen is er een enorme verbetering opgetreden en dat geeft hoop op de toekomst.

Een sleutel en een deur


Inmiddels brengt het plan van onze activiteit ons beiden naar een gesloten deur. En de verbetering, die ik net noemde is onder andere duidelijk te zien, wanneer ik hem vraag om deze deur te openen. Het lukt Max nu om kijkende naar de in het slot gestoken sleutel om de sleutel te pakken en hem om te draaien. Met een beetje proberen ook naar de goede kant.
Max weet al lange tijd gebruik te maken van een elektrische deurpas om de deuren te openen. Maar er zijn meer manieren om een deur te openen. Een ouderwetse sleutel, bijvoorbeeld, wordt ook in de instelling vaak gebruikt om de deuren te openen. Zowel toegangsdeuren als kastdeuren. Omdat de hand oogcoördinatie nog niet vlekkeloos is, kan Max nog niet een sleutel in een sleutelgat krijgen. Zijn dikke grote vingers bieden een extra uitdaging. Ik kan uitgaande van deze gegevens de sleutelbos uit mijn zak pakken en de deur voor Max openen. Dat kan een eenvoudige keuze gebaseerd op een beeld dat Max mij als begeleider moet volgen. Ik zet de lijn in zijn leven uit en ik weet wat goed voor hem is. Max gevangen in zijn lichaam, met hersenen, die beschadigd zijn, kan en hoeft geen regie over zijn eigen leven uitvoeren. In deze visie neem ik als gezond functionerende mens de regie van Max over. Maar waarom de regie niet aan Max teruggeven. Niet dat Max de deur op dit moment al kan openen, dat kan hij nog niet. Maar het openen van sleutel met een deur bestaat uit kleine stappen. Elk van deze stappen kan Max misschien wel uitvoeren. Max kan een deel van het geheel zijn. Misschien komt er een dag dat hij het wel alleen kan. Niemand had ooit gedacht dat hij vandaag de dag met een toegangspas deuren kan openen. Het geloof in mogelijkheden en doorzetten waar anderen afhaken heeft de huidige ontwikkeling opgeleverd.


Samen willen we de gesloten kamer binnen gaan. In deze kamer staat een computer. Op deze computer gaan Max en ik naar foto’s kijken. Ik duw de sleutel met zijn bijna vierkantige kop in het sleutelgat en laat ik vervolgens Max de sleutel omdraaien. Zijn vingers hebben moeite om de sleutel vast te pakken, meerdere vingers tegelijkertijd omvatten de sleutel. Ik help hem om met duim en wijsvinger de kop te omvatten. Ik wend mijn blik naar zijn gezicht, een korte controle om te zien of hij naar de sleutel kijkt, ik zie een gespannen gezicht, de ogen zijn dicht geperst.  Ik laat zijn vingers los.


“Doe je ogen eens open, Max”, vraag ik hem. De ogen gaan open. Ik help hem opnieuw. Vingers worden gespannen, ik laat los, Max draait, draait naar rechts. Het slot beweegt en de deur valt als reactie op een kier open. Max laat de sleutel los. Ik haal de sleutelbos eruit en duw de deur verder open. Max loopt naar binnen. Weer een belangrijk moment. Het lijkt zo gewoon dat Max de kamer betreedt. Maar niets is minder waar. Ik deed de deur open, Max kon volgen als ik naar binnen zou zijn gegaan. Nee, dit is niet zo als het in ons samenzijn plaatsvindt, Max is de eerste en ik volg. Ik volg een fantastische man, een man die het recht heeft om net als elk ander persoon in onze maatschappij controle over zijn leven te hebben.
Amiad Ilsar.

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.