Crisis afgewend? Het akkoord van 26 april 2012

Door Gerben gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

Tijd voor het artikel met alle feiten over het akkoord van gisteren én mijn eigen conclusie daarover. De dag na het kamerdebat is de kater groot. Au zei ik, toen ik na afloop van het debat alle maatregelen las. Een unieke politieke situatie die tot verwarring leidt. De opluchting van het ontsnappen aan de boete van 1,2 miljard euro, de hoop dat het na de verkiezingen allemaal wel weer terug te draaien valt. Maar wat weten we nu? Mijn hoofd draait nog steeds overuren.

27/04/2012 – Ik had er een middag voor vrij genomen in de veronderstelling dat het Tweede Kamer debat om 15.00 uur zou beginnen. Een naïeve gedachte zo bleek al snel. Vol goede moed, benieuwd wat er in het akkoord stond, wachtte ik tot 20.30 uur. Het debat begon.
Het was inhoudelijk slecht te volgen, we waren immers voor een overgroot deel niet op de hoogte wat het meesterplan behelsde. “We hervormen de woningmarkt en de arbeidsmarkt,”  zei Stef Blok van de VVD in zijn betoog. Maar wat betekende dat nou precies? En wat volgde er nog meer?


Circus
Het gekibbel er omheen was wel duidelijk te volgen. Diederik Samson voelde zich gepasseerd en de uitspraak dat 3% voor hem niet belangrijk was, trok hij snel in. Tevergeefs. De bus had aan het begin van de onderhandelingen een tijdje met open deuren voor de kamer van Dhr. Samson gestaan – een goede politicus naar mijn mening –  en een paar keer geclaxonneerd. Maar toen de deur dicht bleef, reed de bus door. Logisch lijkt me.

De schijnaanvallen van de heren Samson en Roemer aan het adres van mevrouw Sap verbaasde me. Het continu herhalen dat de afspraken een houdbaarheidsdatum hebben tot de gang naar de stembus, het vragen of het akkoord het verkiezingsprogramma van GroenLinks vertegenwoordigde. Ze waren slechts bedoeld om in de achteruitkijkspiegel van de inmiddels doorgereden bus zichtbaar te blijven. Maar vooral ook zichtbaar voor de kiezer. Ik hoop en ga er ook vanuit dat de kiezer wel weet hoe de vork in de steel zit. Natuurlijk is het akkoord geen voorschot op het verkiezingsprogramma. Als dat zo was geweest, dan konden de vijf partijen samenvoegen nietwaar? Iedereen heeft wensen ingeleverd, iedereen heeft wensen in het akkoord teruggevonden. Dhr. Rutte antwoord in zijn termijn dat het logisch is dat de houdbaarheid slechts reikt tot het aantreden van een volgend missionair kabinet. “Dat is politiek,”  zei hij tegen de oppositie die geen handtekening hadden gezet. Dhr. Van der Staaij van de SGP grapte:  “De fractieleider van de SP, dhr. Samson en de fractieleider van de Partij van de Arbeid, dhr. Roemer….. O, nu haal ik enkele namen door elkaar. Maar hun teksten lijken tegenwoordig ook zo op elkaar.” De blik in de ogen van dhr. Samson zei voldoende. Het is niet leuk toe te moeten geven dat het op zo’n belangrijke dag, in zo’n belangrijk debat, nu net ‘niet je beste dag’ is.

Maatregelen
De maatregelen waren na het debat terug te vinden op internet. Tijdens mijn speurtocht zag ik dat er al veel instellingen en bedrijven hadden gereageerd op de plannen. Ik zal nu de inhoud van het akkoord plaatsen, zorg dat je zit en hou je vast:

Pensioenen:
- De pensioengerechtigde leeftijd wordt in 2013 verhoogd met 1 maand. Daarna stapsgewijs tot 66 jaar in 2019 en 67 jaar in 2024. Een overgangsregeling kan compensatie bieden.
- Na 2024 wordt de pensioengerechtigde leeftijd gekoppeld aan de levensverwachting. De pensioenleeftijd voor aanvullend pensioen gaat in 2014 omhoog naar 67 jaar. Dat raakt alleen nieuwe opbouw en levert 700 miljoen op.
- Doorwerkbonussen verdwijnen. Tevens zal het budget voor ‘mobiliteit’ niet verder toenemen. (Het mobiliteitsbudget zijn vergoedingen voor werknemers die de spits mijden voor een vergoeding. Volgens onderzoek waren er in 2011 20% minder files door het budget.) Deze maatregel levert in 2013 800 miljoen euro op.

Arbeidsmarkt:
- Werkgevers gaan de eerste zes maanden WW betalen. De ontslagvergoeding wordt beperkt. Het resterende deel van de ontslagvergoeding word reactiverend; gebruikt voor hulp bij zoeken naar werk en scholing. Duur en hoogte WW blijven ongewijzigd.
- Aangezien bovengenoemde maatregel pas in 2014 ingaat, moeten werkgevers in 2013 meer WW-premie betalen. Dit levert in 2013 500 miljoen euro op.

Woningmarkt:
- De hypotheekrente blijft onveranderd. Als er bij het sluiten van nieuwe hypotheken binnen 30 jaar wordt afgelost, dan bestaat voor die hypotheken de hypotheekrenteaftrek. Dit bespaart structureel 5,4 miljard euro. Om risico’s voor hoge hypotheekschulden verder te beperken zal het Loan-to-value ratio geleidelijk aangepast worden naar 100% (de lening mag dan niet meer hoger zijn dan de waarde van het huis.)
- Overdrachtsbelasting blijft in tegenstelling tot voornemens, permanent gehandhaafd op 2%. De maatregel wordt gefinancierd door het afschaffen van de onbelaste kilometervergoeding voor werknemers, inclusief het onbelaste privé-gebruik van leaseauto’s. Dit bevordert dat mensen dichter bij hun werk gaan wonen en er daardoor minder files komen.
- De huren van mensen met een inkomen van 33.000 tot 43.000 bruto per jaar wordt verhoogd met de inflatie + 1%.

Gezondheidszorg:
- Er worden maatregelen genomen om de vraag naar AWBZ-zorg te beperken. Mensen zullen mensen meer bijdragen in de stijgende kosten (voor lage inkomens is er een reparatie via de zorgtoeslag.)
- 75 miljoen extra investeren in kwaliteit leraren en schoolleiders.
- Loonmatiging in de marktsector wordt bevorderd door de tabelcorrectiefactor in de belastingen één jaar niet toe te passen. Loonstijging wordt belast tegen een hoger tarief. (tabelcorrectiefactor: elk jaar worden de bedragen bij de belastingschijven aangepast via indexering.)
- Maximumduur wachtgeld politici wordt per 1 september 2012 aangepast naar de WW-duur.
- Hogere inkomens (inclusief bonussen) worden in 2013 extra belast door een werkgeversheffing. Dit is een eenmalige ‘crisisheffing’ die 500 miljoen oplevert. Daarnaast worden hele hoge vertrekbonussen belast met 75% i.p.v. 30% nu.

Vergroening:
- Het BTW hoogtarief wordt verhoogd naar 21% per 1 oktober 2012. in 2013 levert dat 4 miljard euro op. Dit wordt vanaf 2013 in toenemende mate gecompenseerd door de inkomstenbelasting te verlagen, in het bijzonder voor de lagere inkomens.
- Het gebruik van fossiele brandstoffen zal worden ontmoedigd door fiscale maatregelen. Het gaat dan om aardgasheffing, kolenbelasting, rode diesel, leidingwater, eurovignet. Totale opbrengt: 890 miljoen. De accijnzen op frisdrank, alcohol en bier wordt verhoogd. Dit levert 625 miljoen op.
- Er komt 200 miljoen vrij voor stimulering duurzame woningbouw en woningisolatie. Daarnaast komt een onderzoek om zonnepanelen tegen 6% BTW te belasten.

Bedrijfsleven:
- Sommige reservering voor lastenverlichting worden ingehouden. Dat levert 430 miljoen op.
- De bankenbelasting wordt verhoogd van 300 miljoen naar 600 miljoen euro.

Schatkistbankieren:
Eerst even uitleggen wat dat is. Instellingen die een wettelijke taak uitvoeren en hiervoor gelden van het Rijk ontvangen, kunnen schatkistbankieren. Dit houdt in dat zij de publieke gelden aanhouden bij het ministerie van Financiën. Publiek geld verlaat de schatkist dan niet eerder dan noodzakelijk is voor de uitvoering van die publieke taak.
- in 2013 wordt het voor gemeenten, provincies en waterschappen verplicht om hieraan deel te nemen zonder leenfaciliteit. Depositotarieven en inleentarieven worden geharmoniseerd.
Het blijft ook voor mij vaag. Misschien dat ik er een artikel over ga wijden, aangezien het interessant is uit te zoeken hoe alle tandwielen in het grote raderwerk van de overheidsfinanciën op de diverse lagen precies werken.

Overige maatregelen:
- In de sectoren zorg en onderwijs worden maatregelen genomen om de regeldruk te verkleinen, waardoor 875 miljoen euro structureel kan worden bespaard.
- Een deel van het vorige pakket van 18 miljard bezuinigen vervalt. Het gaat om 1 miljard euro. Bezuinigingen die dus niet worden doorgevoerd zijn: bijzonder en passend onderwijs (100 miljoen), griffierechten (240 miljoen), natuur (200 miljoen), PGB’s (150 miljoen), openbaar vervoer (100 miljoen), eigen bijdrage GGZ (40 miljoen), huishoudinkomenstoets (54 miljoen), preventie/palliatieve zorg (100 miljoen) en BTW podiumkunsten (48 miljoen). Nederland handhaaft daarnaast voor ontwikkelingshulp de internationaal afgesproken 0,7% BNP.

Dit waren ze allemaal. Ik heb me ‘beperkt’ tot de cijfers, anders zou het simpelweg dom overtypen zijn van een pdf-bestand. En bedenk goed dat het missionaire kabinet al een begin heeft gemaakt met een ander pakket bezuinigingen en hervormingen ter waarde van 18 miljard euro. Om die hier nog bij te zetten zou overdaad zijn, aangezien het nu al een erg lang artikel aan het worden is.


Conclusie
Het zijn bij elkaar opgeteld erg zware mokerslagen die vooral de werkende mens raken. Ook werkgevers zullen angstvallig hopen dat een nieuw kabinet veel van deze maatregelen weer terugdraait. Het zal ze een bittere pil zijn 6 maanden WW te moeten betalen, in ruil voor een beperking voor ontslagvergoedingen. Ik kan me zo voorstellen dat ze iemand aannemen en de werknemer wordt tijdens de proeftijd ontslagen, terwijl diegene recht heeft op WW. Op welke manier bevordert dat de arbeidsmarkt dat de werkgever vervolgens 6 maanden 70% mag betalen? Dat is voor 1 maand werk 520% van het maandsalaris (mits de persoon recht heeft op 6 maanden WW.)

Gelukkig staan er ook zaken in, waarvan ik me al afvroeg wanneer ze eindelijk ingevoerd zouden worden. Het belasten van vertrekbonussen en de bankenbelasting. En gelukkig wordt bijvoorbeeld de bezuiniging op de huishoudinkomenstoets (die een marginale besparing van 54 miljoen zou hebben opgeleverd) teruggedraaid. Je zal een meerderjarig kind in huis hebben die een bijbaan heeft en zijn of haar inkomen wordt meegewogen in je bijstandsuitkering. Onmenselijk vond ik die maatregel.

Als ik de maatregelen bezie vanuit mijn eigen situatie zal ik er bijvoorbeeld volgend jaar alleen al aan het belasten van mijn kilometervergoeding ongeveer 500 euro per jaar er op achteruit gaan. Ik woon in een huurwoning, maar mijn inkomen is (gelukkig) niet hoog genoeg voor de genomen maatregel.

Hoe en of alle plannen door gaan valt te bezien. Maar houdt in het achterhoofd, dat voor gezonde rijksfinanciën gesneden móet worden. Hoe dan ook. En alles doet pijn, geloof me. Al mis ik wel in dit akkoord, dat er niets gedaan wordt aan provincies, die gezamenlijk een eigen vermogen hebben van 9 miljard en hun geld aan een vermogensbeheerder geven om er nog meer van te maken. Daarnaast lees ik niets over gemeentes en instellingen, die uit wanhoop nodeloos investeren om subsidies op te maken. Het zal toch gebeuren dat ze hun subsidie voor het jaar daarna kleiner te zien worden omdat ze niet alles hebben opgemaakt. Beleid voor zinvolle subsidies en kijken naar de bestemmingen waar het geld naartoe gaat, lijkt me behoorlijk zinvol en enorm kostenbesparend.

Blijf, na het reces van een aantal weken goed opletten. Houd ogen en oren open en bezie welke partij jou het meeste aanspreekt wat betreft gedrag, motieven en beleid.

Die 500 euro betaal ik graag. Maar niet alleen om het gidsland van Europa te blijven. Ik ben blij dat we wel aan de bewuste eis voldoen. Vandaag was in het nieuws te lezen dat maar liefst 23 van de 27 EU-landen in hetzelfde schuitje zitten als ons land. En we kunnen nu aan alle andere lidstaten laten zien, dat wij bereidt zijn om verantwoordelijkheid te nemen Evengoed, ik doe het niet alleen voor die 3% te halen. Maar voor ons allemaal. Voor uw kinderen. Ik doe het voor Nederland!

Zie ook:

http://www.xead.nl/nederland-hoe-nu-verder

http://www.xead.nl/de-3-regel-uitgelegd

© Gerben

Reacties (9) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
De BTW-verhoging wordt in 2013 in steeds grotere mate gerepareerd in de inkomstenbelasting. Daarnaast is er 1,5 miljard gereserveerd om de buitensporige koopkrachtverliezen te repareren. Dit is natuurlijk niet veel geld, dat begrijp ik. Ik vind het een gemiste kans dat partijen de kans laten liggen te kijken waardoor we zoveel geld uitgeven. De zorgkosten stijgen jaarlijks drie keer zoveel als de economische groei. Logisch dus, dat het een keer uit de hand loopt. Het zijn vandaag de dag veel negatieve ontwikkelingen die elkaar alleen maar versterken. Tijd voor een pas op de plaats en met hervormingen komen die er echt toe doen. Dit akkoord vind ik 'the best of the worse.' Niet aan de 3% voldoen levert een boete op van 1,2 miljard en het waarschijnlijk verliezen van de AAA-status. Dat kost ons nog eens miljarden per jaar aan rente. Ik ben benieuwd waar het allemaal naartoe gaat.
BTW noemen ze dat crisis afwenden we zijn als nog gigantisch het lul, door die rekenwonders. Een plan binnen 48 uur op tafel smijten bezuinigingen terug draaien en tegelijkertijd tappen we ze uit een ander vaatje wat is het verschil..betalen moeten we toch voor dat stelletje onkundige dutsen.
Eerst zien, dan geloven. Ze hebben er natuurlijk een puinhoop van gemaakt de laatste tijd. Ze hadden het geld beter moeten besteden toen de crisis er nog niet was. Nu gaat er niet een dag voorbij of er wordt weer ergens anfders op bezuinigd. Duim.
Mooi overzichtelijk artikel, helder toegelicht. Inderdaad is er een soort algemeen gevoel van opluchting, dat de kogel toch eindelijk door de kerk is en we weten waar we een beetje aan toe zijn. Voor of tegen bepaalde bezuinigingen, zo'n zwaard van Damocles boven je hoofd is ook niet alles. Duim!
Ze kunnen zelf niet rekenen in Nederland, en dankzij Rutte en co.,kunnen we nu nog even een trap na krijgen met dat verdrag over die 3pct norm in Brussel getekend. Ik vraag me af nu wij zo moeten beknibbelen of we ook mogen graaien uit de grote IMF pot met goud, waar we zowat al onze belastingcenten in hebben zien verdwijnen. Wat je niet hebt kun je ook niet uitgeven, wanneer beseffen ze dat nu eens een keer?
Goed artikel.
We moeten bezuinigen maar ook wel goed dat we leren niet meer uit te geven als we hebben. het lijkt wel aslof er toch een opluchtingsgevoel heerts.
Duim
Tex
Een goede analyse....Deze bezuinigingen zijn ons door Europa opgedrongen. Brussel bemoeid zich te veel met ons huishoud boekje