Architectuur: Villa Sonneveld

Door VJ gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

Villa Sonneveld, het monument van het Nieuwe Bouwen. In dit gebouw staat licht, lucht en ruimte centraal en het biedt een ideale leefomgeving voor zijn bewoners. De villa lijkt net een modern gebouw uit deze eeuw, terwijl het in de jaren 30 is gebouwd. Haast niet voor te stellen voor die tijd. Maar de architecten Brinkman en van der Vlught bewijzen het tegendeel met het bouwen van Villa Sonneveld.

Een moderne woning in de jaren dertig.
Wanneer men kijkt naar Villa Sonneveld, lijkt de woning net een moderne 20e of 21e eeuwse woning, zowel van de buitenkant als aan de binnenkant. Alleen aan enkele kleuren in het interieur en de verouderde installaties kan men zien dat het een oudere woning betreft.
Het feit dat Villa Sonneveld zo modern lijkt komt doordat men een bepaalde visie had, die nu nog veel wordt gebruikt. De visie komt voort uit een stroming in de Architectuur, Het Nieuwe Bouwen. 
Ook de ideeën van de beroemde architect Le Corbusier spelen een rol.
Op dit moment worden deze ideeën voortvloeiend uit het Nieuwe Bouwen en Le Corbusier nog steeds gebruikt, vandaar dat we dit nu nog steeds als een ‘’modern huis’’ ervaren.

Het Nieuwe Bouwen.
De Villa kenmerkt zich aan het Nieuwe Bouwen, een bouwstijl uit de periode 1915 tot 1960.
Men wilde al het versierde weglaten, en een zuiver bouwwerk bouwen, zonder opsmuk of ingewikkelde vormen. De volumes moesten eenvoudig en puur zijn.
Daarnaast stonden licht, lucht en ruimte centraal.
Dit werd bereikt door moderne materialen en constructiemethoden te gebruiken, zoals beton en staal. Hierdoor waren grote overspanningen mogelijk en ontstonden er grote, luchtige en flexibele ruimten die vrij konden worden ingedeeld.
Daarnaast wilde ‘’Het Nieuwe Bouwen’’ veel licht de woning binnenlaten. Door het stalen of betonnen skelet was dit mogelijk. De gevels hadden geen dragende functie meer, dus waren grotere openingen mogelijk. Op die manier was er dus meer licht en meer uitzicht, waardoor binnen met buiten werd verweven. Ook de luchtverversing door de te openen ramen was beter, waardoor er een beter binnenklimaat werd gecreëerd.
Tegenwoordig borduurt men voort op deze ideeën. Men wil steeds slankere constructies, met stalen en betonnen skeletten, die grote overspanningen kunnen halen. De ruimten worden hierdoor steeds flexibeler. Daarnaast wil men een leefbare woning, met een optimaal binnenklimaat. Ideeën die men ten tijde van het Nieuwe Bouwen ook al probeerde toe te passen.

In Villa Sonneveld zijn een aantal van deze aspecten duidelijk te zien.
Ten eerste is er de vrije indeelbaarheid van de ruimten.
In Villa Sonneveld is een staalconstructie toegepast. Hierdoor zijn de binnenwanden niet meer dragend. Alle binnenwanden kunnen worden weggelaten of worden verplaatst. De woning wordt hierdoor flexibel in gebruik, en kan steeds worden veranderd.
Wanneer men de Villa binnenloopt is dit aspect gelijk bij de entree te zien. De hal loopt vanaf de entree helemaal door naar de andere kant van het huis, naar de tuin. Er is geen dragende wand te zien.  Op de eerste verdieping, in de woonkamer, is dit nog beter te zien. Er is een enorme woonkamer, die niet wordt gescheiden door dragende wanden.
In afbeelding 1. is een plattegrond van de eerste verdieping te zien. De stalen constructie (rood) is duidelijk te zien. De (gele) binnenwanden dienen alleen voor ruimtescheiding.



Daarnaast zijn er de aspecten licht en lucht. Door grote ramen toe te passen komt er veel licht het huis binnen (zie afbeelding 2.) Ook is er door de ramen luchtverversing mogelijk, en de meeste ruimten hebben toegang tot een balkon, waar je ook van de frisse buitenlucht kunt genieten.
Tot slot streefde men bij het nieuwe bouwen naar eenvoudig en strakke volumes. In de villa is gebruik gemaakt van geometrische figuren, zoals de rechthoek en de cillinder.
Ingewikkelde vormen zijn niet te zien. (zie afbeelding 2.)

Inspiratie van Le Corbusier.
Daarnaast was de architect Le Corbusier een grote inspiratiebron.  Vooral voor de leden van het Nieuwe Bouwen.
Ten eerste zijn er de beroemde vijf punten van Le Corbusier. Deze vijf punten zouden volgens hem nodig zijn om de ‘’Nieuwe Architectuur’’, te creëren. En de ‘’Nieuwe Architectuur’’ betekende een Moderne woning, aldus Le Corbusier.

De vijf punten zijn als volgt:
1. Les Pilotes:  Het (woon) huis wordt verheven boven de grond. Het zweeft.
2. Le toit-Jardin: Het platte dak wordt een daktuin.
3. Le Plan Libre: Vrije indeling van ruimten.
4. La façade libre: de gevels zijn niet-dragend.
5. La fenêtre en longeur: het horizontale bandraam, die een panoramisch uitzicht geeft.

Daarnaast was Le Corbusier veel bezig met het menselijk lichaam en de manier hoe men met een gebouw omgaat.  Hij vond dat het huis een goed geoliede machine moest zijn, waar men optimaal in kon verblijven en leven. (bron 1.)
Hij bereikte dit door in de woning rekening te houden met licht, lucht en ruimte (zoals het Nieuwe Bouwen ook voorschrijft) en de zintuigen, zoals aanraking en zicht.
Met Aanraking doelt hij op de manier waarop voorwerpen in de woning aanvoelen, zoals leuningen, deuren en vloeren. Met het zicht wordt bedoeld de lichtinval, weerkaatsing en het uitzicht naar buiten.

Villa Sonneveld en Le Corbusier.
In Villa Sonneveld is Le Corbusier sterk terug te zien.
Zowel de Vijf Punten en de zintuigelijke waarneming is sterk terug te zien in het gebouw.
Ten eerste de Vijf Punten. Bijna al deze aspecten worden mogelijk door het gebruik van moderne materialen zoals staal en beton.  Dit ziet u aan de hand van het volgende schema.
Daarnaast was de zintuigelijke waarneming belangrijk voor Le Corbusier. De woning was immers voor de mens en moest voor hem zo leefbaar mogelijk zijn. Er werd daarom veel gelet op aanraking en zicht, zowel in de architectuur van het huis als in het interieur.
In de strakke villa zijn ook ronde vormen toegepast, zoals de wenteltrap die vloeiend de verdiepingen verbindt, met een leuning die helemaal doorloopt. De meeste meubels zijn gemaakt van gebogen stalen buizen, die goed in de hand liggen. Zelfs aan de deurklinken is gedacht.
Door de grote open ramen en de vele balkons is er een goede connectie met de buitenwereld.
De kleuren van de vloeren en de wanden lopen vloeiend in elkaar over, alsof er geen aparte kamertjes zijn.
En het belangrijkste is wel de vele ruimte die je hebt in het huis. Je zit niet opgekropt in kleine hokjes, maar voelt je vrij en open. Precies zoals de architecten met het huis hadden bedoeld.  Een woning ‘’voor de mens’’

Kortom, Villa Sonneveld is een moderne woning. Zowel in de periode dat het is gebouwd, als nu.
De visie die de leden van het Nieuwe Bouwen en Le Corbusier 80 jaar geleden al hadden, is nu nog steeds van toepassing, en vrijwel niet veranderd. Wel is het door de technologie uitgebreid en is er nog meer mogelijk.
Momenteel denken we nog steeds is termen van, leefbaar, licht en ruim. Dat zijn aspecten die we graag terug zien in onze woning. Ook Brinkman en van der Vlught hadden deze visie.
En de strakke geometrische vormen, weinig opsmuk en eenvoudigheid. Dat is typisch iets wat we in onze moderne architectuur zien. Daarom is het verbazingwekkend dat ‘’vroeger’’ ook al zo werd gedacht. Alsof onze visie van ‘’modern’’ nooit is geëvolueerd.

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Heel mooi en duidelijk geschreven. Duim!
mooi en informatief. Ik hou van architectuur