Mona Lisa

Door Adele gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

Een lach die je niet snel vergeet .... Wie kent haar niet? Mona Lisa of La Gioconda, een wereldberoemd schilderij van de legendarische Leonardo Da Vinci. Prachtig meesterwerk dat een geschiedenis van 507 jaar heeft overleefd en vandaag de dag in het Louvre hangt. Laten we haar eens van naderbij bekijken

Dé Leonardo (en neen, niet Dicaprio!)


Een man die zijn tijd ver vooruit was. Een man die in alles goed was. Leonardo was een beroemde architect, uitvinder, ingenieur, filosoof, natuurkundige, scheikundige, anatomist, beeldhouwer, schrijver, schilder en componist. Een heel pakket dus! Dit genie werd geboren op 15 april 1452 in Vinci. Zijn naam betekent dus letterlijk Leonardo uit Vinci. Hij had een heel opvallende karaktertrek…
Hij begon aan zijn werk, maar maakte het meestal niet af! Nou, merci voor de Mona Lisa die wél af is!
Leonardo was linkshandig en al zijn geschriften zijn genoteerd in spiegelschrift. Zijn boeken heeft hij nooit gepubliceerd, ze werden geheim gehouden en pas in de 19de eeuw gelezen. Een bescheiden man, zou je zeggen. 


Leuk weetje: Leonardo werd ook eens van homoseksualiteit beschuldigd! Hij zou een sodomie (tegennatuurlijk seksuele relatie) hebben verricht met een model en prostitué Jacopo Saltarelli. Er werden geen bewijzen gevonden, dus werd hij vrijgelaten (hij was toen 24).
Bovendien woonde hij ongeveer 20 jaar samen met zijn jonge leerling Salai samen in één huis. Hij stelde hem voor als zijn leerling, hoewel van Salai geen enkel kunstwerk bekend is.
Maar we kunnen niet met zekerheid zeggen dat Leonardo homo was. Ook al heeft hij nooit een relatie met een vrouw gehad, we hebben geen duidelijke feiten van zijn homoseksualiteit. Maar denk nu zelf, als je zo’n genie bent, heb je toch geen tijd voor vrouwen?

 

Als we Mona nu eens onleden…


Hoe gek het ook niet klinkt, Mona Lisa is geschilderd op hout en niet op doek! Het is geschilderd met olieverf op populierhout (paneel). Leonardo had bovendien een heel speciaal techniek gebruikt om dit wonder te schilderen, sfumato. Dit wil zeggen dat alles mistig en rokerig geschilderd wordt. De lijnen worden niet scherp geschilderd. Het licht en de schaduw lopen zachtjes in elkaar over. Geen wonder dat dit schilderij zo mysterieus is!
Als je dacht dat het prachtwerk zo groot is dat je er een heel muur voor nodig hebt, heb je het mis! (Alhoewel, in Louvre hebben ze er een hele muur voor vrijgemaakt, speciaal voor La Gioconda.)
De afmetingen zijn 77 × 53 cm! Velen zullen zeggen klein, maar naar mijn mening zijn het heel gewone afmetingen voor een standaardschilderij. Wist Leoke veel dat zijn schilderij wereldberoemd zou worden?
 

                       Populierhout

 

Leuk weetje: La Gioconda werd ooit gestolen, gelukkig werd ze toch weer teruggevonden en dan achter glas gezet in Louvre.

Theorieën
 

Er zijn honderden theorieën ontstaan over wie er nu op het schilderij wordt afgebeeld. Sommigen denken dat Leonardo zichzelf had afgebeeld, anderen denken dat het de moeder van Leonardo is, weer anderen dachten dat het de Maagd Maria was of zijn geheime minnares, ….
Maar ondertussen zijn er tal van onderzoeken gehouden, maar één werd doorslaggevend! Een Duitse onderzoeker, Armin Slechter heeft dit boeltje eens goed onderzocht en kwam op volgende uit: Mona Lisa was  de vrouw van een rijke zijdekoopman en ze heette Lisa del Giocondo. Hier mogen we zeker van zijn, want Armin vond in de bibliotheek van de Universiteit van Heidelberg een oude handgeschreven tekst uit 1503. Deze tekst is afkomstig van Agostino Vespucci, die een kennis van da Vinci was. In de kantlijn van deze handgeschreven tekst staat dat schilder Leonardo Da Vinci begonnen is met het schilderen van een portret van Lisa del Giocondo. We moeten aannemen dat het de Mona Lisa van het schilderij is, want Leonardo begon haar in 1503 te schilderen. Uit oude geschriften van Florence is ook nog een gebleken dat Lisa del Giocondo tegenover de Da Vinci woonde. Er is dus geen twijfel meer mogelijk over wie deze dame op het schilderij is. 

Verborgen letters


Een kunsthistoricus beweert dat hij lettertjes ziet in de ogen van Mona Lisa. En neen, die man heeft niet gedronken…
Volgens Silvano Vinceti werden de letters in de ogen en in het landschap zichtbaar toen hij deze met behulp van een camera met een zeer hoge resolutie fotografeerde. In haar rechteroog staan letters LV, waarschijnlijk van Leonardo Da Vinci en rechts daarvan staan ook letters BS en CE. We kunnen niet met zekerheid zeggen waar die twee laatste voor staan. Onder de brug achter onze Monake staan twee letters of cijfers. Ofwel is het een cijfercombinatie van 72 ofwel is het gewoon L2. Deze combinaties zijn verwaardigd met een heel fijn penseeltje zodat ze met het blote oog niet waargenomen kunnen worden. Vinceti is wel niet de eerste die deze waarnemingen deed. Een Franse kunsthistoricus was hem voor en schreef er eerder al over in één van zijn boeken. Sommigen zullen denken dat die mensen te veel fantasie hebben. Misschien is dat ook zo, maar we weten dat Leonardo graag werkte met symbolen en vond dat we alles moesten waarnemen met onze ogen. Ogen waren volgens Da Vinci de ogen van de ziel.
 

                 Probeer hier maar cijfertjes in te vinden! Mij is het in ieder geval niet gelukt....

Leuk weetje: Ooit opgevallen dat van welke hoek je ook kijkt, Mona Lisa je altijd recht in de ogen kijkt? Dit kan je best een optische illusie noemen!
 

Kopie van Mona Lisa
 

Er zijn heel veel kunstenaars die Mona Lisa zelf probeerden te tekenen. Maar nooit werd er zo’n mooie dame als die van Da Vinci geschilderd. Het is onmogelijk om precies hetzelfde te tekenen. De ogen en de glimlach zijn het moeilijkste. Maar de kopie waar ik nu over heb, is niet zomaar een tekeningetje. Het gaat hier om de oudste kopie van Mona Lisa die waarschijnlijk door één van zijn leerlingen werd geschilderd. Onderzoekers vermoeden dat de schilder mogelijk Salai kan zijn. Ja ja, volgens sommigen de lover van Da Vinci die tijdens de verwaardiging van La Gioconda bij hem in de leer was. Bij de kopie treffen we een paar veranderingen in de compositie. Deze kopie hing al lang in het Prado Museum in Madrid, maar deze versie was bedekt met een zwarte verflaag. Toen ze die eraf haalden, ontdekten ze de Toscaanse landschap op de achtergrond. Dit replica laat ons net iets meer zien dan het origineel. De stoelleuning, de geplooide strook aan het eind van de stof op Lisa’s borst en de semi-transparante sluier om haar schouder, arm en elleboog zijn hier duidelijk te zien.
Mooi, maar toch niet hetzelfde…

 

Maar waarom lacht ze nu?


Hier was ook veel rond te doen geweest. Mensen kwamen met de gekste ideeën, maar volgens velen is het volgende het meest correcte. Als we goed kijken, zien we dat de jurk van Mona Lisa met een doorzichtige sluier is bedekt. Haar hoofd ook voor een deel trouwens. Een dergelijk kledingstuk was kenmerkend voor vrouwen die net een kind hadden gehad. Velen zeggen dat ze haar lach aan haar pasgeboren kindje schenkt. Maar we zullen nooit weten wat er werkelijk op dat moment in haar hoofd omging. Wetenschap kan niet alles verklaren, geloof mij maar…

Velen zullen zich afvragen waarom juist dit schilderij zoveel roem heeft gekregen. Er hangen toch duizenden schilderijen in het Louvre? Misschien zelfs mooiere en moeilijker uitgewerkte portretten! Waarom juist zij? Tja, ik ben zelf al vele keren naar Frankrijk geweest en ik kon het niet laten om eventjes binnen te springen om een glimp van Mona Lisa op te vangen. Ik denk dat als je een tiental schilderijen op een rijtje plaatst, dit meesterwerk ertussen steekt en eens dat rijtje afgaat, dat je toch bij Mona Lisa blijft hangen. Kijken hoe zij terugkijkt en mysterieus glimlacht. Als je niks te maken hebt met kunst en niet eens weet wat olieverf is, zal het je misschien niets doen. Maar naar mijn menig heeft het schilderij iets waardoor je ernaar blijft kijken, er ontstaat een band tussen jou en de dame op het schilderij. Ik denk dat het niet Leonardo’s bedoeling was om een meesterwerk te maken, maar dat is hem toch gelukt. Leonardo, genie niet van zijn tijd.

 

Reacties (6) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ja, er is inderdaad altijd veel volk bij Mona Lisa! Het liefst zou ik het schilderij van heel dichtbij willen bekijken, dat zou een beter inzicht kunnen geven op Leonardo's werk! Helaas staat er een glas voor en moet je er tien meter vanaf blijven staan...
Maar bedankt voor de leuke reacties!
Duim en aerbij
Mooi die combinatie van die twee gezichten op het laatste plaatje.
Toen ik in het Louvre kwam stond er een hele rij mensen voor mij en vond ik het schilderij zo klein met zo'n dik glas ervoor dat ik het niet zo goed kon zien. Dat was toen een teleurstelling voor mij.
Duim en fan
Tex
Heel mooi, duim en fan.
Een bijzonder leuk artikel. Duim en fan erbij
Heel leuk bedacht en geschreven. Duim en fan erbij.