Ja maar nee maar. Rot maar op!

Door Weltevree gepubliceerd op Friday 28 September 12:14

Het woord MAAR is wellicht het meest misbruikte woord in onze vocabulaire. Men zet het onbewust in als wapen, verklaring, waardeoordeel, afwijzing, aansporing, etc!

Staat u er wel eens bij stil hoe vaak

het woord MAAR wordt gebruikt?

 

Maar heeft voor sommigen een power om U tegen te zeggen.


Taalkundig is het op het eerste gezicht nietszeggend, doch wie het bezigt weet vaak niet wat de uitwerking op een ander is van dat simpele 'MAARding' als bepalende koppelwoord of tussenvoegsel.

Ik vind het dan ook een hoerig woord.
MAAR (zij, hij of het) doet het met iedereen, laat zich gebruiken ten behoeve van alles en het gaat vaak verkleed in veelkleurig strijdtenue, MAAR je kunt MAAR natuurlijk ook breed inzetbaar noemen. Het komt soms onbeschaafd over, of gemakzuchtig en het woord wordt te pas en te onpas ingezet. Hetzij als pion, tijdwinner, machthebbend waardebepaler en de volgende keer bagatelliseert het langs de neus weg een compliment, jouw prestatie of iemand die je kent. Ooit heb ik er een kleine enquête naar gehouden omdat dat MAAR mij in deze context diep bezeerde en ik wilde weten of ik me terecht van de pot gerukt voelde.

“Het is maar jouw beleving.”

Er kwamen diverse reacties op, die allen toch veel emotie in hielden.

“Hola, nou ja zeg, ik geloof niet dat die ander je vertrouwt.”
“Weet je wel zeker dat je hem/haar nog eens iets persoonlijks wilt vertellen?”
“Je wordt voor leugenaar uitgemaakt!”
“Ik zou gaan slaan als mijn verhaal zo in twijfel werd getrokken“
”Je werd weggehoond.”
“Meteen kappen, de moeite niet waard om zo iemand nog eens iets te vertellen.”
“Maak je niet druk, die mens is te bang om het tot zich door te laten dringen.”
“Die ander voelt zich schuldig?”
“Men wuift je ervaring weg alsof je liegt en maakt wat jij mee gemaakt hebt veel kleiner, ontkracht je verhaal als het ware. Dat kan komen omdat deze persoon besmet is met vooroordelen en kennelijk is men er niet aan toe om het werkelijk binnen te laten komen want bladie bla…?” Ja, al goed, dacht ik want een complete psychoanalyse hoefde ik van deze persoon niet. Er waren nog meer reacties, maar de strekking had allemaal iets met afweer en wantrouwen, wat ik als negatieve eigenschap ervaar en wie MAAR onontbeerlijk vindt om te overleven, is niet direct iemand waarmee ik vrijwillig intiem om zou willen gaan.

 

“Jij zegt nou wel dat Sjaak jou niet hoort, maar heb je hem gevraagd wat hij bedoelt?” Hier is het woord opzetje om de ander te helpen Sjaak anders te bekijken

“Kijk eens Dora, dit hier kost maar de helft van dat daar!”
Hier maakt MAAR dit truitje veel goedkoper dan het andere.

 

 

Een bloedhekel heb ik aan MAAR. Zo erg dat ik er een artikel aan waag.


Ik heb het een plaats gegeven, vergeven, MAAR als schrijver wil ik het niet vergeten.
MAAR gebruik ik hier om aan te geven dat vergeten voor een schrijver funest is. De auteur eigent zich het recht toe een onderwerp pas na verwerking aan het publiek vrij te geven, en doet dat zo vaak en in welke vorm hij dat zelf verkiest. Een Xeadartikel hoeft dus niet altijd een onderdeel te zijn van welke verwerking dan ook.

De communicatiecursus

Daar werd aan het gebruik van MAAR een hele lesavond besteed. Niet voor niets, zo bleek. In die groep zag ik ware verbazing op het moment dat de emotionele lading ervan echt binnen kwam. Mede aan de hand van die ervaring vraag ik me af hoeveel mensen taal bewust bezigen

  • Als blinddoek?

  • Afstandsbediening om je uit de buurt te houden.

  • Nevelig mistgordijn of om iets of de ander weg te wuiven,

  • De mond te snoeren zodra hij/zij een andere mening heeft.

Mijn moeder gebruikte MAAR méérvoudig doch de uitkomst bleef hetzelfde


Ze hoorde ons niet. Natuurlijk had ze wel oren, doch er iets mee doen kwam nicht im frage.  Wat pa apprecieerde vond ma bijna een onuitstaanbare doodzonde. Het leek er op dat haar liefde in het leven niet leuk mocht zijn. Ja-maar werd voor mij hetzelfde als NEE opdat ma (directrice en opperhoofd) kon blijven doen wat haar goed dunkte. Niet goedschiks? Dan toch.... met een truukje.

Het gezin waarin ik opgroeide was daardoor een waar taalwalhalla. 

“Zoveel mensen, zoveel zinnen” was thuis zeer van toepassing. Diverse invullingen leerden we aan woorden geven. Geheel en al vanzelf kwam het me aangewaaid, omdat ik in een doolhof van tegenstrijdigheden terecht was gekomen waartussen kleine Doraatje de ouderwetse vulpen was, waarmee men definities beschreef, die weinig of geen overeenkomst met elkaar vertoonden.

  • Voor pa was ik de vrolijke noot zelve, zonnetje in huis

  • Ma vond me een lastpak dat altijd in de weg zat

  • Broer zag in mij een hond in de pikorde. Wanneer mijn ouders hem ergens op aanspraken reageerde hij dat op mij af (van een kleintje wint het makkelijk) 

Ik hield van alle drie en wilde geen partij trekken. Er zat niets anders op dan iedereen te begrijpen en tussen deze drie oudere gezinsleden door te laveren zonder al te veel schade op te lopen. Mijn gevoel voor humor ontfutselde bij alle drie wel eens een opgelucht lachje als de spanning weer was om te snijden. Later zei ik wel eens, als men vroeg hoe het thuis was geweest: "Ach, spannend, wisselend en leerzaam. In wezen was ik de lollige Arabische Gom die iedereen in humoristische vrede bij elkaar hield. Halleluja…"

Op naar het Xeadfeest! Daar gaan we ook eens lekker lachen

 

Oordeel is afhankelijk van hoe je tegen situaties aankijkt.

 

Hoe je bewijsbare feiten op een rijtje krijgt, of ze naar eigen inzicht om vormt, blijft zeer persoonlijk en conclusies trekken is helaas onderhevig aan objectiviteit. Mijn jeugd kan men mishandeling noemen, MAAR aangezien ik sterk ter wereld kwam leerde ik met een scala van gevoelens omgaan waar andere kinderen nooit mee te maken kregen. (MAAR als balans tussen positief en negatief) De meeste jongelui van mijn leeftijd verdiepten zich niet in zichzelf noch de psychologie van verhoudingen. Ik moest dat wel om er heelhuids doorheen te leven en werd er niet zwakker van. Ik kreeg privéles, had immers de beste leerschool aan huis. Dan heb je het als taalfanaat zeker goed getroffen. Andere meiden zweefden op de automatisch piloot in bruidsjapon de deur uit zonder bedacht te hebben hoe ze wilden leven. Ze bestormden de wereld om, eindelijk bevrijd, daar het oude voorbeeld in praktijk te brengen. Of dat nou alcoholisch, narcistisch, dictatoriaal, minderwaardig of hoogmoedig was. Gelukkig ging dat bij de helft goed, niet, of een beetje..

 

Een aardig taal herinner dingetje:

In de aap logeren


Ooit bezigde ma die opmerking tegen mijn tante. Het ging zoals gebruikelijk over mij. Met een dieren-prentenboek zat ik erbij, in de hoek op de grond en zocht als de wiedeweerga de afbeelding van de aap op (ik zie hem nu weer voor me) Iets klopte niet. Loog het boek? Er zaten in de vrolijke aap helemaal geen ramen of deuren. Hoe kon je daar dan in logeren? Zodra tante weg was vroeg ik mama ernaar en ze mopperde geërgerd dat ik me nergens mee moest bemoeien. Die logeerpartij bleef die middag een mystiek raadsel en ‘s avonds keek papa me verbaasd aan toen ik bij hem op schoot mocht en vroeg wat het betekende. (ik was iets rond 2-3 jaar)
“Haha kindje toch, zonneschijntje mijnedijntje, hoe kom je daar nou zo ineens weer bij?’
“Om mama paat teeg tant Loesie met teedinken.”
“Meiske, dat is een 'grote-mensen-uitdrukking' om uit te leggen dat ze pech hebben.” Gelukkig verbond ik dat toen nog niet aan ons.

Voor pa was ik licht als een veertje, lezen en schrijven kon hij met mij. Ma en broer vonden me een zware molensteen die ze niet weggerold kregen, hoe vaak ze mij ook als prietpratende onzinnige wurm vermaalden. Het mag een wonder heten dat ik niet voor eeuwig wegwoei, MAAR dat ligt aan mijn paps. ( dank je pa) Hij had mij voldoende geleerd over het leven (zonder zijn vrouw of zoon af te vallen) Hen zwart maken hoefde trouwens niet. Dat deden ze zelf zonder erbij stil te staan met groot succes want leugens hebben de neiging uit te komen. Pa en ik zagen in elkaars ogen hoe we ergens over dachten. Respect is een toverwoord. Daardoor weet ik ook zo zeker dat je bij je kroost meer bereikt met geduld, warmte, aandacht en liefde, dan met gauw, een grauw en neerbuigende snauw, om hen in jouw keurslijf te persen omdat je hen niet als zichzelf kunt uit staan. 


Pa leerde mij om na voortdurende tegenslag wel vermoeid MAAR niet verbitterd te raken. (Maar als aanvulling of tegenstelling) Niet omdat hij aan het eind van zijn leven zo vrolijk was. Nee, juist omdat hij wel in die verbitterde valkuil viel en dat voorbeeld was géén gezellig pretje. Begrijpen kon ik het wel. Hij kon net zo min als ik tegen die aanhoudende druk en idiote waardeoordelen (die meer van hen zeiden dan van ons) Op het laatst was het voor een volwassen gevoelige kerel een te grote krachttoer en hij kroop weg om geen deel in, of last te hebben van de spelletjes. In en achter een ( haha wat illustratief) puzzelboek. Doorlopers notabene…

Nu ben ik aan het eind en vind dat ik er van allemaal toch het best vanaf kwam. Al heb ik weinig blijvend succes om over op te scheppen, dat is geen probleem, want de voldoening zit van binnen. Ik houd de moed er in met de harde schijf vol sprekende veelzeggende voorbeelden. Stekeligheden die het huwelijk van mijn ouders kenmerkten. Teleurstelling en zwijgen nam wederzijds de ruimte van de oorspronkelijk toch mooie en sterke liefde in. Ik wist zeker dat ze het terug hadden kunnen vinden als zij communiceerden zoals pa en ik dat deden, MAAR zijn vrouw schreef controle voor ter compensatie van vrees voor openheid. ( Maar als verklaring) Tot het te laat was en ze voor haar man geen verpleegster kon spelen vanwege levenslange angst voor ziekte en de dood. Jammer… maar ik wil niet overkomen als een marende mierenneuker. 

 

Ik ben er daarom voorstander van

om op de zogenaamd nietszeggende ja-maren en nee-maren te letten. 

Ja-maar is nee!

Dat is veel meer dan de opstelsom van die paar letters

 

Synoniemen.net:
maar is 9 maal gevonden als synoniem van een ander trefwoord:

maar: evenwel: desalniettemin, desniettegenstaande, echter, niettemin,nochtans, toch
maar: echter, daarentegen, doch, evenwel, intussen, niettemin, nochtans,toch
maar: slechts, alleen, enkel, louter, niet meer dan
maar: pas,eerst,nog maar, slechts
maar: mits, beding, bepaling,  conditie, modaliteit,  proviso, randvoorwaarde, stipulatie,  term, voorbeding, voorbehoud,voorwaarde
maar,mare: nieuws, aankondiging, actualiteit, bekendmaking, bericht, nieuwstijding,  tijding, wereldnieuws
maar: doch: echter, edoch,
maar:alleen:

Reacties (19) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
ik heb er nooit bij stilgestaan, maar we gebruiken het woord idd vaak.
je hebt er in elk geval een goed artikel van gemaakt met genoeg alternatieven voor het omstreden woordje :)
Haha, die Mijler... Je wordt steeds komieker met je doordenkertjes.. leuk.
Het is maar wat je erin ziet! :)
Inderdaad, goede aanvulling van Siewerd.
Maar als in verder kijken dan je neus lang is... het naadje van de kous willen weten, kan inderdaad vermoeiend zijn voor omstanders
Wat een geweldig artikel. Hier heb je goed over nagedacht.
Super
Duim
Tex
En dat het zinnetje: 'Het is (niet) mijn ding.' 'Ding', ook zo'n lekker nietszeggend modewoord. Maar goed, je hebt 'maar' op Xead vast naar een uithoek verbannen. Maar niet getreurd, 'maar' wordt vast door een nietszeggend synoniem vervangen. Maar wel weer een mooi artikel! DD
Niks te maren, werd mij altijd verteld, niettemin vind ik 'maar' absoluut een nuttig woord, bekt net even wat lekkerder dan 'desalniettemin'.
Echter (merk je het?), ik heb niet jouw jeugd gehad. Misschien maakt dat het verschil.