Mensen, dieren en machines

Door Pip_Kiko gepubliceerd op Friday 28 September 12:14

Dit artikel is een filosofie opstel van mij dit jaar voor school. Het gaat over de verschillen en overeenkomsten tussen, mensen, dieren en machines door de tijd heen.

De tijd waarin wij leven bepaalt hoe wij tegen mensen, dieren en machines aankijken

Mensen
Wat verstaan wij onder een mens? "Ik denk, dus ik ben" (cogito ergo sum) is een bekende uitspraak van de filosoof René Descartes. Ik denk dat een mens bestaat uit lichaam, dat stoffelijk, deelbaar, weegbaar en zichtbaar is. Ik kan er niet zeker van zijn dat de mens een geest of ziel heeft. Het klinkt allemaal een beetje onwaarschijnlijk. Maar wie ben je dan? Wie is die 'ik'? Het zou best kunnen dat wij tot iets niet stoffelijk beschikken, een mechanisch mensbeeld. En dat wij maar een lichaam dragen. Daarbij geloof ik dat de mens van nature goed is. Het kwaad dat verschuilt in mensen, ontstaat door stilstand of misvorming van de groei van het individu. Typerend voor de mens is dat ze continu op zoek zijn naar nieuwe doelen, naar ontwikkelingen van eigen mogelijkheden en naar een grotere individuele autonomie. Strijd en competitie zie ik als een onderdeel van het menselijk bestaan en nodig voor een voortdurend veranderende samenleving. Zonder strijd en competitie zou de samenleving stil staan. We hebben hierbij als mens drang tot zelfontplooiing. Wij zijn ons bewust van het feit dat wij mensen zijn. En wij beschikken ook over een bewustzijn.

Dieren
Dieren zijn wezens die waarschijnlijk geen (zelf)bewustzijn hebben. De meningen zijn hierover verdeeld. Persoonlijk denk ik dat het verschil kan maken over welk dier we het gaat. Sommige dieren zoals chimpansees en dolfijnen kunnen zichzelf herkennen in de spiegel. Dit kan betekenen dat die dieren wel zelfbewustzijn kunnen hebben. Waarom zouden alleen wij over een zelfbewustzijn beschikken? Eigenlijk is hier nog te weinig over bekend en veel biologen doen hier ook onderzoek naar.

Machines
Tegenwoordig wordt ons leven bijna altijd beheerst door machines. Zij spelen een grote rol in ons leven. In de loop der tijd is het als maar meer geworden. Eigenlijk kunnen we niet zonder technologie meer. Een machine is een mechanisme dat een vorm van beweging of energie in een andere vorm van beweging of energie kan omzetten. Machines hebben geen bewustzijn, het zijn geen mensen. Nog niet...

De tijd waarin wij leven bepaalt hoe wij tegen mensen, dieren en machines aankijken
Vroeger, toen mensen nog in de voedselketen zaten met dieren, hadden ze een ongeveer net zo zelfde positie als dieren. Ze maakten samen deel uit van het leven toen in die tijd. Mens en dier hielden samen de natuur in stand. Eigenlijk was er niet een heel groot verschil tussen de mensen en dieren. Wij aten dieren op om van te leven, maar zij konden ons zet zo goed opeten. De mens ontwikkelde zich en ging zich specialiseren in de landbouw. Nu, in de eenentwintigste eeuw is er een steeds grotere afstand gekomen tussen de mensen en dieren. En het gekke is, hoe groter de afstand van de mens en dier, hoe kleiner de afstand tussen mens en machine. Deze ontwikkeling blijft maar doorgaan.

Verschillen en overeenkomsten mens en dier
Theologen houden vast aan de Bijbel en verwerpen het idee van de biologen. Zij vinden dat de mens een apart wezen is dat boven alle dieren staat. Door zijn denkvermogen kan hij God leren kennen. Natuurwetenschappers vinden dat de genen een belangrijke rol spelen. Binnen de filosofie bestaan wel honderd verschillende ideeën tussen het verschil van mensen en dieren. Het vermogen om na te denken bij de mens is wel het belangrijke verschil. In sommige culturen is er geen woord voor het begrip 'dier'. Mens en dier worden hier niet gezien als verschillende wezens. De Griekse filosoof Aristoteles zei dat de mens één met rede begiftigd dier is. Ik vind dat de mens en dier niet zo erg mogen verschillen. Wij zijn voortgekomen uit de dieren en zijn verder ontwikkeld dan hen. Maar dat betekent niet dat we alleen maar aan ons zelf kunnen denken en een beetje de baas over ze kunnen spelen. We moeten respectvol met ze omgaan. We hebben zelfs nu de Partij voor de Dieren in Nederland. Dat zegt misschien toch wel wat over onze gedachten. Eerst werd deze partij uitgelachen maar nu wordt er ook wel naar geluisterd.

Mensen zijn tegenwoordig vrij voor zo ver dat mogelijk is. Als het goed is kan je stemmen in een land en heb je je eigen keuzes. Dieren zijn niet echt vrij. Dieren zijn opgesloten in hun omgeving. Zij hebben een eigen territorium en kennen hun weg. Mensen kunnen de nieuwe plekken en zichzelf ontdekken. Dieren blijven meestal op dezelfde plek omdat dat hun omgeving is waarin ze leven. Dieren beseffen eigenlijk niet dat ze niet vrij zijn. Als wij naar dieren kijken kunnen we misschien wel zeggen dat we dieren vrij vinden. Zij hoeven geen moeilijke beslissingen te maken en leven het leven omdat dat nou eenmaal zo gaat. Mensen nemen veel beslissingen, elke dag weer. En dan is het maar aan jou om de goede te kiezen.

Er zijn ook overeenkomsten tussen mens en dier. Er was laatst een onderzoek van primaatonderzoeker Frans de Waal waarbij chimpansees altruïstisch gedrag vertonen. Altruïsme is het handelen, gemotiveerd om iets voor een ander te doen. Zeven vrouwelijke chimps kozen in een test veel vaker voor een symbool dat zowel hunzelf als hun partner een beloning bracht, dan voor de optie die alleen hunzelf wat opleverde. Tot nu toe waren chimpansees van alle primaten het minst te betrappen op prosociaal gedrag. Ik vind dus dat je uit zo'n onderzoek maar weer kan zien dat het bij dieren ook mogelijk is om aan andere dieren te denken. De chimpansees dachten blijkbaar niet alleen maar aan zichzelf en waren dus niet egoïstisch. Dus het kan zijn dat mensen en dieren egoïstisch kunnen zijn (als ze toch liever een lekker stuk fruit voor zich zelf willen houden) en niet egoïstisch.


In verschillende culturen zoals bijvoorbeeld bij Bosjesmannen leven die mensen nog ongeveer op dezelfde leefwijze als jagers en verzamelaars vroeger. Als de Bosjesmannen op jacht gaan en ze vangen antilope, zijn ze erg blij, maar voelen toch ook medelijden met het dier. Ze bedanken dan het gedode beest heel erg en hebben respect voor het dier. Bij hen is dat dus niet veranderd met vroeger. In onze samenleving zijn wij over het algemeen niet zo dankbaar als hen over het eten dat bij ons op ons bord wordt geschoteld. Naar mijn mening denken we niet echt na over hoe ons eten op ons bord is belandt. Dus hieraan kan je ook zien dat de tijd heeft te maken met ons denken over dieren en mensen.

Verschillen en overeenkomsten mens en machines
Wij mensen worden soms als een biologische machine gezien. Ik snap wel waarom mensen ons vergelijken met machines. Wij zetten ook energie om en we bewegen. Maar we moeten niet vergeten dat wij degene zijn die ze machines hebben uitgevonden. Dus hoe kunnen we dan ooit zelf machines zijn? Wij zijn al heel veel jaar geëvolueerd en hebben veel meegemaakt. Machines zijn er nog niet zo lang en hebben zelf niets te vertellen. In de loop der tijd hebben wij (veel) uitvindingen gedaan. We begonnen met het wiel en op dit moment specialiseren we ons in de nieuwste apparatuur en computers. Mensen worden ook vergeleken met computers. Computers verwerken informatie en wij mensen doen dat ook. Anderen daarentegen zijn er van overtuigd dat denkende computers nooit tot de mogelijkheden zullen behoren, laat staan dat ze bewustzijn zullen bezitten. Als computers op mensen willen lijken, zouden ze moeten kunnen denken. Denken is logisch redeneren en dat kunnen computers als ze op de juiste manier geprogrammeerd zijn. Het menselijk denken is wel meer dan alleen maar logisch redeneren. Wij mensen maken voorstellingen en dat kunnen computers niet. Als bijvoorbeeld denkt aan die ene keer dat je in de stad was en je viel in een plas met water, was je boos omdat je nieuwe broek vies was. Als je aan een computer zou kunnen vragen wat hij daar van vind en wat hij zou doen op dat moment, kan de pc geen antwoord geven. Computers hebben dit vermogen tot het maken van voorstellingen niet. Computers hebben ook geen emoties. Wij kunnen blij zijn, boos zijn, verdrietig zijn, bang zijn, verbaasd zijn en walgen. Machines of computers kunnen hier niet mee omgaan en beschikken niet tot deze functies zoals een mens die heeft. Computers zijn gemaakt door de mens en wat wij er in stoppen, blijft erin. Er komt niet meer bij. Wij mensen doen elke dag weer meer levenservaring op. Wij leren door te leven en machines kunnen niet echt leven en dingen meemaken hoe wij het beleven. Computers blijven met dezelfde kennis, al is het nog zo veel. Ik denk dat het moeilijke is bij bij machines en vooral computers, dat als je het bewustzijn wilt geven, moet je wel weten wat het precies is. En dat is een andere vraag. Bewustzijn kan je niet zomaar even pakken, in een doosje stoppen en dat op een computer aansluiten. Het heeft met je hersens te maken en de manier van denken. Dit is echt heel lastig om te geven aan machines. Dus de tijd waarin wij leven bepaalt ook hoe wij tegen machines en computers aankijken. Dat heeft zich al zelfs in relatief korte tijd veranderd (denk bijvoorbeeld maar aan internet)


                                              Turingtest, site om met een computer te praten: http://cleverbot.com/


Mijn toekomstbeeld
Ik vind het moeilijk om een toekomstbeeld te maken, maar ik ga het toch proberen omdat dit werkstuk toch gaat over de tijd. De technologie blijft zich maar ontwikkelen en wij komen ook steeds meer achter dingen. De mens zou in de toekomst erg slimme computers kunnen maken die tot emoties beschikken, erg slimme robots bijvoorbeeld. Misschien kunnen we zelfs denkende computers maken, of computers die tot staat zijn mensen te begrijpen. Het verschil tussen mens en dier wordt waarschijnlijk steeds groter. Dieren blijven een beetje op dezelfde positie en wij gaan steeds meer naar de machines toe.

Conclusie
De tijd heeft ons veranderd. In de tijd dat de telefoon werd uitgevonden werden mensen telefoons genoemd. Nu worden mensen met computers vergeleken. De tijd gaat door en alle veranderingen in ons leven bepaalt hoe wij tegen dieren en machines aankijken.

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ik moet er niet aan denken dat we ooit zelfdenkende machines zullen maken. Zag daar ooit een film over en dat is niet om vrolijk van te worden.
mooi artikel.
smelt helemaal bij die foto met de golden retriever.
Lijkt precies op onze joris, Doe dat ook elke dag samen met hem.

duim erbij