Samenvatting les geschiedenis

Door Fatmaa gepubliceerd op Friday 28 September 12:14

Gebieden die Karel v erft langs vaderkant = rood Gebieden die hij erft langs moederkant = geel

 

3 hedendaagse landen die onder het gezag van Philip II staan : Spanje,NL,Italië
Erflanden die gemakkelijk te besturenn zijn : oostenrijkse erflanden
Karel II was geen geschikte koning omdat :
•  Mentaal gehandicapt
• Lichaamlijke problemen

ONTWIKKELING VAN EEN NIEUWE SAMENLEVING 1501-1600
De renaissance: wedergeboorte omdat het ene heropbloei is van de kunst van de klassieke oudheid
Renaissancekenmerken van elk kunsttak :
• Bouwkunst ; vb. Alberti ..gebruik van zuilen, geometrische figuren , versieringen met frontons.
• De beeldhouwkunst ; vb. Piëta van Michelangelo.. Piëta = beeldenis van een dode christus vergezelt door engelen of Maria : veel details gebruiken,.
• Schilderkunst; vb. Ucello… lijnperspectief: methode om diepte te creëren in een plat vlak , aan de horizon werkt men met verdwijnpunten.
HET HUMANISME
 Zowel de renaissance als de humanisme hadden allebei de klassieke oudheid al inspiratiebron
 De humanisten probeerden volledig en correct beeld te vormen van de KL.Oud.
 Ze gebruiken deze kennis omdat ze allerlei wantoestanden aanpakken en gebruiken teksten en citaten van klassieke auteurs om hun standpunt te verandwoorden
 Belangrijkste humanisten : erasmus, thomas more, nicolo

ERASMUS:
 Tegen oorlog
 Oorlogen komen voort uit machtswellust
 Erasmus = humanistisch ? omdat hij kritisch is voor de mens en de maatschappij
 Kritiek: mensen willen geld uitgeven aan de opleiding van hun kinderen maar wel aan feest.

NICOLO
 Vorst mag volk beliegen ? : omdat de vijand ook zijn woord niet houd.

BAROK
 Overtuigen van de macht en de belangrijkheid van de kerk

DE REFORMATIE : PROTEST TEGEN DE MISBRUIK VAN DE KATHOLIEKE KERK.

 Reformatie : hervorming
 16e eeuw
 Kritiek : veel priesters ,bischoppen , paus waren fout bezig. Te veel bezig met geld,luxe,macht. En te weinig bezig met het geloof.
 Maarten luther = leidende figuur , hij had kritiek op handel in aflaten
 Aflaten = soort brieven die werden verkocht door de paus of door andere religieuze leiders, ze zouden gemakkelijker in de hemel geraken.( zonden Afkopen)
LUTHER :
Hemel
  vertrouwvolle weergave aan god
 Reageert tegen aflaten: document waarmee je zonden kunt afkopen
 Conflict met kerk : kerkelijke band & kijzerlijke band
 Sacramenten : avondmaal en doorsel
 Celibaat : verwerpt
 Vader van lutheralisme
CALVIJN
 Nieuwe lutherse leer
 Redding van mens hangt van god af
 Predestinatie: god bepaalt wie in de hemel komt
 Vader van het calvinisme
HENDRIK
 Echtscheidingsproces: breuk met romen
 Akten van supprematie : koning wordt het hoofd
 Engelse kerk geleidelijk : lutherse en calvinistische invloeden
 Vader van anglicanisme
CONTRAREFORMATIE
 Reactie van de katholieke kerk tegen de hervormers.
 De kerk erkent haar eigen fouten , reformatie veroorzaakt.
 3 wantoestanden :
• Ontstaan van de ketterij
• Zedelijke verval
• Oorlog binnen de christelijke wereld met de turken
 3voudige doel van concilie :
• Dicipline binnen de kerk
• Ketterij uitroeien
• Vrede stichten

Banvloek : uit de gemeenschap van christenen gezet worden
Oude godsdienst : het christendom van voor de reformatie
Concilie van trente : vergadering dat 20 jaar heeft geduurt

5 gebieden die katholiek gebleven zijn : ierland, spanje, portugal , deel van frankrijk
3 gebieden die de leer van luther volgen : noorwegen , zweden en een deel van DE
3 gebieden die de leer van calvijn volgen : deel van FR, Oostenrijk en polen
Doel van concilie van Trente : uitroeien van de ketterij (was niet gelukt)

1. De ontdekking van de nieuwe wereld en de gevolgen ervan (15e-16e)
Plaats van de aarde in de ruimte:
 Oudheid :  vorm=plat… plaats= geocentrisme(de aarde staat centraal en de zon rond de aarde.
 Vroege middeleeuwen: vorm=plat…plaats=geocentrisme
 Late middeleeuwen/ begin 16e eeuw: vorm= bolvormig…plaats= heliocentrisme (de aarde draait rond de zon)-opernicus.
Copernicus & Galilei als normgetrouw /normafwijkend ?
Normafwijkend, zij gingen in tegen de heersende W&N. daarom riskeerden zij ook een vervolging.
1.1.2. De verovering van de zee
Schepen:
• Kogge: voor 1450. Voordelen= kleine, logge schepen langs de kust.
• Karveel: na 1450. Voordelen= grote schepen met laatruimtes, men kon niet verder naar de kust varen.
Nieuwe toestellen die gebruikt worden in de scheepvaart: astrolabium,loodpas & kompas.
Boekdrukkunst(mijlpaal):
• Meer boeken worden er gemaakt
• Het wordt goedkoper door de grote aanbod

1.2. De grote aardrijkskundige ontdekking
Vanaf 1450: Europeanen konden handelsroutes niet gebruiken= in 1453 veroverden de Turkse ottomanen het Oost-Romeinse rijk. Ze blokkeerden handelsroutes naar het oosten.

 


Wie? Datering? Voor welk land? Welke route?
Diaz 1487 Portugal Lissabon naar kaap de goede hoop (Zuid-Afrika)
Cabral 1500 Portugal Portugal naar Brazilië
Vasco de gama 1497 Portugal Portugal naar kaap de goede hoop en zo naar India
Columbus 1492-1496 Spanje Spanje naar Atl.Oc. zo ontdekt hij Cuba en later Amerika
magalhaes 1521 Spanje Reis ronde de wereld.

Problemen oplossingen van de Portugezen:
probleem oplossing
1.ottomanen Factorijen(handelsnederzettingen)
2.geurbui Factorijen(aankopen vers voedsel)
3.piratenrij Factorijen(militaire vestigingen)

Polemiek tussen de las casas en de sepulveda:
 Las casas schreef een aanklacht
 de indianen moesten werken in menswaardige omstandigheden en werden als slaaf gebruikt.
 Supulveda verdedigde de Spaanse kolonisatie
 Supulveda: argumenten om zijn visie te onderbouwen: Spanjaarden mogen de indianen onderwerpen, indianen moeten leren van de Spaanse macht en kennis.
 BESLUIT: de indianen werden gruwelijk behandelt door de Spanjaarden.

1.3. Gevolgen van de ontdekking voor Europa en de wereld
1. De koloniale handel van West-Europa
2. Verruiming van de betaalmiddelen
3. Vernieuwing van de commerciële organisatievormen
Gevolg van ontdekkingen = allerlei producten:
• Noord Amerika = tabak
• Midden en zuid Amerika= zilver
• Afrika= goud
• Centraal Azië= zijde
• Indië=koffie
• China= porselein
• Indonesische archipel= rijst
Koloniaal pact tussen moederland en kolonie:
• Moederland mag goedkopere grondstoffen halen uit de kolonie
• Geen nijverheid in de kolonies
• Alleen het moederland had recht op de afgewerkte producten
Uitbuitingskolonie= de kolonies waren uitbundingskolonie , mensen waren uitgebreid in dienst van het moederland.
Wie leidde de koloniale handel en via welke techniek ?
Koning en staat via exclusieve vergunning.
Havens:
• 16e: Antwerpen
• 17e: Amsterdam
• 18e: Londen
Hoe werd de toegenomen vraag naar betaalmiddelen achtereenvolgens opgelost ?
• Oprichting centraal bank met bankbiljetten.
• Oprichting bank en kredietwezens
• Gouden en zilver aanvoer uit spaans Amerika
Nieuwe commerciële organisatievorm =  naamloze vennootschap
Opgericht(doel) ?  = winst , nodige kapitaal bijeenbrengen
Meest succesvolle ? = VOC.
Het systeem met aandelen = er werd een kapitaal verzameld , dan werd het verdeelt in aandelen. Winst -> stijgt de aandeel. Verlies -> daalt de aandeel.


5 gevolgen van ontdekkingsreizigers:
• Wereldwijde handel met diverse producten
• Opkomst nieuwe betaalmiddelen
• Moederland met kolonies
• Opbloei van west Europees havens
• Nieuwe commerciële organisatievorm.
DE ONTWIKKELING VAN EEN NIEUWE SAMENLEVING : 1501-1600
Rijk van Karel V.

 

 

 

 

5 hedendaagse europese landen die geheel of gedeeltelijk onder het gezag van karel v.
 Spanje,nl,be,oostenrijk,italië
3 hedendaagse landen buiten europa die geheel of gedeeltelijk onder het gezag van karel v stonden
 Cuba,colombia,mexico
De zon gaat niet onder : hij had spaans- koloniale bezittingen
De franse koning zo gekant tegen karel v ?
 Franse territorium is omringd door gebieden van karel de 5de .
Verkeerd met groot rijk: ottomaanse rijk.
Huwelijkspolitiek :

 

 

 

 


Gebieden die Karel v erft langs vaderkant = rood
Gebieden die hij erft langs moederkant = geel

 

 


3 hedendaagse landen die onder het gezag van Philip II staan : Spanje,NL,Italië
Erflanden die gemakkelijk te besturenn zijn : oostenrijkse erflanden
Karel II was geen geschikte koning omdat :
•  Mentaal gehandicapt
• Lichaamlijke problemen

ONTWIKKELING VAN EEN NIEUWE SAMENLEVING 1501-1600
De renaissance: wedergeboorte omdat het ene heropbloei is van de kunst van de klassieke oudheid
Renaissancekenmerken van elk kunsttak :
• Bouwkunst ; vb. Alberti ..gebruik van zuilen, geometrische figuren , versieringen met frontons.
• De beeldhouwkunst ; vb. Piëta van Michelangelo.. Piëta = beeldenis van een dode christus vergezelt door engelen of Maria : veel details gebruiken,.
• Schilderkunst; vb. Ucello… lijnperspectief: methode om diepte te creëren in een plat vlak , aan de horizon werkt men met verdwijnpunten.
HET HUMANISME
 Zowel de renaissance als de humanisme hadden allebei de klassieke oudheid al inspiratiebron
 De humanisten probeerden volledig en correct beeld te vormen van de KL.Oud.
 Ze gebruiken deze kennis omdat ze allerlei wantoestanden aanpakken en gebruiken teksten en citaten van klassieke auteurs om hun standpunt te verandwoorden
 Belangrijkste humanisten : erasmus, thomas more, nicolo

ERASMUS:
 Tegen oorlog
 Oorlogen komen voort uit machtswellust
 Erasmus = humanistisch ? omdat hij kritisch is voor de mens en de maatschappij
 Kritiek: mensen willen geld uitgeven aan de opleiding van hun kinderen maar wel aan feest.

NICOLO
 Vorst mag volk beliegen ? : omdat de vijand ook zijn woord niet houd.

BAROK
 Overtuigen van de macht en de belangrijkheid van de kerk

DE REFORMATIE : PROTEST TEGEN DE MISBRUIK VAN DE KATHOLIEKE KERK.

 Reformatie : hervorming
 16e eeuw
 Kritiek : veel priesters ,bischoppen , paus waren fout bezig. Te veel bezig met geld,luxe,macht. En te weinig bezig met het geloof.
 Maarten luther = leidende figuur , hij had kritiek op handel in aflaten
 Aflaten = soort brieven die werden verkocht door de paus of door andere religieuze leiders, ze zouden gemakkelijker in de hemel geraken.( zonden Afkopen)
LUTHER :
Hemel
  vertrouwvolle weergave aan god
 Reageert tegen aflaten: document waarmee je zonden kunt afkopen
 Conflict met kerk : kerkelijke band & kijzerlijke band
 Sacramenten : avondmaal en doorsel
 Celibaat : verwerpt
 Vader van lutheralisme
CALVIJN
 Nieuwe lutherse leer
 Redding van mens hangt van god af
 Predestinatie: god bepaalt wie in de hemel komt
 Vader van het calvinisme
HENDRIK
 Echtscheidingsproces: breuk met romen
 Akten van supprematie : koning wordt het hoofd
 Engelse kerk geleidelijk : lutherse en calvinistische invloeden
 Vader van anglicanisme
CONTRAREFORMATIE
 Reactie van de katholieke kerk tegen de hervormers.
 De kerk erkent haar eigen fouten , reformatie veroorzaakt.
 3 wantoestanden :
• Ontstaan van de ketterij
• Zedelijke verval
• Oorlog binnen de christelijke wereld met de turken
 3voudige doel van concilie :
• Dicipline binnen de kerk
• Ketterij uitroeien
• Vrede stichten

Banvloek : uit de gemeenschap van christenen gezet worden
Oude godsdienst : het christendom van voor de reformatie
Concilie van trente : vergadering dat 20 jaar heeft geduurt

5 gebieden die katholiek gebleven zijn : ierland, spanje, portugal , deel van frankrijk
3 gebieden die de leer van luther volgen : noorwegen , zweden en een deel van DE
3 gebieden die de leer van calvijn volgen : deel van FR, Oostenrijk en polen
Doel van concilie van Trente : uitroeien van de ketterij (was niet gelukt)

 

 

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Je zal er vast wel wat mee bedoelen, maar snap er niets van.
Welkom, probeer er eens een verhaal van te maken met een paar mooie afbeeldingen er bij.